Fir­my szu­ka­ją co­raz to no­wych ryn­ków zby­tu za gra­ni­cą. Z ana­li­zy Mi­ni­ster­stwa Go­spo­dar­ki do­ty­czą­cej ze­szło­rocz­ne­go eks­por­tu wy­ni­ka, że choć prze­cięt­nie wzrósł on o 12,8 proc., zwyżki na kil­ku ryn­kach by­ły znacz­nie wy­ższe. W Nor­we­gii i kra­jach Ame­ry­ki Po­łu­dnio­wej oscy­lo­wa­ły wo­kół 50 proc., a w kra­jach nad­bał­tyc­kich o blisko 30 proc.

Do Nor­we­gii na­sze fir­my sprze­da­ły w ze­szłym ro­ku to­wa­ry i usłu­gi za po­nad 2,7 mld eu­ro. I choć to war­tość pra­wie trzy­na­sto­krot­nie mniej­sza niż na na­szym naj­więk­szym ryn­ku eks­por­to­wym, czy­li nie­miec­kim (gdzie sprze­da­li­śmy to­wa­ry i usłu­gi za pra­wie 35,4 mld eu­ro), prze­wy­ższy­ła eks­port do USA (2,6 mld eu­ro). Na ryn­ku nor­we­skim do­mi­nu­ją przed­się­bior­stwa z sek­to­rów: prze­my­słu cię­żkie­go, ener­ge­ty­ki i stocz­nio­we­go. Ale nie tyl­ko. Fir­ma Uni­bep z Biel­ska Pod­la­skie­go już trze­ci rok z rzę­du sprze­da­je tam wie­lo­ro­dzin­ne do­my mo­du­ło­we. – To nasz spe­cjal­ny pro­dukt. Wy­twa­rza­my go w ca­ło­ści, łącz­nie z me­bla­mi, w Pol­sce. To da­je nam prze­strzeń do ne­go­cja­cji han­dlo­wych – mó­wi „Rz" Jan Mi­ko­łusz­ko, pre­zes fir­my. Do­da­je, że przy dość kon­ser­wa­tyw­nych za­ło­że­niach po­win­na w tym ro­ku za­ro­bić w Nor­we­gii ok. 100 mln zł. Dla­cze­go bu­du­je aku­rat w Nor­we­gii? – To bez­piecz­ny ry­nek, któ­ry ma re­al­ne pie­nią­dze – przy­zna­je pre­zes Mi­ko­łusz­ko. Fir­ma od lat dzia­ła w Ro­sji. Przy­glą­da się Ka­zach­sta­no­wi i kra­jom Za­to­ki Per­skiej.

– Co­raz wię­cej firm in­te­re­su­je się mi­sja­mi go­spo­dar­czy­mi do kra­jów wscho­dzą­cych. Tłu­ma­czą, że co praw­da do ryn­ków unij­nych do­stęp jest du­żo ła­twiej­szy, ale kon­ku­ren­cja na nich więk­sza – mó­wi „Rz" Mo­ni­ka Sa­siak, eks­pert Kra­jo­wej Izby Go­spo­dar­czej. Przy­zna­je, że przed­się­bior­cy czę­ściej przy­glą­da­ją się też kra­jom Ame­ry­ki Po­łu­dnio­wej i Azji. Tam w cią­gu ro­ku eks­port też wzrósł o po­ło­wę, ale z bar­dzo ni­skich po­zio­mów – kil­ku­set mi­lio­nów eu­ro.

W tym ro­ku Bu­mar, Axto­ne, Ne­wag, Kol­tech, Pe­sa, Po­lmor, RBF i So­la­ris wzię­li udział w mi­sji go­spo­dar­czej spół­ek sek­to­ra ko­le­jo­we­go w In­diach. Kon­sor­cjum Bumar i PCI otwo­rzy­ło przy oka­zji „pol­ską" li­nię pro­duk­cyj­ną sprę­żyn w jed­nej z in­dyj­skich fa­bryk ko­le­jo­wych.

Azja jest jed­nym z naj­bar­dziej atrak­cyj­nych kie­run­ków dla pro­du­cen­tów moc­nych al­ko­ho­li. Gru­pa Be­lve­de­re, trze­ci pro­du­cent wód­ki w Pol­sce, roz­po­czął sprze­daż So­bie­skie­go w In­diach. Fir­ma pra­cu­je ta­kże nad tym, aby wejść do Chin.

Miej­sca w Ame­ry­ce Po­łu­dnio­wej szu­ka­ją dla sie­bie fir­my spo­żyw­cze, ale też gru­pa Ży­wiec, któ­ra eks­por­tu­je do Pe­ru mar­kę Ży­wiec. – Ma­my na­dzie­ję na eks­port do Bra­zy­lii i Ar­gen­ty­ny. Trwa tam re­je­stra­cja – mó­wi „Rz" Se­ba­stian Toł­wiń­ski, rzecz­nik pra­so­wy gru­py Ży­wiec. Do­da­je, że za­py­ta­nia o mo­żli­wość eks­por­tu do­tar­ły do fir­my ta­kże z Ja­po­nii.

Sil­ną eks­pan­sję na ryn­ki azja­tyc­kie pla­nu­je w tym ro­ku So­nel, świd­nic­ki pro­du­cent mier­ni­ków elek­trycz­nych. Spół­ka sta­wia przede wszyst­kim na roz­wój w In­diach, gdzie roz­wi­nie swo­je ukła­dy han­dlo­we z lo­kal­ny­mi part­ne­ra­mi al­bo utwo­rzy z jed­nym z nich spół­kę jo­int ven­tu­re.

Osła­bio­ny zło­ty po­mógł na­szym fir­mom zwięk­szyć eks­port do kra­jów eu­ro­pej­skich spo­za stre­fy eu­ro. Wzrósł on o pra­wie 15 proc., do 32,3 mld eu­ro. Naj­szyb­ciej (pra­wie o 3o proc.) do kra­jów nad­bał­tyc­kich. Nie­co mniej ­do Ru­mu­nii (26 proc.)

W eks­por­cie do kra­jów nad­bał­tyc­kich do­mi­nu­ją pro­du­cen­ci ar­ty­ku­łów spo­żyw­czo-rol­ni­czych, mi­ne­ral­nych, urzą­dzeń me­cha­nicz­nych i elek­trycz­nych oraz wy­ro­bów z me­ta­li nie­szla­chet­nych.

Piotr So­ro­czyń­ski, głów­ny eko­no­mi­sta KU­KE, oba­wia się jed­nak, że ubie­gło­rocz­ny wzrost bę­dzie trud­ny do po­wtó­rze­nia: – Od­ra­bia­li­śmy za­le­gło­ści z po­przed­nich lat, gdzie eks­port do kra­jów nad­bał­tyc­kich wy­raź­nie ha­mo­wał – tłu­ma­czy. Jed­nak To­masz Ka­czor, głów­ny eko­no­mi­sta Ban­ku Go­spo­dar­stwa Kra­jo­we­go, zwra­ca uwa­gę, że więk­szość bli­skich kra­jów eu­ro­pej­skich, do któ­rych eks­port w ze­szłym ro­ku wzrósł po­nad­prze­cięt­nie, to kra­je sta­bil­ne­go wzro­stu go­spo­dar­cze­go. A to mo­że ozna­czać w dal­szym cią­gu du­ży po­pyt na na­sze to­wa­ry.

Rynkiem spoza strefy euro, któ­rym co­raz bar­dziej in­te­re­su­ją się pol­skie fir­my, jest też Ru­mu­nia.      — d.e.

Opinia dla „Rz"

Piotr Soroczyński główny ekonomista KUKE

Wielkość i chłonność rynku to jeden z czynników sprzyjających naszemu eksportowi. Interesująco prezentują się więc porównania wielkości tego eksportu do PKB kraju kupującego. Wynika z nich, że dobrze „osadziliśmy się" u sąsiadów. Nasz eksport w stosunku do PKB Czech to 5,3 proc., Słowacji – 4,7 proc., Węgier – 3,5 proc. Litwa to 6,1 proc., Białoruś – 6,4 proc. Niemcy są wielką gospodarką, stąd niższy wynik – 1,3 proc., Rosja – 0,4 proc. (zaopatrujemy intensywnie okolice przygraniczne, a dalej już idzie nam słabiej). Wskaźnik dla USA to 0,02 proc.

Eks­port nie­któ­rych grup to­wa­rów

Polska chemia ma wzięcie za granicą

Bez wzglę­du na to, jak szyb­ko ro­śnie sprze­daż polskich towarów za granicą, niezmiennie największym wzięciem cieszą się wy­ro­by elek­tro­ma­szy­no­we. Naj­bar­dziej zwiększyło się w ze­szłym ro­ku tempo eksportu produktów mineralnych (o 33,7 proc.), ich udział zaś w ca­łym eks­por­cie wyniósł nie­co po­nad 5 proc. (ok. 6,9 mld eu­ro). Wzięciem cieszyły się też wytwory przemysłu chemicznego. Firmy sprzedały je za po­nad 18,7 mld eu­ro. Eks­port tych pro­duk­tów zwięk­szył się o 19,1 proc.  Szyb­ciej niż prze­cięt­nie ro­sła też za­gra­nicz­na sprze­daż wy­ro­bów me­ta­lur­gicz­nych. Stra­ty sprzed kry­zy­su od­ra­bia­li pro­du­cen­ci wy­ro­bów z że­li­wa i ze sta­li. W tym przypadku eks­port zwiększył o 20 proc. (do nie­speł­na 4,7 mld eu­ro). Dla mie­dzi i wy­ro­bów z mie­dzi wzrost był niż­szy – o 6,2 proc., do po­nad 3,5 mld eu­ro. Ale w po­rów­na­niu z po­zio­mem przed­kry­zy­so­wym i tak zwięk­szył się o po­nad po­ło­wę (ok. 1,2 mld eu­ro). W do­mi­nu­ją­cej gru­pie wy­ro­bów – z branży elek­tro­ma­szy­no­wej, rósł najwolniej, bo o 7,2 proc., lecz oka­zał się naj­więk­szy pod wzglę­dem przy­ro­stu w war­to­ściach bez­względ­nych (o 3,7 mld eu­ro, do 55,2 mld eu­ro). Na spo­wol­nie­niu eks­por­tu tej gru­py w znacz­nym stop­niu za­wa­żył spa­dek wy­wo­zu ma­szyn i urzą­dzeń elek­trycz­nych o ok. 0,6 mld eu­ro, do nie­speł­na 15,4 mld eu­ro.

—aft