Za wyborem prawniczki na nowego ombudsmana zagłosowało 233 posłów, a na jej rywala Adama Borowskiego, działacza opozycji demokratycznej w PRL zgłoszonego przez klub PiS głos oddało 177 posłów. Zgodnie z procedurą uchwała w tej sprawie trafi teraz do Senatu, który będzie miał miesiąc na zatwierdzenie lub odmowę zatwierdzenia tego wyboru.
Czytaj więcej
Kto ma strzec praw obywateli: doświadczona prawniczka czy społecznik nagłaśniający drastyczne przypadki łamania tych praw? Wrażliwość jest ważna, a...
Sylwia Gregorczyk- Abram - walczyła o prawa człowieka w Strasburgu i broniła wolnych sądów
Zgłoszona przez KO i Lewicę mec. Gregorczyk-Abram jest znaną adwokatką, doświadczoną m.in. w sprawach dotyczących obrony praw człowieka zarówno przed polskimi sądami jak i Trybunałem w Strasburgu. Jest współtwórczynią inicjatywy Wolne Sądy, Komitetu Obrony Sprawiedliwości i członkinią zarządu Stowarzyszenia im. prof. Zbigniewa Hołdy. Była pełnomocniczką niektórych sędziów krytycznie oceniających reformy wymiaru sprawiedliwości za czasów PiS, m.in. Włodzimierza Wróbla i Waldemara Żurka. Od ponad roku stoi na czele powołanej przy Ministerstwie Sprawiedliwości komisji do spraw wyjaśnienia mechanizmów represji wobec organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz działaczy społecznych w latach 2015–2023.
- Rzecznik Praw Obywatelskich nie jest kolejnym urzędem. Jest dopełnieniem systemu ochrony praw człowieka. Jest po to, aby pomiędzy konstytucyjną obietnicą ochrony praw i wolności a doświadczeniem obywatela nie powstawała przepaść – mówiła Gregorczyk - Abram podczas przesłuchania publicznego w Sejmie.
Deklarowała przy tym, że chciałaby kontynuować działania poprzednich rzeczników na rzecz zwiększania dostępności urzędu RPO w całym kraju. - Jestem gotowa podjąć wysiłek bycia strażnikiem tego, aby państwo nie oddalało się od swoich konstytucyjnych fundamentów. Jestem gotowa być adwokatką wszystkich obywateli, wierną konstytucji, niezależną od władzy i stojącą zawsze po stronie tych, których głos jest najsłabiej słyszalny. (...) Prawa człowieka nie mają barwy politycznej – mówiła prawniczka.
Wybór nowego Rzecznika Praw Obywatelskich konieczny jest w związku z upływającą 23 lipca 2026 r. pięcioletnią kadencją na tym urzędzie prof. Marcina Wiącka. Przed nim funkcję tę pełniło siedem osów: prof. Ewa Łętowska, prof. Tadeusz Zieliński, prof. Adam Zieliński, prof. Andrzej Zoll, dr Janusz Kochanowski, dr hab. Irena Lipowicz i prof. Adam Bodnar.
Pięć największych wyzwań dla nowego RPO. Najważniejsze fronty przyszłej kadencji
Jednym z najpoważniejszych wyzwań w nowej kadencji ombudsmana będą także skutki trwającego od dekady kryzysu w polskim wymiarze sprawiedliwości, które najboleśniej odczuwają obywatele, czekając na wyroki sądów coraz dłużej. Trudna kohabitacja rządu i prezydenta nie zapowiada niestety, aby polski wymiar sprawiedliwości mógł zostać w najbliższym czasie uporządkowany, a sądy zaczęły funkcjonować sprawniej.
Nierozwiązanym problemem pozostaje też niewystarczająca sądowa kontrola nad inwigilacją oraz system prowadzenia kontroli operacyjnej przez polskie służby. Winne są temu przepisy, które nie zobowiązują sędziów do uzasadniania orzeczenia o zgodzie na prowadzenie inwigilacji i kontroli nad dokonanymi czynnościami. Osoby inwigilowane dowiadują się o tym po fakcie i nie mają możliwości weryfikacji, czy inwigilacja była legalna.
Niewątpliwie nowy RPO będzie musiał stawić czoła konsekwencjom spodziewanej fali niechęci wobec migrantów w naszym kraju i patrzeć politykom na ręce w zakresie wykonywania zobowiązań międzynarodowych dotyczących ochrony cudzoziemców.
Niewykluczone, że spodziewana następczyni prof. Wiącka będzie musiała także toczyć bój o utrzymanie apolityczności i niezależności urzędu, która jest wpisana do konstytucji. W obowiązujących warunkach wyjątkowo głębokiej polaryzacji życia publicznego, wiele działań rzecznika będzie zapewne interpretowane przez prymat polityczny, a wejście w środek konfliktu, chociażby dotyczącego sądownictwa, z jej przeszłością zawodową może utrudnić zachowanie pozycji obiektywnego strażnika praw obywatela.
Czytaj więcej
Zapaść w ochronie zdrowia, pogłębiający się kryzys w sądach, brak realnej kontroli nad inwigilacją czy obrona praw migrantów to największe wyzwania...
