Zainicjowany rok temu rejestr już zbiera skargi ze strony Ukraińców, na razie dotyczące zniszczeń części mienia, a konkretnie nieruchomości. W tej kategorii oczekuje się między 200 tys. a 600 tys. zgłoszeń. W następnej kolejności ruszy część rejestru pozwalająca na zgłoszenia śmierci bliskiego krewnego, obrażeń, tortur lub przemocy seksualnej czy przymusowych wysiedleń.

Nawet 10 milionów zgłoszeń o szkodach na Ukrainie

Ponadto firmy i państwo ukraińskie będą mogły składać wnioski o odszkodowanie za zniszczoną infrastrukturę krytyczną i straty biznesowe spowodowane wojną. Łącznie zgłoszonych przypadków poniesionych szkód może być nawet 10 milionów.

– Ukraińcy nie chcą słyszeć, że sprawiedliwość zostanie wymierzona. Chcą ją widzieć już teraz. Nie tylko na polu bitwy, ale także na salach sądowych i w realnych decyzjach. I mają prawo tego żądać – powiedział we wtorek Dmytro Kułeba, minister spraw zagranicznych Ukrainy, na otwarciu konferencji „Przywrócenie sprawiedliwości dla Ukrainy” w Hadze.

Ukraińcy nie chcą słyszeć, że sprawiedliwość zostanie wymierzona. Chcą ją widzieć już teraz

Dmytro Kułeba, minister spraw zagranicznych Ukrainy,

Wydarzenie jest współorganizowane przez Ukrainę, Holandię i Komisji Europejską, uczestniczy w nim 57 państw. Kułeba przyznał, że rejestr jest dla Ukraińców namacalnym dowodem, że sprawiedliwość będzie wymierzana. Ukrainie bardzo zależy na tym, żeby inicjatywy takie miały charakter międzynarodowy, żeby były osadzone w prawie międzynarodowym i żeby wszystkie zbrodnie Rosjan były dokładnie udokumentowane i niepodważalne.

Rejestr to jeden z elementów całej struktury wymierzania sprawiedliwości agresorowi. Kułeba wymienił pozostałe trzy ścieżki odpowiedzialności. Utworzono Międzynarodowe Centrum Ścigania Zbrodni Agresji przeciwko Ukrainie (ICPA), a jego prokuratorzy prowadzą obecnie dochodzenie i przygotowują akty oskarżenia w sprawie tego przestępstwa.

Międzynarodowy Trybunał Karny wydał pierwsze nakazy aresztowania

Ponadto Międzynarodowy Trybunał Karny wydał już pierwsze cztery nakazy aresztowania, w tym Władimira Putina. – Spodziewamy się, że będzie więcej nakazów aresztowania – powiedział Kułeba. Wreszcie podjęto już pierwsze decyzje o wykorzystaniu zamrożonych rosyjskich aktywów na korzyść Ukrainy. Na razie mowa tylko o odsetkach od rezerw rosyjskiego banku centralnego, ale Ukraina ma nadzieję, że to skromny pierwszy krok.

Czytaj więcej

Zbrodnie wojenne w Ukrainie: jaki trybunał osądzi zbrodniarzy

Są i inne inicjatywy, które wciągają instytucje w Hadze w bezprecedensowe działania w Ukrainie. Eurojust, europejska organizacja współpracy prokuratur, stał się centralnym ośrodkiem koordynującym krajowe dochodzenia w sprawie przestępstw międzynarodowych. Poza tym po raz pierwszy w historii Biuro Prokuratora Międzynarodowego Trybunału Karnego koordynuje dochodzenia wraz z Ukrainą i sześcioma państwami członkowskimi UE w kontekście Wspólnego Zespołu Śledczego (JIT) w sprawie domniemanych przestępstw międzynarodowych popełnionych w Ukrainie.

– Każda z tych inicjatyw stanowi istotny krok w kierunku zapewnienia, że sprawcy międzynarodowych zbrodni popełnionych w Ukrainie zostaną pewnego dnia pociągnięci do odpowiedzialności za swoje czyny – powiedział Didier Reynders, komisarz UE ds. sprawiedliwości.