Kredyty frankowe topnieją, głównie na papierze

Zobowiązania Polaków we frankach szwajcarskich stanowią już „tylko” 14,2 proc. wszystkich kredytów mieszkaniowych, wobec niemal 70 proc. w 2009 r. Ale nie znaczy to, że problem znika sam z siebie.

Publikacja: 02.12.2022 03:00

Kredyty frankowe topnieją, głównie na papierze

Foto: Adobe Stock

Na koniec września tego roku wartość bilansowa hipotecznych kredytów w CHF wynosiła ok. 69 mld zł. To o 12,1 mld zł mniej niż rok wcześniej, i aż o 95,5 mld zł mniej niż w szczytowym 2011 r. (wówczas wynosiła ona 164 mld zł) – wynika z danych Narodowego Banku Polskiego dotyczących sektora bankowego.

Szybko spada też udział pożyczek frankowych w wartości hipotek ogółem dla gospodarstw domowych. Obecnie stanowią one 14,2 proc., podczas gdy rok wcześniej było to 16,4 proc., a na początku 2009 r. – aż 70 proc.

Takie trendy widać w zasadzie we wszystkich bankach. Przykładowo, w PKO BP, który udzielił najwięcej kredytów walutowych (w tym w CHF), obecnie ich wartość wynosi 13,3 mld zł, co stanowi 12,4 proc. całego portfela hipotecznego. Pięć lat temu było to odpowiednio 30 mld zł i niemal 30 proc. W mBanku wartość frankowych hipotek spadła w ciągu pięciu lat z 19,2 mld zł do 9,7 mld zł (a udział w portfelu kredytów mieszkaniowych – z 57 do ok. 20 proc.).

Czytaj więcej

Franki coraz większym kosztem dla banków

Systematyczne obniżanie się wartości bilansowej kredytów frankowych wynika m.in. z faktu, że część osób już spłaciła swoje zobowiązania (a nowych kredytów w CHF banki w zasadzie nie dają). Z danych podawanych przez KNF wynika, że na koniec września 2022 r. liczba umów kredytów mieszkaniowych w CHF wynosiła ok. 380 tys. wobec ok. 460 tys. jeszcze w połowie 2019 r.

Przede wszystkim jednak jest to efekt pewnych „papierowych” zapisów, bo portfel walutowy zmniejsza się także na skutek tworzenia rezerw na ryzyko prawne (zgodnie ze standardem MSSF9 rezerwy na ryzyko prawne pomniejszają wartość bilansową brutto kredytów w CHF od grudnia 2020 r.), oraz zawieranych przez banki polubownych ugód (zwykle oznaczają one „przewalutowanie” kredytu na złote). A że zarówno pozwów sądowych w sprawach frankowych, jak i ugód ciągle przybywa, to i takich „odpisów” w bankowych rachunkach jest coraz więcej.

Przykładowo, wspominany już Bank Millennium podaje, że na koniec III kw. 2022 r., liczba indywidualnych pozwów przeciwko klauzuli indeksacyjnej wynosiła ok. 15 tys. wobec 9,66 tys. rok wcześniej. Zaś liczba zawartych ugód (konwersje i pełne spłaty) wyniosła od początku 2021 r. – 15 062.

Tym samym można powiedzieć, że frankowy problem wcale nie znika tak szybko, jak wynikałoby to ze spadku samej wartości kredytów pozostałych do spłaty – zarówno patrząc z punktu widzenia kredytobiorców, jak i kredytodawców. Z naszych szacunków wynika bowiem, że obecnie rezerwy frankowe wynoszą łącznie ok. 20-29 mld zł, a to znaczy, że mniej więcej taka kwota do spłaty dodatkowo obciąża kieszenie Polaków. Z kolei dla samych banków takie rezerwy stanowią koszt, który obniża ich wyniki finansowe.

Na koniec września tego roku wartość bilansowa hipotecznych kredytów w CHF wynosiła ok. 69 mld zł. To o 12,1 mld zł mniej niż rok wcześniej, i aż o 95,5 mld zł mniej niż w szczytowym 2011 r. (wówczas wynosiła ona 164 mld zł) – wynika z danych Narodowego Banku Polskiego dotyczących sektora bankowego.

Szybko spada też udział pożyczek frankowych w wartości hipotek ogółem dla gospodarstw domowych. Obecnie stanowią one 14,2 proc., podczas gdy rok wcześniej było to 16,4 proc., a na początku 2009 r. – aż 70 proc.

Pozostało 82% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Finanse
MF: W nowej radzie fiskalnej mają zasiadać niezależni eksperci i praktycy
Finanse
Niemcy dały zgodę na wykorzystanie zamrożonych rosyjskich aktywów
Finanse
G7 i UE chcą przejąć dochody z rosyjskich aktywów. MFW broni Kremla
Finanse
Byli studenci MIT ukradli 25 mln dol. w kryptowalucie. Zajęło im to 12 sekund
Finanse
Stan wiedzy o finansach jest w Polsce bardzo słaby
Materiał Promocyjny
Technologia na etacie. Jak zbudować efektywny HR i skutecznie zarządzać kapitałem ludzkim?