Białoruś do NATO? Przeciwnicy Aleksandra Łukaszenki już nie mówią „nie”

W Wilnie, na szczycie NATO, Białoruś reprezentuje Swiatłana Cichanouska. Opozycja białoruska zmienia zdanie na temat Sojuszu. - Jeżeli chcemy zachować Białoruś, musimy dążyć do NATO - komentuje w rozmowie z "Rzeczpospolitą" Aleksander Milinkiewicz, weteran białoruskiego ruchu demokratycznego.

Publikacja: 11.07.2023 15:13

Swiatłana Cichanouska

Swiatłana Cichanouska

Foto: materiały prasowe

Czytaj więcej

Wojna Rosji z Ukrainą. Dzień 503

- Nie powinniśmy się bać stawiać opór interesom rosyjskim w naszym regionie. To Rosja wybrała drogę konfrontacji. Nie powinniśmy pozwolić putinowskiej Rosji pozbawić naród białoruski możliwości wybrania europejskiej drogi rozwoju – powiedziała we wtorek w Wilnie Swiatłana Cichanouska, przebywająca od sierpnia 2020 roku na Litwie liderka wolnej Białorusi. Cichanouska jest pierwszą przedstawicielką opozycji demokratycznej z Białorusi, która została zaproszona na szczyt NATO i weźmie udział w kilku dyskusjach.

Swiatłana Cichanouska na szczycie NATO w Wilnie

- Będziemy rozmawiali o zagrożeniach dla niepodległości Białorusi, najemnikach Grupy Wagnera, rosyjskiej broni atomowej na Białorusi, potrzebie wycofania rosyjskich wojsk z naszego kraju. Te sprawy powinny zostać poruszone na szczycie NATO, ponieważ to dotyczy bezpieczeństwa regionu i zwycięstwa Ukrainy w wojnie z Rosją – mówi „Rzeczpospolitej” Franak Wiaczorka, główny doradca Cichanouskiej.

Czytaj więcej

Prezydent Czech przyznaje, że Ukraina może nie odzyskać całego terytorium

Liderka opozycji białoruskiej domaga się w Wilnie dopuszczenia przeciwników reżimu Aleksandra Łukaszenki do udziału w programie „Partnerstwo dla Pokoju”, w którym uczestniczyła białoruska dyktatura. Zaproponowała też powołanie grupy konsultacyjnej Białoruś-NATO (wcześniej taka grupa powstała z UE), w której reprezentować Białoruś mieliby przedstawiciele opozycji.

Współpraca władz w Mińsku z NATO oficjalnie została zawieszona na wszelkich szczeblach w listopadzie 2021 roku. Powodem były m.in. sfałszowane w 2020 roku wybory i brutalne represje wobec przeciwników reżimu. Relacje Łukaszenki z Sojuszem nie były jednak zawsze złe. To za jego rządów Białoruś dołączyła do kilku inicjatyw w ramach współpracy z NATO (m.in. Nauka dla Pokoju i Bezpieczeństwa, Partnerstwo dla Pokoju).

Gdy w 2006 roku prowadziłem swoją kampanię wyborczą nic nie mówiłem o NATO, bo Białorusini o NATO niewiele wiedzą

Aleksandr Milinkiewicz, weteran białoruskiej opozycji demokratycznej

Białoruska opozycja chce do UE, ale zaczyna też chcieć do NATO

O potrzebie integracji z Unią Europejską w przeszłości mówiło wielu białoruskich opozycjonistów. Temat zbliżenia z NATO był jednak przed dłuższy czas tematem tabu. Nie istniał też w czasie kampanii wyborczej w 2020 roku. Przeciwnie, przeciwnicy Łukaszenki nie chcieli drażnić Rosji. Po wybuchu masowych protestów Łukaszenko nawet straszył Rosjan, że gdyby na czele Białorusi stanęła Cichanouska, to wyprowadziłaby kraj z najważniejszych sojuszy z Rosją: Organizacji Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym (OUBZ) i Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej. Najważniejsza kandydatka białoruskiej opozycji, niedługo po zmuszeniu jej przez reżim do wyjazdu z kraju, prostowała te wypowiedzi Łukaszenki z Litwy. - To o czym mówi pan Łukaszenka to jego fantazje. Nikt nigdy tego nie mówił, nikt tego nigdy nie proponował – zaprzeczała w rozmowie z rosyjską agencją RBK. Wówczas zapewne nie mogła sobie wyobrazić, że będzie reprezentować swój kraj na szczycie NATO.

Czytaj więcej

Szczyt NATO w Wilnie: Sojusz ostrożny w rozszerzaniu na Wschód. Zostanie powołana nowa instytucja

- Wszystko się zmieniło. Białoruska niepodległość jest dzisiaj zagrożona jak nigdy. I musimy pukać do wszystkich drzwi, wchodzić do każdego, kto pomoże nam zachować nasz kraj. Mówienie o członkostwie w NATO jest przedwczesne, ale drzwi dla Białorusinów do UE i Sojuszu Północnoatlantyckiego powinny być otwarte. Wszystko po to, by Białorusini, gdy będą gotowi, mogli z tego skorzystać. Na początku musimy wyzwolić Białoruś spod okupacji rosyjskiej – mówi Wiaczorka.

Białorusini, odizolowani od niezależnych mediów i często skazani na propagandę Kremla, nie widzą siebie w NATO. Za zachowaniem sojuszu militarnego z Rosją opowiada się 47 proc. ankietowanych, opuszczenie OUBZ i ogłoszenie neutralności popiera 43 proc. respondentów, a wstąpienia do NATO chce jedynie 11 proc. Białorusinów. Wynika to z sondażu Chatham House, przeprowadzonego w sierpniu ubiegłego roku.

- Gdy w 2006 roku prowadziłem swoją kampanię wyborczą nic nie mówiłem o NATO, bo Białorusini o NATO niewiele wiedzą. A propaganda od lat przekonuje, że NATO niesie wojnę. Opozycja demokratyczna najpierw musiałaby mieć możliwość wytłumaczyć Białorusinom czym jest Sojusz Północnoatlantycki – mówi „Rzeczpospolitej” Aleksandr Milinkiewicz, weteran białoruskiej opozycji demokratycznej i były kandydat sił demokratycznych na prezydenta Białorusi. - Osobiście uważam, że jeżeli chcemy zachować Białoruś, musimy stopniowo dążyć do NATO. Nie wierzę w to Rosja nagle przestanie być państwem-agresorem i zaprzestanie budowania imperium – dodaje.

- Nie powinniśmy się bać stawiać opór interesom rosyjskim w naszym regionie. To Rosja wybrała drogę konfrontacji. Nie powinniśmy pozwolić putinowskiej Rosji pozbawić naród białoruski możliwości wybrania europejskiej drogi rozwoju – powiedziała we wtorek w Wilnie Swiatłana Cichanouska, przebywająca od sierpnia 2020 roku na Litwie liderka wolnej Białorusi. Cichanouska jest pierwszą przedstawicielką opozycji demokratycznej z Białorusi, która została zaproszona na szczyt NATO i weźmie udział w kilku dyskusjach.

Pozostało 91% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Dyplomacja
Rosja próbuje zmienić granice morskie na Bałtyku? Projekt ministerstwa znika ze strony
Dyplomacja
Uznanie Palestyny za państwo. Szok oraz furia. Izrael wzywa ambasadorów
Dyplomacja
Rosja chce zmieniać granicę na Morzu Bałtyckim. O sprawę spytaliśmy MON
Dyplomacja
Ministerstwo Obrony Rosji proponuje zmianę granicy morskiej kraju. Komentarz Kremla
Dyplomacja
USA: Rosja w ubiegłym tygodniu umieściła broń na orbicie