To przełomowe osiągnięcie stanowi ważny krok na drodze do odczytania setek starożytnych rękopisów odnalezionych w Herkulanum – rzymskim mieście zniszczonym wraz z Pompejami podczas katastrofalnej erupcji Wezuwiusza w 79 r. n.e.
Aby przyspieszyć badania, inicjatywa Vesuvius Challenge, promująca wykorzystanie nowoczesnych technologii do odczytywania zwęglonych papirusów, zapowiedziała udostępnienie w internecie wszystkich danych, kodu i modeli cyfrowych zwojów. Organizatorzy ogłosili również nagrodę w wysokości 1 mln dol. dla pierwszej osoby lub zespołu, którym uda się w całości odczytać kolejny zwój.
Czytaj więcej
Naukowcy wykorzystali nowoczesne metody analizy do zbadania szczątków znalezionych obok mężczyzny, który zginął w Pompejach podczas erupcji Wezuwiu...
– Jeszcze rok temu byłoby szaleństwem sądzić, że cały zwój da się odczytać całkowicie bezinwazyjnie, z setkami kolumn tekstu – powiedział podczas konferencji prasowej w Neapolu Brent Seales, profesor informatyki na Uniwersytecie Kentucky i jeden z założycieli projektu.
– Dziś pokazaliśmy, że jest to możliwe – dodał podczas konferencji transmitowanej z Neapolu. – Wierzę, że odczytamy każdy zwój z tej kolekcji.
Jak odczytano zwęglone zwoje z Herkulanum?
Zwęglonych i niezwykle kruchych zwojów nie można fizycznie rozwinąć bez ryzyka ich zniszczenia. Zamiast tego naukowcy wykorzystali skany o wysokiej rozdzielczości oraz metody obliczeniowe, które pozwoliły „wirtualnie rozwinąć” papirus i wykryć ślady atramentu na jego warstwach.
Do tej pory zeskanowano około 45 zwojów oraz ich fragmentów. Nadal pozostaje ponad 600 nieotwartych rękopisów, a znaczna część willi, w której je odkryto, wciąż nie została przebadana. Oznacza to, że istnieje duża szansa na odnalezienie kolejnych papirusów.
Herkulanum
W ramach projektu Vesuvius Challenge przyznano już 1,8 mln dol. nagród za postępy w odczytywaniu tekstów z Herkulanum. Nat Friedman, przedsiębiorca technologiczny i współzałożyciel projektu, uważa jednak, że najnowsze osiągnięcia otwierają drogę do znacznie szybszych postępów.
– Uważamy, że nasze algorytmy można jeszcze znacząco udoskonalić. Sądzimy również, że stosowane obecnie metody wykrywania atramentu mają ogromny potencjał rozwoju – powiedział, zachęcając kolejnych specjalistów z dziedziny informatyki do udziału w projekcie.
O czym opowiada odczytany zwój z Herkulanum?
Wśród materiałów zaprezentowanych w czwartek znalazło się 70 kolumn tekstu z dzieła „O wadach, Księga I”, przypisywanego epikurejskiemu filozofowi Filodemosowi.
Czytaj więcej
Nowe badania sugerują, że po erupcji Wezuwiusza w 79 r. n.e. niektórzy ocaleni wrócili do zniszczonych Pompejów.
Badaczom udało się również odczytać około 1,5 metra tekstu obejmującego 20 kolumn w innym papirusie, datowanym na lata 200–300 p.n.e. Jest to najstarszy dotąd wirtualnie rozwinięty zwój z Herkulanum. Tekst porusza zagadnienia etyki, sztuki oraz ludzkich zachowań.
Nowe technologie zmieniają badania starożytnych papirusów
Federica Nicolardi, główna papirolog projektu Vesuvius Challenge, podkreśliła, że nowe metody badawcze mają prawdziwie rewolucyjny charakter.
– Nawet przy zastosowaniu najlepszych dotychczasowych metod fizycznego rozwijania zwojów ich odczytanie wiązało się z nieuniknionym uszkodzeniem zabytku. Dzięki wirtualnemu rozwijaniu nie musimy już wybierać między zachowaniem a odczytaniem tych niezwykłych artefaktów. Możemy osiągnąć oba cele jednocześnie – powiedziała.
Czytaj więcej
Jak zginęły ofiary starożytnej erupcji Wezuwiusza? Przedmiotem badań naukowych stała się tajemnicza, szklista substancja, którą znaleziono w szcząt...
Nicolardi zaznaczyła również, że tempo prac wyraźnie wzrosło. Jak poinformowała, w ciągu zaledwie ostatnich 24 godzin badaczom udało się wirtualnie rozwinąć cały zwój i odsłonić około 140 kolumn nowego tekstu. Jeszcze do niedawna możliwe było odczytanie zaledwie około 10 proc. zawartości podobnych rękopisów.
– Dosłownie wczoraj wieczorem, u stóp Wezuwiusza, wszystko się zmieniło – podsumowała badaczka.
