Z tego artykułu dowiesz się:
- W których krajach Europy niepewność finansowa dotyka największej grupy obywateli i jak na tym tle wypada Polska.
- Do jakich poświęceń zmuszają Europejczyków rosnące rachunki za energię oraz paliwo.
- Dlaczego dochody z pracy przestają wystarczać na pokrycie wydatków w kluczowych gospodarkach kontynentu.
- W jaki sposób niestabilna sytuacja materialna wpływa na zdrowie psychiczne i fizyczne Europejczyków.
- Które obawy dominują wśród mieszkańców Europy w kontekście rosnącej inflacji i przyszłości ich rodzin.
Tegoroczne badanie Ipsos, przeprowadzone w 10 krajach – Francji, Niemczech, Grecji, Włoszech, Polsce, Wielkiej Brytanii, Mołdawii, Portugalii, Rumunii i Serbii – koncentruje się na kwestiach ubóstwa i niepewności gospodarczej.
Czytaj więcej
Ponad jedna czwarta Europejczyków uważa swoją sytuację finansową i materialną za niepewną – wynika z najnowszego badania IPSOS. Jedynie 16 proc. uw...
Trzech na dziesięciu Europejczyków żyje w poczuciu niepewności. To sytuacja, która także w 2026 r. nadal budzi niepokój. Tylko 15 proc. badanych nie musi zwracać uwagi na swoje codzienne wydatki. W Grecji i Mołdawii poczucie niepewności jest wyraźnie większe, w przeciwieństwie do Niemiec i Wielkiej Brytanii, gdzie utrzymuje się na bardziej umiarkowanym poziomie. W Polsce przeważa odpowiedź: dam sobie radę, ale muszę być ostrożny.
Dla Europejczyków borykających się z niepewną sytuacją materialną główną przyczyną pozostają niewystarczające dochody. Są one najczęściej wskazywanym powodem we wszystkich badanych krajach, szczególnie w Rumunii, Francji i Portugalii. Średnia dla 10 krajów wynosi 71 proc. odpowiedzi. Najniższy odsetek odnotowano w Polsce i Wielkiej Brytanii – po 63 proc.
Europejczycy czują się niepewnie, a młodzież jest sfrustrowana
Ponad jedna czwarta Europejczyków uważa swoją sytuację finansową i materialną za niepewną – wynika z najnowszego badania Ipsos. Jedynie 16 proc. uważa, że nie musi zwracać uwagi na swoje codzienne wydatki.
Czytaj więcej
Pod koniec XXI wieku w UE będzie żyło o 1/8 mniej ludzi niż dziś. Wyzwaniom demograficznym pomoże sprostać solidarność międzypokoleniowa, a nie kon...
Odczuwane ryzyko pogorszenia sytuacji w nadchodzących miesiącach nie maleje: ponad czterech na dziesięciu Europejczyków nadal podziela te obawy. Postrzegane ryzyko różni się jednak znacząco w zależności od kraju. Jedna trzecia obywateli Niemiec i Wielkiej Brytanii podziela takie obawy, podczas gdy w Grecji, Włoszech i Mołdawii odsetek ten przekracza połowę. W Polsce podobnie ocenia sytuację 37 proc. ankietowanych.
Problemy z drogą energią i paliwami
W kontekście inflacji siedmiu na dziesięciu Europejczyków uważa, że dostęp do niedrogiej energii pogorszył się w porównaniu z sytuacją pokolenia ich rodziców. Europejczycy są również bardzo pesymistycznie nastawieni do sytuacji przyszłych pokoleń, a w większości badanych krajów przeważają negatywne oceny. Największymi pesymistami są Francuzi i Niemcy. Polacy, co może zaskakiwać, patrzą w przyszłość bardziej optymistycznie, choć największe obawy budzi w nich dostępność energii.
Energia stanowi poważne obciążenie dla domowych budżetów. Trzech na czterech Europejczyków uważa, że rachunki za energię są wysokie, w tym jeden na pięciu ocenia je jako „bardzo wysokie”. Szczególnie alarmujące wyniki odnotowano w Grecji, Mołdawii i Serbii.
Czytaj więcej
Komisja Europejska zarejestrowała nową europejską inicjatywę obywatelską. Grupa obywateli z Austrii chce wprowadzenia bezwarunkowego dochodu podsta...
Obawy dotyczące rachunków za energię są powszechne niemal w całej Europie. Z kolei wydatkami na paliwo martwi się prawie trzech na czterech Europejczyków. Choć w Niemczech obawy dotyczące wysokości rachunków są bardziej umiarkowane, w Grecji i Mołdawii pozostają szczególnie wysokie. We wszystkich badanych krajach podziela je jednak większość ankietowanych.
Koszty paliwa również budzą poważne obawy w całej Europie, szczególnie widoczne w Grecji, Włoszech i Portugalii.
W ciągu ostatniego roku ponad jeden na trzech Europejczyków musiał ponieść znaczne wydatki, aby pokryć rachunki za energię lub paliwo. Wyraźnie widoczny jest podział między krajami: w Grecji i Mołdawii skala tego problemu jest nawet trzykrotnie większa niż w Niemczech i Wielkiej Brytanii, które są nim dotknięte w mniejszym stopniu. Wydatki związane z kosztami paliwa dotknęły jedną trzecią mieszkańców Europy. W Grecji, Mołdawii i Rumunii problem ten występuje dwa razy częściej niż w Wielkiej Brytanii i Niemczech.
Czytaj więcej
Choć skala ubóstwa skrajnego w Polsce od lat pozostaje stabilna, najnowsze dane GUS pokazują wyraźny wzrost ubóstwa ustawowego. To jednak przede ws...
Aby poradzić sobie z rachunkami za energię, Europejczycy stosują wiele strategii: obniżają temperaturę lub wyłączają ogrzewanie, biorą zimne prysznice... W ponad połowie przypadków łączą kilka sposobów oszczędzania. W większości krajów dominującą strategią jest wyłączanie ogrzewania w niektórych pomieszczeniach. Jedynym wyjątkiem jest Mołdawia, gdzie częściej rezygnuje się z używania części urządzeń.
W obliczu wysokich kosztów paliwa pierwszym kompromisem są wakacje, a następnie wizyty u krewnych mieszkających daleko. Co gorsza, prawie co czwarty Europejczyk zrezygnował z opieki medycznej.
Zeszłej zimy co czwarty Europejczyk często miał trudności z odpowiednim ogrzaniem swojego domu, a ponad połowa doświadczała takich problemów co najmniej sporadycznie. Sytuacja ta była szczególnie widoczna w Grecji i Mołdawii.
Czytaj więcej
Co czwartej osoby w Polsce nie stać na tygodniowe wakacje dla rodziny, a co piątej – na nagły wydatek 2 tys. zł. Ale tylko co 50. przyznała, że nie...
Ponad trzy czwarte osób cierpiących z powodu zimna, które nie były w stanie odpowiednio ogrzać domu, doświadczyło negatywnych skutków: zmęczenia, bólu stawów, zaburzeń snu lub częstszych zachorowań. Z kolei latem ubiegłego roku trzy na dziesięć osób często cierpiało z powodu upałów, ponieważ nie było w stanie odpowiednio schłodzić domu, a prawie dwie na trzy osoby zetknęły się z taką sytuacją przynajmniej raz.
Dzieci również płacą za to cenę. Trzy czwarte rodziców dotkniętych tym problemem zgłasza co najmniej jeden negatywny skutek dotyczący snu, poziomu energii, koncentracji lub zdrowia swoich dzieci. Zjawisko to jest powszechne: niezależnie od tego, czy rodzice zmagają się z zimnem, czy z upałem, zgłaszają negatywne konsekwencje dla swoich dzieci. Są one szczególnie widoczne w Grecji, Mołdawii i Portugalii.
Za niskie dochody
Niepewność dotyka znaczną część Europejczyków – w ich sąsiedztwie, miejscu pracy lub kręgu rodzinnym – a na przestrzeni lat nie widać pod tym względem wyraźnej poprawy. W swoim sąsiedztwie problem ten najczęściej dostrzegają mieszkańcy Mołdawii i Rumunii, a najrzadziej Francuzi. Polacy znajdują się w połowie stawki. W miejscu pracy niepewność dostrzegają przede wszystkim Grecy, natomiast w najbliższej rodzinie – Mołdawianie. Najmniejszą skalę niepewności odnotowano wśród Portugalczyków.
Ponad jedna trzecia pracowników w Europie nie jest w stanie pokryć wszystkich swoich wydatków z dochodów z pracy, co jest poziomem alarmującym. Choć w większości krajów w 2025 r. odnotowano niewielką poprawę, w tym roku we Francji, Niemczech, Włoszech, Wielkiej Brytanii, Mołdawii i Rumunii ponownie rośnie odsetek pracowników, których dochody nie wystarczają na pokrycie wszystkich wydatków. Może zaskakiwać, że najmniej takich ocen odnotowano w Polsce.
Ponad jeden na dwóch Europejczyków w ostatnim czasie zmagał się jednak z trudnościami wynikającymi ze swojej sytuacji finansowej. Ograniczenia dotyczą wyjść, podróży, zakupów i wielu innych wydatków. Najczęściej badani wskazywali na brak możliwości organizowania rodzinnych wyjść lub korzystania z zajęć rekreacyjnych.
Co gorsza, w ostatnim czasie co dziesiąty Europejczyk opuścił posiłek z powodu braku środków lub musiał zrezygnować z leczenia, a dwóch na dziesięciu cierpiało z powodu zimna.
Ograniczenia dotyczące mobilności w ostatnich miesiącach pogłębiły się we wszystkich badanych krajach z wyjątkiem Polski i Serbii.
Co drugi Europejczyk w ostatnim czasie znalazł się w trudnej sytuacji z powodu swojej kondycji finansowej, przy czym odsetek ten jest wyższy we Francji, Rumunii i Mołdawii. Jeden na pięciu Europejczyków nie jest w stanie związać końca z końcem. Presja finansowa jest szczególnie silna w Grecji i Mołdawii, natomiast w Wielkiej Brytanii i Polsce pozostaje bardziej ograniczona. Oszczędności jest w stanie gromadzić 45 proc. Europejczyków – 62 proc. Brytyjczyków, 52 proc. Polaków i zaledwie 19 proc. Mołdawian.
O co martwią się Europejczycy
Wśród Europejczyków znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej wyraźnie widoczny jest jej negatywny wpływ na zdrowie psychiczne. Pojawiają się lęk, strach, depresja, wstyd i izolacja społeczna. Lęk związany z niepewnością finansową jest szczególnie silny w Grecji, Włoszech, Wielkiej Brytanii i Portugalii, ale nie omija również wrażliwych grup ludności w pozostałych krajach. Co ciekawe, najwięcej Polaków – 60 proc. – stwierdziło, że czują się negatywnie oceniani ze względu na swoją sytuację finansową.
Większość Europejczyków martwi się o to, czy poradzi sobie ze wzrostem cen paliw, rosnącymi cenami żywności oraz nieoczekiwanymi wydatkami.
Rosnące ceny paliw są bardzo poważnym problemem we Francji, Grecji, Mołdawii i Portugalii, a obawy z nimi związane nasilają się we wszystkich badanych krajach.
Co drugi Europejczyk jest coraz mniej pewny, czy będzie w stanie utrzymać dzieci, obawiając się konieczności ograniczenia wsparcia finansowego dla nich. Obawy te występują we wszystkich badanych krajach. Szczególnie nasilają się we Francji, Wielkiej Brytanii i Rumunii, gdzie przekraczają 50 proc. odpowiedzi. W Polsce takie obawy wyraziło 42 proc. ankietowanych.
