Od kiedy człowiek wynalazł pierwsze narzędzia, rozwój technologii miał swoje niepożądane konsekwencje. Kamiennym nożem można było rozpruć skórę mamuta i zdobyć upragnione mięso, ale można też było w gniewie zabić brata. Im bardziej skomplikowane narzędzia wymyślał człowiek, tym większa stawała się możliwość wykorzystywania ich w celach złych lub przynajmniej innych niż te, do których je wymyślono.
Nagroda Nobla czy zwykłe oszustwo?
Oczywiście to ostatnie często popychało rozwój technologiczny do przodu. Bo przecież to nie lekarze odkryli rezonans magnetyczny. To fizyk i chemik otrzymali w 2003 r. Nagrodę Nobla za to, że ich badania umożliwiły stworzenie narzędzia, które dziś stoi w każdym większym szpitalu i pozwala bezinwazyjnie zajrzeć do wnętrza ludzkiego ciała.
Czytaj więcej
Sponsorowane w wyszukiwarkach platformy podszywają się pod znane muzea i sprzedają nieświadomym klientom bilety z wielokrotnym przebiciem. Muzealni...
Niestety, więcej jest chyba przypadków, gdy z najnowszych narzędzi technologicznych chcą skorzystać albo przestępcy, albo zwykli cwaniacy, którzy – może nie łamiąc prawa wprost – wykorzystują luki w przepisach i zdobycze technologii, by zarobić. A technologie – szczególnie cyfrowe – działają efektem skali. Ile osób jest w stanie się nabrać na fałszywy mail z banku? Jeden promil? No dobrze, ale jeśli wyślemy pół miliona fałszywych maili, to można próbować wyczyścić konta 500 osób...
Fałszywa śmierć Omeny Mensah, fałszywe reklamy z Szymonem Hołownią
A czym to się różni od różnych reklam w mediach społecznościowych, w których fałszywy Szymon Hołownia oferuje nam pewną inwestycję w kryptowaluty, a inny celebryta oferuje kupno instrumentów finansowych? Opisujemy w „Rzeczpospolitej” przykład koszmarnego fake newsa o śmierci Omeny Mensah, który w mediach społecznościowych kieruje nas na stronę zarabiającą na wyświetlaniu reklam lub próbującą wyłudzić od nas dane.
Opisujemy też zmorę polskich placówek muzealnych, które padają ofiarą internetowych koników – ci, którzy żyli w PRL, pamiętają instytucję stacza w kolejce, który kupował bilet i potem odsprzedawał go z dużym przebiciem. Dziś koniki działają w najlepsze, z wyprzedzeniem rezerwują bilety do popularnych w lecie muzeów, oferując z dużym zyskiem odsprzedanie wejściówki. A to dlatego, że potrafią się dobrze spozycjonować w popularnych wyszukiwarkach.
Czytaj więcej
Ten protest to walka o równe prawa twórców treści z platformami na rynku cyfrowym. Odpowiadają za to politycy.
I tu dochodzimy do kwestii odpowiedzialności państwa. Bo owszem, każdy z nas może i powinien robić wszystko, by nie dać się oszukać. Nie wchodzić na podejrzane strony, nie otwierać linków niewiadomego pochodzenia, nie instalować niezaufanych aplikacji. Ale czasami jednostka, nawet popularny biznesmen, nawet instytucja kultury, jest bezradna, jeśli znana platforma społecznościowa nie reaguje na próby oszustwa albo gdy globalna wyszukiwarka wysoko pozycjonuje stronę sprzedającą bilety z przebitką, zamiast oryginalnej placówki. Kto powinien wstawić się za taką jednostką? UOKiK? Policja? Wojska Obrony Cyberprzestrzeni?
Dlaczego dezinformacja zagraża naszej demokracji
Tym bardziej że problem dotyczy nie tylko możliwości oszukania Kowalskiego czy Iksińskiego albo naruszenia dobrego imienia znanego biznesmena. Swoboda, z jaką w sieci buszują cwaniacy, naciągacze i oszuści, pokazuje wrażliwość naszej przestrzeni publicznej na dezinformację, manipulację i propagandę. Czy w sytuacji wojny hybrydowej, jaką Rosja toczy w tej chwili z Zachodem, możemy sobie pozwolić na takie lekceważenie cyfrowej infosfery?
