W dzisiejszym podcaście „Twój Biznes” między innymi:
Nobel z ekonomii 2026. Oczekiwania konsumentów i komunikacja banków centralnych
Tegoroczną Nagrodę Nobla w dziedzinie ekonomii otrzymali dwaj amerykańscy naukowcy, Robert Hall z Uniwersytetu Stanforda oraz Michael Woodford z Uniwersytetu Columbia. Wyróżniono ich za wkład w rozwój mikroekonomicznych podstaw stabilizacji gospodarki. Ich badania pomagają zrozumieć, jak oczekiwania gospodarstw domowych, przedsiębiorstw i rynków finansowych wpływają na koniunkturę oraz skuteczność polityki pieniężnej.
Dorobek laureatów jest szczególnie istotny w warunkach wysokich cen surowców, niepewności gospodarczej i zmieniających się stóp procentowych. Doświadczenia kryzysów naftowych lat 70. pokazały, że tradycyjne narzędzia pobudzania i schładzania gospodarki mogą nie wystarczyć do opanowania stagflacji, czyli połączenia wysokiej inflacji ze słabym wzrostem gospodarczym. Istotne znaczenie mają również przewidywania dotyczące przyszłości.
Robert Hall wykazał, że decyzje konsumpcyjne gospodarstw domowych zależą nie tylko od bieżących dochodów, lecz także od oczekiwań dotyczących przyszłej sytuacji finansowej. To, jak konsumenci oceniają swoje perspektywy, wpływa na wydatki, a w konsekwencji na całą gospodarkę. Michael Woodford rozwinął natomiast podstawy nowoczesnej polityki pieniężnej, podkreślając znaczenie komunikacji banków centralnych. Dla ograniczania inflacji liczą się nie tylko same decyzje o stopach procentowych, ale również to, jak instytucje finansowe przekazują rynkom swoje zamiary.
Czytaj więcej
Robert E. Hall i Michael Woodford zostali laureatami Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii w 2026 r. Wyróżnienie przyznano za mikroekonomiczne podsta...
Eskalacja na Bliskim Wschodzie. Ropa Brent drożeje powyżej 105 dol.
Nadzieje na zwiększenie podaży ropy naftowej, związane z porozumieniem Stanów Zjednoczonych i Rosji, zostały osłabione przez kolejną eskalację napięć na Bliskim Wschodzie. W poniedziałek nad ranem jemeńscy Huti przeprowadzili następne ataki na cele w Arabii Saudyjskiej. Jednocześnie Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej poinformował o kolejnych tankowcach, które miały zostać uszkodzone podczas prób przepłynięcia przez cieśninę Ormuz bez zgody Iranu.
Napięcia natychmiast odbiły się na rynkach surowców. W poniedziałek wieczorem kontrakty na ropę Brent zyskiwały blisko 2 proc., a cena gazu na giełdzie w Amsterdamie przekroczyła 84 euro za MWh. Był to najwyższy poziom od grudnia 2022 r.
Cieśnina Ormuz ma strategiczne znaczenie dla światowego handlu energią. Zakłócenia transportu przez ten szlak mogą ograniczać dostępność surowców i zwiększać koszty ich dostaw. W efekcie rosną nie tylko ceny ropy i gazu, lecz także presja na koszty transportu, produkcji i inflację.
Rzecznik irańskiego MSZ Esmaeil Baghaei zapowiedział, że Teheran wkrótce odpowie na amerykańską propozycję dotyczącą warunków otwarcia cieśniny Ormuz. Niepewność wokół negocjacji oraz kolejne incydenty sprawiają jednak, że szybkie uspokojenie sytuacji pozostaje mało prawdopodobne. Dla światowej gospodarki oznacza to ryzyko utrzymania wysokich cen energii i kolejnych wahań na rynkach surowcowych.
Czytaj więcej
Lotnisko Króla Chalida w Rijadzie ponownie stało się celem ataku. W niedzielę pocisk uderzył w terminal, a saudyjska obrona powietrzna przechwyciła...
Nowe sankcje UE wobec podmiotów wspierających Rosję
Państwa członkowskie Unii Europejskiej przyjęły nowe sankcje wobec osób i firm wspierających rosyjską wojnę przeciwko Ukrainie. Jak poinformowała szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas, lista sankcyjna obejmuje około 1600 nazwisk i podmiotów powiązanych z rosyjskim kompleksem wojskowo-przemysłowym. Ponad połowa z nich ma związki z łańcuchami dostaw wykorzystywanymi do produkcji pocisków balistycznych.
Celem restrykcji jest ograniczenie możliwości pozyskiwania przez Rosję komponentów i technologii potrzebnych do prowadzenia działań wojennych. Sankcje wymierzone w dostawców i pośredników mają utrudnić funkcjonowanie sieci, dzięki którym rosyjski przemysł zbrojeniowy może zdobywać niezbędne materiały. Skuteczność takich działań zależy jednak również od egzekwowania ograniczeń i przeciwdziałania obchodzeniu sankcji.
Kaja Kallas wezwała także prezydenta USA Donalda Trumpa do zwiększenia presji na Moskwę. Skrytykowała przy tym decyzje dotyczące wznowienia importu rosyjskiego paliwa, które mogą osłabiać wspólne działania Zachodu wobec Rosji. Rozbieżności w podejściu do handlu surowcami pokazują, że utrzymanie spójnej polityki sankcyjnej pozostaje wyzwaniem dla sojuszników Ukrainy.
Równolegle Unia Europejska chce wzmacniać własne zdolności obronne. Rada UE przyjęła program o wartości 115 mln euro, który ma przyspieszyć finansowanie innowacji w sektorze zbrojeniowym. Wsparcie jest skierowane do małych i średnich przedsiębiorstw oraz startupów z branży obronnej. To kolejny element działań na rzecz rozwoju europejskiego przemysłu obronnego i ograniczania zależności od zewnętrznych dostawców technologii.
Czytaj więcej
Ponad 1,6 tys. osób fizycznych i prawnych z Rosji znalazło się na liście nowych podmiotów objętych sankcjami, która została 12 października jednogł...
Inwestycje w AI napędzają globalny wzrost. MFW ostrzega przed zmianami na rynku pracy
Inwestycje w sztuczną inteligencję stały się jednym z głównych motorów napędowych światowej gospodarki. Zwróciła na to uwagę szefowa Międzynarodowego Funduszu Walutowego Kristalina Georgiewa. Na rozwoju AI szczególnie korzystają kraje azjatyckie, które dostarczają komponenty wykorzystywane do budowy centrów danych.
Boom inwestycyjny nie oznacza jednak, że korzyści będą rozłożone równomiernie. Według Georgiewej skutki rozwoju sztucznej inteligencji mogą stopniowo obejmować coraz większą część rynku pracy. MFW spodziewa się zmian, które mogą dotknąć około 40 proc. miejsc pracy na świecie i nawet 60 proc. w gospodarkach rozwiniętych. Nie musi to oznaczać likwidacji wszystkich tych stanowisk, ale wskazuje na skalę potencjalnej transformacji zawodów i zakres obowiązków pracowników.
Dla przedsiębiorstw AI oznacza szansę na zwiększenie produktywności, automatyzację części zadań i ograniczenie niektórych kosztów. Jednocześnie firmy i pracownicy będą musieli dostosować się do zmian w zapotrzebowaniu na kompetencje. Znaczenia nabiorą szkolenia, przekwalifikowanie oraz umiejętność współpracy z nowymi narzędziami technologicznymi.
Czytaj więcej
Nie ocenia, nie przerywa i ma czas o każdej porze. Użytkownicy sztucznej inteligencji zwierzają jej się z obniżonego nastroju, lęków, trudności w r...
„Twój Biznes” to codzienny podcast ekonomiczny tworzony przez redakcje „Rzeczpospolitej” i „Parkietu”. Od poniedziałku do piątku o 6:30, Bartłomiej Kawałek przedstawia najnowsze wiadomości gospodarcze oraz aktualne informacje z rynków finansowych w Polsce i na świecie.
