System płatności natychmiastowych opiera się na kluczowym, z perspektywy klienta, wyróżniku - szybkości przelewu środków finansowych z jednego na inne konto. Według terminologii stosowanej przez urzędy unijne, płatnościami natychmiastowych są transakcje dostępne 365 dni w roku, codziennie, przez 24 godziny na dobę. Takie, które pozwalają natychmiast bądź prawie natychmiast przenieść środki finansowe na wybrany rachunek.
Według raportu opracowanego przez Narodowy Bank Polski, systemy płatności natychmiastowych działają na kilkunastu rynkach - m.in. w Szwecji, Danii, Wielkiej Brytanii, Szwajcarii, Chinach, Chile, a także w Polsce. W kilku krajach są w trakcie wdrażania - m.in. w USA, Kanadzie, Finlandii, Australii, Turcji.
W Polsce system Płatności BlueCash został uruchomiony przez sopocką spółkę Blue Media w listopadzie 2012 r. Na koniec grudnia 2016 r. zasięg Systemu Płatności BlueCash obejmował ponad 90 banków, w tym dwa największe na polskim rynku – PKO BP i Pekao SA.
Obsługuje on zarówno klientów indywidualnych, jak i korporacyjnych. Jest dostępny całodobowo, każdego dnia w roku, a transakcja są realizowane nawet w kilka sekund (uczestnicy systemu dopasowują dostępność przelewów do godzin działania swojego systemu księgowego). Płatności natychmiastowe traktowane są przez większość banków jako usługi premium, za które pobierane są dodatkowe opłaty (najczęściej 5 zł za przelew). System daje też możliwość realizacji przelewów natychmiastowych do banków niebędących jego uczestnikami. W 2016 roku BlueCash zrealizował ponad 3,3 mln transakcji o wartości ponad 4,5 mld zł.
Jak wskazuje Marcin Adamczyk z BlueMedia, przyszłość płatności natychmiastowych leży w upowszechnianiu się internetowej obsługi rachunków bankowych i rozwiązań mobilnych, a także coraz szybszym rozwoju technologii cyfrowych. - W odniesieniu do Unii Europejskiej, należy spodziewać się kontynuacji prac nad ujednoliceniem systemu. Od kilku lat pracuje się nad stworzeniem paneuropejskiego rozwiązania, pozwalającego na rozliczanie płatności natychmiastowych w walucie euro, którego start planowany jest w listopadzie 2017 roku. Usługa ma być oferowana przez krajowych operatorów systemów płatności natychmiastowych, pomiędzy którymi zostaną ustanowione specjalne połączenia pozwalające wysyłać płatności między uczestnikami różnych krajowych systemów - dodaje Adamczyk.