500 plus: sąd pyta Trybunał, a ten milczy

To, że przepisy są niedoskonałe, potwierdzają pracownicy samorządów, którzy zajmują się wnioskami o 500+. – Część rodziców samotnie wychowujących dzieci rzeczywiście ma problem z uzyskaniem świadczenia. Proszą o przedłużenie terminów na doniesienie dokumentów – mówi Edyta Zaleszczak-Dyks z Gdańskiego Centrum Świadczeń.

O problemach z uzyskaniem 500+ świadczy też orzecznictwo sądów. Wielokrotnie wskazywały na niekonstytucyjność części przepisów. Na przykład Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał krąg uprawnionych do wsparcia za zbyt wąski i przyznał 500+ dziadkom opiekującym się wnuczką.

Z kolei WSA w Gdańsku uznał, że sztywne zasady przyznawania świadczenia na pierwsze dziecko mogą łamać konstytucję i wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem. Sprawa dotyczyła samotnej matki, która przekroczyła kryterium dochodowe o kilka złotych. WSA uznał, że przez nieelastyczne kryterium dochodowe sytuacja osób zarabiających podobnie może być bardzo zróżnicowana, a wykluczenie skarżącej z kręgu świadczeniobiorców może być niezgodne z zasadą sprawiedliwości społecznej. TK wciąż jednak nie rozpoznał pytania prawnego, mimo że zostało ono zadane ponad rok temu.

Wątpliwości dotyczą nie tylko samego kryterium. Niejasne przepisy określające zasady obliczania dochodu również nastręczają wielu trudności. W rezultacie tracą najuboższe rodziny. Odmawia się im 500+ na pierwsze dziecko, mimo że ich realny dochód jest niższy od kryterium (800 zł na osobę w rodzinie). Winny jest zamknięty katalog dochodów, które można uznać za utracone.