Kompleks grobowy odkryto w gminie Sirolo, niewielkiej miejscowości nad Morzem Adriatyckim, na wschodnim wybrzeżu Włoch. O odkryciu poinformował 1 lipca włoski Urząd Nadzoru Archeologii, Sztuk Pięknych i Krajobrazu dla prowincji Ankona, Pesaro i Urbino.

Monumentalny grób elity Picenów

W VI wieku p.n.e. obszar ten zamieszkiwali Picenowie (Piceni lub Picentes) – lud italski sąsiadujący od północy z Etruskami. Ponieważ pozostawili po sobie niewiele źródeł pisanych, wiedza o tej cywilizacji pochodzi przede wszystkim z badań archeologicznych.

Czytaj więcej

Archeolodzy odkryli osadę w oazie Dachla. Zachowały się domy, bazylika i setki ostraków

Już w 2020 r. na nekropolii Pini odkryto tzw. grób książęcy z żelaznym rydwanem, hełmem i wieloma rodzajami broni. Teraz archeolodzy natrafili na drugi równie imponujący pochówek.

W centrum monumentalnego założenia otoczonego okrągłą drewnianą palisadą badacze odkryli grób mężczyzny pochowanego wraz z drewnianym currusem – dwukołowym rydwanem, który zachował się w nienaruszonym stanie przez około 2500 lat. Zmarły został wyposażony również w hełm, topór oraz kilka brązowych naczyń zamkniętych ceramicznymi pokrywkami. W ich wnętrzu zachowały się szczątki organiczne, które mogą stanowić pozostałość uczty pogrzebowej lub ofiar z żywności złożonych zmarłemu.

Bogato wyposażony grób kobiety

Obok grobu „księcia–wojownika” znajdował się pochówek kobiety. Została ona wyposażona w tkaniny, obuwie oraz liczne fibule – metalowe zapinki służące do spinania odzieży.

Fibula z bursztynem

Fibula z bursztynem

Foto: Urząd Nadzoru Archeologii, Sztuk Pięknych i Krajobrazu dla prowincji Ankona, Pesaro i Urbino

Przy jej głowie odnaleziono wyjątkowo dużą fibulę z bryłą bursztynu, która prawdopodobnie była elementem fryzury lub nakrycia głowy. Grób znajduje się niedaleko tzw. Grobu Królowej na nekropolii Pini, gdzie w 1989 r. odkryto pochówek kobiety z plemienia Picenów z dwoma rydwanami, dwoma mułami oraz bogatym wyposażeniem osobistym.

Choć królewskie groby w okolicach Sirolo odkrywane są od dziesięcioleci, nowa nekropolia zaskoczyła archeologów swoją formą.

Czytaj więcej

Po raz pierwszy odczytano cały zwój z Herkulanum. Przełom dzięki sztucznej inteligencji

Dotychczas znane cmentarzyska Picenów były otaczane rowem, który symbolicznie oddzielał świat zmarłych od świata żywych. Tym razem nekropolię otaczała drewniana palisada, a cały kompleks usytuowano na niewielkim wzniesieniu. Zdaniem badaczy rozwiązanie to miało podkreślać monumentalny charakter miejsca oraz jego znaczenie symboliczne.

Nowe spojrzenie na elitę tajemniczej cywilizacji

Jak podkreślił kierujący wykopaliskami archeolog Stefano Finocchi, po raz pierwszy udało się rozpoznać „całe arystokratyczne jądro” społeczności Picenów. Odkrycie może dostarczyć nowych informacji o strukturze elit, które doprowadziły do powstania jednego z najważniejszych ośrodków tej przedrzymskiej cywilizacji.

Choć wiele zabytków wciąż jest poddawanych analizom, liczba i jakość odkrytych przedmiotów wskazują, że lokalne elity utrzymywały rozległe kontakty z głównymi ośrodkami środkowych Włoch. Według Finocchiego świadczy to o istnieniu gęstej sieci powiązań łączącej środkowe wybrzeże Adriatyku z najważniejszymi centrami Italii.