Zdaniem badaczy odkryte relikty należą do kościoła św. Neofita – wcześniejszej świątyni, która istniała przed wzniesieniem większej bazyliki widocznej dziś na stanowisku. Wykopaliskami kieruje prof. Mustafa Şahin z Uniwersytetu Bursa Uludağ.
Pod bazyliką odsłania się wcześniejszy kościół
Badania archeologiczne rozpoczęły się w 2015 r. za zgodą tureckiego Ministerstwa Kultury i Turystyki oraz przy wsparciu władz metropolitalnych Bursy. Stanowisko ma wyjątkowe znaczenie dla historii chrześcijaństwa, ponieważ według wielu badaczy właśnie tutaj w 325 r. odbył się I Sobór Nicejski – pierwsze powszechne zgromadzenie biskupów, podczas którego podjęto kluczowe decyzje dotyczące doktryny chrześcijańskiej.
Czytaj więcej
Nowe pozostałości archeologiczne, przypominające kultowe kamienne filary w kształcie litery T z Göbekli Tepe, odkryto w prowincji Adıyaman w połudn...
W tym sezonie zespół skoncentrował się na odnalezieniu pozostałości niewielkiego kościoła, w którym miało obradować zgromadzone duchowieństwo. Badacze chcieli ustalić, czy posadzka odkryta wcześniej w pomieszczeniu pełniącym funkcję pastoforium – miejscu przechowywania naczyń i przedmiotów liturgicznych – wykracza poza obręb późniejszej świątyni.
W tym celu wykopano rów po wschodniej stronie pastoforium, poza głównym murem bazyliki. Już w pierwszym tygodniu prac okazało się, że posadzka ciągnie się dalej, co wskazuje na istnienie starszej fazy budowli.
Ślady kościoła św. Neofita
Jak wyjaśnił prof. Şahin, odkrycie potwierdza hipotezę, że pod późniejszą bazyliką znajdują się pozostałości kościoła św. Neofita, który miał zostać zniszczony podczas trzęsienia ziemi w 368 r..
Zdaniem archeologów wzmacnia to również identyfikację późniejszej świątyni jako kościoła Ojców Świętych, wzniesionego po 380 r. dla upamiętnienia duchownych uczestniczących w I Soborze Nicejskim oraz miejsca jego obrad.
Czytaj więcej
Turcja zaprezentowała serię nowych, imponujących odkryć archeologicznych z Karahan Tepe, Sayburc, Sefer Tepe i Göbekli Tepe podczas uroczystości po...
Badacze uważają, że odnalezione w tym roku fundamenty i fragmenty posadzki można już z dużym prawdopodobieństwem przypisać kościołowi św. Neofita, utożsamianemu z niewielkim kościołem wspomnianym przez Euzebiusza z Cezarei.
Opis Euzebiusza z Cezarei zyskuje potwierdzenie
Euzebiusz z Cezarei, uczestnik I Soboru Nicejskiego i autor Vita Constantini, opisywał miejsce obrad jako niewielki dom modlitwy lub mały kościół.
Jak przypomniał prof. Şahin, Euzebiusz pisał:
„Kościół był tak mały, że to, iż pomieścił tak wielu duchownych, było wielkim cudem Bożym”.
Zdaniem kierownika wykopalisk cytowanego przez Turkiye Today najnowsze odkrycia potwierdzają, że późniejsza bazylika została wzniesiona bezpośrednio na miejscu wcześniejszej świątyni.
Złoty pierścień i naparstek świadectwem późniejszej historii
Podczas badań archeolodzy odkryli również złoty pierścień oraz naparstek. Pierścień ozdobiony jest motywami palm i mieczy, a podobne przedmioty znane są z okresu panowania dynastii Umajjadów i Abbasydów.
Znaleziska mają znaczenie dla odtworzenia późniejszych dziejów stanowiska. W 729 r. Umajjadzi oblegali Iznik, próbując zdobyć miasto ze względów strategicznych. Choć sześciomiesięczne oblężenie zakończyło się niepowodzeniem, źródła wskazują, że emir Umajjadów odwiedził kościół Ojców Świętych.
Według prof. Şahina odkryty pierścień i naparstek wzmacniają hipotezę, że świątynia znajdowała się poza murami miejskimi Izniku oraz że miejsce to było odwiedzane przez Umajjadów.
Międzynarodowy zespół kontynuuje badania
Prace na stanowisku trwają już jedenasty sezon. W badaniach uczestniczą archeolodzy, antropolodzy, konserwatorzy i historycy sztuki. W tym roku do zespołu dołączyli również naukowcy z Uniwersytetu Kalabryjskiego oraz Uniwersytetu Magna Graecia w Catanzaro we Włoszech.
Czytaj więcej
Minister Kultury i Turystyki Turcji, Mehmet Nuri Ersoy, ogłosił, że archeolodzy odkryli w Karahan Tepe filar w kształcie litery T z wyrzeźbioną lud...
Grupa kierowana przez prof. Francesco Cuteriego prowadzi badania w nawie głównej bazyliki. Wcześniejsze wykopaliska odsłoniły osiem grobów przed murem bemy – podwyższonej części świątyni przeznaczonej dla duchowieństwa.
Szczególnie istotne okazały się dwa pochówki znajdujące się bezpośrednio pod murem bemy. Na szkieletach zachowały się ślady zaprawy murarskiej, a odnalezione w grobach monety z czasów cesarzy Walensa i Walentyniana pozwoliły datować budowę kościoła na około 380 r. n.e..
Na stanowisku w Izniku trwają dalsze badania, które mają pomóc ostatecznie potwierdzić, czy właśnie tutaj znajdował się kościół, w którym obradowali uczestnicy I Soboru Nicejskiego.
