Z tego artykułu dowiesz się:

  • Kto zaatakował platformę Binance.
  • Jakie wnioski płyną z tego ataku.
  • Czy pieniądze w bankach są bezpieczne.
  • Jak AI zmienia reguły gry.

Platforma Binance wznowiła możliwość dokonywania wypłat. Incydent związany z bezpieczeństwem nie wpłynął na salda użytkowników – uspokaja firma – po niedawnym, największym w historii branży kryptowalut ataku hakerskim. Wartość skradzionych tokenów przekracza kwotę 6 mld dolarów. FBI przypisało odpowiedzialność za cyberatak władzom Korei Północnej.

Czytaj więcej

Giełda Binance wznawia wypłaty po ataku hakerów i stracie 6,3 mld dolarów

W obliczu przybierających na sile ataków na system finansowy coraz częściej pojawia się pytanie: czy nasze pieniądze są bezpieczne?

– Możemy skutecznie chronić pieniądze, ale nie istnieje system dający stuprocentową gwarancję bezpieczeństwa. Od lat powtarzam na szkoleniach, że giełda służy przede wszystkim do wymiany kryptowalut, nie do trzymania oszczędności. Zostawiając tam środki, zdajemy się na zabezpieczenia firmy – podkreśla Michał Królik, ekspert w zakresie śledztw kryptowalutowych i analizy blockchain w Mediarecovery. Dodaje, że własny portfel daje większą kontrolę i możliwość stosowania kilku niezależnych zabezpieczeń. Trzeba jednak umieć z nich korzystać: utrata dostępu czy źle przechowywana kopia zapasowa też mogą oznaczać stratę.

– Jest jeszcze coś, co stale podkreślam podczas szkoleń dla organów ścigania: po kradzieży liczą się godziny. Binance informuje o zamrożeniu około 3 mld dol. aktywów. To nie oznacza ich odzyskania. Nie każdą kryptowalutę można też zamrozić – podkreśla.

Eksperci zgodnie twierdzą, że branża kryptowalut powinna znacznie mocniej skoncentrować się na odporności operacyjnej.

– Według analityków TRM Labs większość środków skradzionych z Binance, będących równowartością budżetów wielu dużych przedsięwzięć infrastrukturalnych, utracono w ciągu zaledwie 20 minut. W Europie nacisk na ten aspekt w sektorze instytucji finansowych kładzie regulacja DORA. Jej istotą jest nie tylko przeciwdziałanie incydentom, lecz również zdolność utrzymania lub przywrócenia krytycznych usług pomimo zakłóceń – mówi Aleksander Kostuch, inżynier w Stormshield.

Czytaj więcej

Atak na Binance uderzył w kurs bitcoina. Kryptowaluta najtańsza od ponad miesiąca

Najsłabsze ogniwo to człowiek

Zastanawiając się nad bezpieczeństwem naszych pieniędzy, często wyobrażamy sobie futurystyczne scenariusze: sztuczną inteligencję łamiącą zabezpieczenia czy komputery kwantowe deszyfrujące bazy danych. W rzeczywistości największe ryzyko leży znacznie bliżej.

– Nawet najbardziej zaawansowane szyfrowanie nie pomoże, jeśli przestępca wejdzie do systemu przez „otwarte drzwi”, posługując się przejętym hasłem inżyniera czy zewnętrznego podwykonawcy – podkreśla Mirosław Mycek, menedżer z Fudo Security. Przykład Binance to potwierdza.

– Według wstępnych ustaleń punktem wejścia był laptop inżyniera DevOps – wskazuje Jarosław Wąsowski, ekspert z firmy Scalo.

Sektor finansowy w wielu obszarach związanych z bezpieczeństwem może być traktowany jako wzorzec do naśladowania, choć paradoksalnie wszelkie incydenty go dotyczące rozchodzą się szeroko, krusząc jego reputację. Incydent Binance pokazuje, jak istotną rolę w całym systemie bezpieczeństwa, nie tylko instytucji finansowych, odgrywają ludzie.

– Szczególnie osoby na kluczowych stanowiskach, którym warto uzmysławiać, że znajdują się na czele listy potencjalnych celów, co jest pokłosiem posiadanych przez nich uprawnień dostępowych. Złamanie tego ogniwa otwiera przestępcom wrota sezamu, a pamiętajmy, że działania profesjonalnych grup przestępczych obejmują również etap wywiadowczy – podkreśla Piotr Zielaskiewicz, menedżer w DAGMA Bezpieczeństwo IT. Właśnie dlatego przypadek Binance jest tak niepokojący. Pokazuje, że nawet największa platforma, dysponująca ogromnymi zasobami finansowymi i technologicznymi, może być narażona na poważny incydent.

Gdzie pieniądze są najbezpieczniejsze

Banki dysponują wieloma niezależnymi mechanizmami zabezpieczeń, podlegają nadzorowi i rygorystycznym regulacjom, a depozyty są dodatkowo chronione przez system gwarantowania depozytów.

– W Polsce co do zasady obejmuje on równowartość 100 tysięcy euro na deponenta w danym banku, choć trzeba pamiętać, że dotyczy to upadłości instytucji, a nie automatycznego zwrotu pieniędzy utraconych wskutek każdego cyberoszustwa. Dlatego nie należy stawiać znaku równości między bezpieczeństwem środków na rachunku bankowym a ryzykiem związanym z przechowywaniem kryptowalut na giełdzie – mówi Kamil Sadkowski, analityk z ESET.

Tradycyjne banki i platformy kryptowalutowe dzieli jeszcze jedna zasadnicza różnica. Choć obie struktury podlegają przepisom, bankowe regulacje rozwijały się przez dziesięciolecia, natomiast ramy prawne dla platform kryptowalutowych wciąż są w powijakach.

– Ponadto technologia blockchain ma jedną fatalną cechę: transakcji nie da się cofnąć. Udanej kradzieży nie można po prostu anulować. Fakt, że w najnowszej sprawie udało się zamrozić około 3 mld dol., pokazuje, że branża nauczyła się szybko reagować, ale równocześnie uświadamia, jak ogromna jest skala ataku – podkreśla Marijus Briedis, dyrektor ds. technologii w firmie NordVPN. Dodaje, że firmy kryptowalutowe mają zazwyczaj bardzo silne zabezpieczenia, bo od początku działają wyłącznie w świecie cyfrowym.

– Jeśli chodzi o technologię, atakujący mają obecnie strukturalną przewagę: wystarczy im jedna luka w zabezpieczeniach, podczas gdy obrońcy muszą załatać je wszystkie. AI na krótką metę tę nierównowagę pogłębia – uprzemysławia phishing, inżynierię społeczną i wyszukiwanie luk. Ale narzędzia AI pomagają też w obronie, na przykład poprzez wykrywanie anomalii w czasie rzeczywistym i szybszym odnajdywaniu podatności na zagrożenia – podsumowuje Briedis.

Czytaj więcej

„Dzień zero” coraz bliżej. Komputery kwantowe mogą złamać dzisiejsze szyfry

Kwantowe dylematy

Długofalowym zagrożeniem są komputery kwantowe: używane dziś metody szyfrowania kiedyś zostaną złamane. Nie oznacza to jednak, że współczesne zabezpieczenia bankowe za chwilę staną się bezużyteczne. Komputery kwantowe zdolne do łamania powszechnie stosowanych metod kryptografii klucza publicznego na odpowiednio dużą skalę nadal pozostają wyzwaniem technologicznym.

– Zagrożenie jest jednak na tyle realne, że już dziś rozwijane i wdrażane są standardy kryptografii postkwantowej, zaprojektowane z myślą o odporności na przyszłe ataki z wykorzystaniem komputerów kwantowych. Co istotne, nawet najdoskonalsze szyfrowanie nie ochroni instytucji przed każdą formą cyberataku. Jeśli przestępca przejmie uprawnienia pracownika lub zmanipuluje użytkownika, może ominąć zabezpieczenia bez konieczności łamania samej kryptografii – podsumowuje Sadkowski.

Do końca 2026 r. państwa członkowskie Unii Europejskiej powinny rozpocząć proces wymiany obecnych mechanizmów kryptograficznych na rozwiązania odporne na zagrożenia związane z rozwojem komputerów kwantowych. Tymczasem według globalnego badania ISACA zaledwie 5 proc. firm ma strategię dotyczącą komputerów kwantowych, a 55 proc. nie podjęło jeszcze żadnych działań. Eksperci alarmują, że to najwyższy czas na podjęcie rękawicy, bo atakujący myślą perspektywicznie i już dziś kopiują zaszyfrowane dane, by odczytać je, gdy tylko technologia dojrzeje.