Przed rozpoczęciem rozmów przywódcy wygłosili przemówienia otwierające. Zapowiedzieli, że poruszą między innymi kwestie rozbrojenia nuklearnego oraz wojny rosyjsko-ukraińskiej.

– Powinniśmy wyciągać wnioski z historii. Wielkie mocarstwa ponoszą wspólną odpowiedzialność – powiedział przywódca Chin Xi Jinping. Gospodarz spotkania podkreślił, że Chiny, Stany Zjednoczone i Rosja powinny współpracować, aby stawić czoła globalnym wyzwaniom. Wśród najważniejszych kwestii wymienił wojnę w Iranie, rosyjską inwazję na Ukrainę oraz współpracę gospodarczą.

Prezydent Rosji Władimir Putin stwierdził, że Rosja, Chiny i Stany Zjednoczone „ponoszą wspólną odpowiedzialność za utrzymanie międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa”.

– Nasze kraje mają wiele wspólnych interesów w rozwiązywaniu konfliktów regionalnych, w tym oczywiście konfliktu w Ukrainie – oświadczył Putin. Dodał, że kwestię tę omawiał podczas osobnego spotkania z Xi Jinpingiem oraz rozmowy z Donaldem Trumpem. – Jestem przekonany, że Rosja, Stany Zjednoczone i Chiny, a także nasze narody, mogą wnieść znaczący wkład we wzmacnianie pokoju i stabilności na świecie, jeśli będziemy współpracować w konstruktywny sposób, kierując się wzajemnym szacunkiem, równością i równowagą interesów – podkreślił rosyjski prezydent.

Prezydenci Rosji, Chin i USA: Władimir Putin Xi Jinping, Donald Trump

Prezydenci Rosji, Chin i USA: Władimir Putin Xi Jinping, Donald Trump

Foto: REUTERS/Carlos Barria

Następnie głos zabrał prezydent USA. - Tworzymy tu historię. Mamy bardzo dużo do omówienia. Jako prezydenci trzech światowych mocarstw mamy szczególną odpowiedzialność, aby utrzymać dialog w duchu poszanowania w kwestiach wpływających nie tylko na naszych ludzi, ale na całą planetę - podkreślił Donald Trump.

Zapowiedział, że podczas szczytu poruszona zostanie kwestia rozbrojenia nuklearnego, choć przyznał, że przekonanie państwa do rezygnacji z broni jądrowej będzie trudne. – Kiedy już ma się broń nuklearną, bardzo trudno z niej zrezygnować. Tak działa świat – stwierdził.

Trump powiedział też, że „wojna między Rosją a Ukrainą” będzie jednym z tematów rozmów. - Będziemy dyskutować o wojnie między Rosją a Ukrainą. Odbyliśmy już z prezydentem Putinem długą rozmowę na ten temat. Myślę, że sprawy idą do przodu – stwierdził Trump. Wyraził nadzieję, że obie strony konfliktu chciałyby jego zakończenia.

Czytaj więcej

Donald Tusk zareagował na słowa Donalda Trumpa. „Boże, chroń nas przed takimi przyjaciółmi”

Przed godziną 11.00 czasu polskiego chińska państwowa telewizja CCTW podała, że trójstronne spotkanie dobiegło końca. Rozmowy trwały około półtorej godziny.

Świat bez broni atomowej? Xi Jinping przedstawił plan dla USA, Rosji i Chin

Agencja Xinhua podaje, że podczas czwartkowego spotkania z prezydentami USA i Rosji, chiński przywódca Xi Jinping przedstawił cztery zasady, którymi – jego zdaniem – powinny kierować się mocarstwa w relacjach międzynarodowych. Wezwał również do podejmowania działań na rzecz świata wolnego od broni jądrowej.

Pierwszą z zasad wskazanych przez Xi jest wzajemny szacunek. Ma on obejmować poszanowanie suwerenności, integralności terytorialnej i odmiennych ustrojów politycznych, a także nieingerowanie w sprawy wewnętrzne innych państw oraz respektowanie „czerwonych linii” wyznaczonych przez każdą ze stron.

Drugim filarem ma być pokojowe współistnienie. Chiński przywódca wezwał do unikania „pułapki Tukidydesa”, obrony powojennego ładu międzynarodowego i przestrzegania Karty Narodów Zjednoczonych. Opowiedział się również za budową świata wolnego od broni jądrowej. Porównał arsenały atomowe do „miecza Damoklesa” wiszącego nad ludzkością. Podkreślił, że wojny nuklearnej nie można wygrać i nigdy nie wolno jej prowadzić, dlatego należy zrobić wszystko, by jej zapobiec.

Trzecia zasada dotyczy współpracy przynoszącej obopólne korzyści. Wymaga ona – według Xi – odrzucenia zimnowojennej mentalności, sprzeciwu wobec tzw. decouplingu, czyli zrywania więzi gospodarczych i rozdzielania łańcuchów dostaw, a także wspólnych działań na rzecz bezpieczeństwa energetycznego na świecie.

Czwartym elementem chińskiej wizji są stały dialog i konsultacje na wysokim szczeblu. Xi wskazał również na potrzebę tworzenia mechanizmów zapobiegania kryzysom, które pozwolą „ograniczyć błędne oceny, utrzymać rozbieżności pod kontrolą i nie dopuścić do eskalacji tarć”.

– Społeczność międzynarodowa oczekuje, że wielkie mocarstwa będą podejmować więcej działań na rzecz nakłaniania do pokoju i promowania rozmów. Chiny, Rosja i USA powinny nadal skłaniać strony konfliktów do podjęcia negocjacji i rozwiązywania sporów środkami politycznymi i dyplomatycznymi – powiedział Xi, cytowany przez chińskie media.

Jak relacjonuje Xinhua, przywódca ChRL podkreślił także, że pozytywne relacje między mocarstwami „nie są kwestią wyboru, lecz zadaniem obowiązkowym”. Zaznaczył, że Chiny, Rosja i Stany Zjednoczone, jako stali członkowie Rady Bezpieczeństwa ONZ, powinny wspólnie działać na rzecz utrzymania światowego pokoju.

Czytaj więcej

Szczyt w Shenzhen. Trump, Putin i Xi nie podzielą w czwartek świata

O czym mają rozmawiać przywódcy Chin, USA i Rosji?

Przed rozpoczęciem spotkania Agencja Associated Press pisała że „to wydarzenie może okazać się punktem zwrotnym w historii świata albo zostać szybko zapomnianym spotkaniem, którego głównym efektem będzie wspólna fotografia przywódców".

Z medialnych doniesień wynika, że przywódcy Stanów Zjednoczonych, Rosji i Chin mają rozmawiać o rozwoju sztucznej inteligencji, a Trump chce poruszyć również temat ograniczenia arsenałów atomowych. Dotychczas Chiny odmawiały udziału w takich rozmowach, wskazując, że jej arsenał atomowy (ok. 600 głowic) jest znacznie mniejszy niż arsenał USA i Rosji (oba kraje mają ponad 5 tys. głowic nuklearnych). Trump ma poruszyć również temat wojny USA z Iranem (Rosja i Chiny utrzymują bardzo dobre relacje z zaatakowanym przez USA i Izrael krajem), nie jest natomiast pewne, czy na trójstronnym szczycie poruszony zostanie temat wojny na Ukrainie, ponieważ Xi nie uczestniczy w negocjacjach dotyczących zakończenia wojny. Eksperci nie spodziewają się jednak przełomowych ustaleń.

Czytaj więcej

Putin czy Nawrocki? Sikorski pyta, którego przyjaciela wybrałby Trump

Trump chwali amerykańską gospodarkę, Putin zabiega o partnerów

W czwartek przywódcy USA, Rosji i Chin uczestniczyli w porannej sesji obrad 33. szczytu APEC, podczas której wygłosili przemówienia. Donald Trump podkreślił, że Stany Zjednoczone sprzeciwiają się wprowadzaniu globalnych regulacji, które mogłyby ograniczać rozwój sztucznej inteligencji. Mówiąc o AI, prezydent USA posługiwał się określeniem „superinteligencja”, które sam wprowadził.

– Jest niemal całkowicie dobra, ale ma pewne złe elementy – stwierdził Trump, odnosząc się do sztucznej inteligencji. Przyznał, że rozwój nowej technologii wymaga monitorowania i ostrożnego podejścia do związanych z nią zagrożeń. Jednocześnie stanowczo wykluczył możliwość wprowadzenia „globalistycznych regulacji”, które mogłyby hamować rozwój branży. – Nie pozwolimy, by to nastąpiło – zapowiedział.

Mówiąc o gospodarce, Trump przekonywał, że Stany Zjednoczone rozwijają się najszybciej spośród wszystkich państw rozwiniętych, a liczba pracujących Amerykanów osiągnęła rekordowy poziom. Wskazał na 22,2 bln dolarów zadeklarowanych nowych inwestycji w USA, ponad 20 zawartych umów handlowych oraz kolejne porozumienia będące przedmiotem negocjacji.

Czytaj więcej

Chiny wiedzą, że Rosja z Ukrainą byłaby imperium. Trwanie wojny opłaca się im najbardziej

Z kolei Władimir Putin w swoim wystąpieniu przekonywał, że Rosja przyczynia się do bezpieczeństwa w regionie i zapewniał, że partnerzy mogą na nią liczyć. Zaprosił też państwa regionu do korzystania z „logistycznej infrastruktury” Rosji. Putin pojawił się osobiście na szczycie przywódców APEC po raz pierwszy od 2017 roku (wówczas szczyt odbywał się w Danang, w Wietnamie).

Trump rozmawiał z Putinem i Xi Jinpingiem

Na marginesie szczytu w Shenzhen Donald Trump odbył trwające około 40 minut spotkanie z prezydentem Rosji Władimirem Putinem. Nie zostało ono wcześniej uwzględnione w oficjalnym harmonogramie amerykańskiego przywódcy. Według nieoficjalnych doniesień głównym tematem rozmowy była wojna w Ukrainie. 

Podczas krótkiego powitania przywódców, Trump, wchodząc do sali, powiedział: „Kim on jest? Jest moim przyjacielem”. - Z radością zapatruję się na nasze spotkanie. Od lat utrzymujemy świetne relacje. Znamy się od dawna i myślę, że może z tego wyniknąć wiele wspaniałych rzeczy, a przynajmniej coś się zacznie - powiedział Trump. 

Czytaj więcej

Trump spotkał się z Xi Jinpingiem. Rozmowy dotyczyły Ukrainy i Iranu

Prezydent USA rozmawiał też z przywódcą Chin Xi Jinpingiem. Jak podały media, Xi przyjął Trumpa w rządowym kompleksie Kylin Villa. – Obaj chcemy pomóc w kwestii wojny Rosji (przeciwko Ukrainie - red.) – oświadczył Trump na początku rozmów z przywódcą Chin. – Ukraina chciałaby jej zakończenia. Myślę, że mogę tu w dużej mierze wypowiadać się w imieniu nas obu – dodał. Rozmowy trwały godzinę.

Dwudniowy 33. szczyt Wspólnoty Gospodarczej Azji i Pacyfiku (APEC) zgromadził przedstawicieli 21 gospodarek regionu i odbywa się w Chinach po raz pierwszy od 12 lat.

Kraje APEC

Kraje APEC

Foto: PAP