Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie państwa zagwarantowały Polsce dalszy udział w pracach „dyplomatycznej Ligi Mistrzów”.
  • Na czym polega wyjątkowy status Polski w G20 i czym różni się od pozycji innych krajów goszczących.
  • Jaką rolę Polska odgrywa w G20 i dlaczego stała się głosem całego regionu Europy Środkowej.
  • Co oznacza zgoda państw tzw. Globalnego Południa na wzmocnienie europejskiej reprezentacji w grupie.

Ten rok jest pierwszym, w którym Polska uczestniczy w pracach Grupy G20 na zasadach pełnoprawnego członka. Formalnie nim jednak nie jest, a korzysta z zaproszenia Stanów Zjednoczonych, które w 2026 r. przewodniczą pracom „Dwudziestki”. To ukłon w stronę Warszawy ze strony prezydenta Donalda Trumpa, który doprosił do stołu polską delegację, jednocześnie wykluczając z udziału przedstawicieli Republiki Południowej Afryki.

Tu warto zaznaczyć, że Polska jest jedynym niestałym członkiem G20, którego Amerykanie w tym roku traktują jako „kraj-uczestnik”, a nie „kraj-doproszony”. Polska flaga jest jedną z 19 (brakuje flagi RPA) widocznych na oficjalnej stronie internetowej amerykańskiej prezydencji w grupie krajów-członków. Zestaw narodowych członków uzupełniają flagi Unii Europejskiej oraz Unii Afrykańskiej (co daje łącznie 21 podmiotów umownej „Dwudziestki”). Pozostałe stolice, które również biorą udział w posiedzeniach G20 w tym roku – np. Hiszpania, Holandia, Wietnam czy ZEA – wykazane są w oddzielnej zakładce grupującej „kraje doproszone”.

Czytaj więcej

Polska w G20. Czy banki nadążą za gospodarką?

Po USA przewodnictwo przejmie Wielka Brytania

Kierownicza rola Waszyngtonu i Trumpa kończy się jednak w połowie grudnia, wraz ze szczytem G20 w Miami. Od tego czasu pracami ugrupowania kierować będzie Wielka Brytania. Po polskiej stronie pojawiły się więc obawy, że Londyn zdecyduje się na powrót do dotychczasowego układu, w którym Polska miałaby status co najwyżej obserwatora.

W ostatnich tygodniach brytyjski MSZ informował „Rzeczpospolitą”, że wciąż nie podjął w tej sprawie decyzji, choć „jest świadomy rosnącego znaczenia międzynarodowego Polski” oraz stanowiska Stanów Zjednoczonych, wyrażającego poparcie dla polskich aspiracji związanych z G20.

O tym, że starania polskiej dyplomacji mogą zakończyć się sukcesem, zapowiadał premier Donald Tusk, który w październiku podczas pobytu w Indiach – państwie członkowskim G20 – zasygnalizował, że otrzymał zaproszenie od premiera Wielkiej Brytanii, Andy’ego Burnhama.

Minister Radosław Sikorski: Mamy zaproszenia od Korei i Meksyku

Za tymi słowami nie poszedł jednak oficjalny komunikat ani ze strony Warszawy, ani Londynu. Dziś już wiemy, że ambicje Polski uda się zaspokoić i to w większym wymiarze niż tylko w perspektywie przyszłego roku i uczestnictwa w G20 pod kierownictwem Brytyjczyków. Taką informację przekazał „Rzeczpospolitej” wicepremier, minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski.

– Większość krajów G20 już popiera stałe polskie członkostwo. Mamy też zaproszenia na kolejne spotkania ze strony prezydencji brytyjskiej, koreańskiej i meksykańskiej – przekazał nam w poniedziałek szef polskiej dyplomacji.

Po Wielkiej Brytanii przewodnictwo w pracach najważniejszych krajów świata na 2028 r. przejmie Korea Południowa. W kolejnych latach miałby być to Meksyk (2029) oraz Arabia Saudyjska (2030), choć oficjalnie nie zostało to jeszcze potwierdzone. Jeśli jednak taki scenariusz by się zrealizował, oznaczałoby to, że Polska będzie uczestniczyć w pracach dyplomatycznej Ligi Mistrzów nie tylko w 2026 r., ale i w 2027 r., 2028 r. i 2029 r.

Warszawa mówi głosem regionu

Szczególne znaczenie nabiera pozytywne przyjęcie Polski przez Meksyk, który uchodzi za przedstawiciela tzw. Globalnego Południa. To grupa państw, które próbują przesunąć środek ciężkości spraw globalnych z Europy i Stanów Zjednoczonych na pozostałe stolice. Zgoda Meksyku na dokooptowanie do „Dwudziestki” kolejnego przedstawiciela Europy i Unii Europejskiej może świadczyć o tym, że Polska – a szerzej patrząc, region Europy Środkowej – zyskuje na znaczeniu. To zresztą był jeden z głównych argumentów Warszawy w zabiegach dyplomatycznych w kuluarach spotkań G20 w tym roku: Polska miałaby być przedstawicielem i głosem tzw. Nowej Europy, czyli państw Europy Środkowej i Wschodniej.

– Podczas tegorocznych prac G20 jesteśmy aktywni, wnosimy w debatę ważną perspektywę Europy Środkowej. Wierzymy, że dzięki naszemu zaangażowaniu udowodnimy, że nasze miejsce jest przy stole G20 także w przyszłym roku – wskazywał w rozmowie z „Rz” minister finansów i gospodarki Andrzej Domański, który w tym roku kilkukrotnie uczestniczył w posiedzeniach ministerialnych państw G20 w USA.

Ponieważ G20 jest nieformalną grupą państw, nie ma ustalonego procesu włączania nowych krajów. O składzie uczestników decyduje kraj przewodniczący pracom grupy w danym roku. Państwa te odpowiadają za ok. 85 proc. światowego PKB i 75 proc. światowego handlu. Niemniej sama wielkość gospodarki nie jest wystarczającym „biletem” wstępu do grupy – stałymi członkami są Argentyna i Republika Południowej Afryki, których PKB są mniejsze niż chociażby Polski, Hiszpanii czy Holandii.