fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Medycyna i zdrowie

Zmiana stylu życia może zmniejszyć objawy choroby

Adobe Stock
W Polsce nie ma ani jednego leku posiadającego formalne wskazania do leczenia narkolepsji. W Europie Zachodniej leczenie jest częściowo refundowane.

Narkolepsja to choroba rzadka. Rozpoczyna się najczęściej u nastolatków, ale zachorować można w każdym wieku. To choroba neurologiczna, polegająca na utracie komórek nerwowych produkujących białko zwane hipokretyną lub oreksyną. Dominującym objawem narkolepsji jest nadmierna senność w ciągu dnia, występująca napadowo, często prowadząca do niekontrolowanych zaśnięć.

W narkolepsji stosuje się leczenie objawowe, tzn. łagodzące objawy, a nie działające na przyczynę choroby (czyli utratę komórek hipokretynowych w mózgu). Postępowanie terapeutyczne obejmuje działania pozafarmakologiczne oraz farmakologiczne.

Metody pozafarmakologiczne polegają na właściwych zachowaniach prowadzących do minimalizacji objawów. Należą do nich: utrzymanie odpowiedniej długości snu nocnego (minimum 7,5 godz.), wykonywanie planowych drzemek w ciągu dnia, raczej krótkich (10–20 min), które w zależności od potrzeby mogą odbywać się nawet co dwie godziny. Chorym zaleca się też unikanie przedłużających się sytuacji monotonnych, a także przerywanie ich aktywnością fizyczną. Korzystną rolę odgrywają również ruch oraz dieta uboga w węglowodany lub bezglutenowa.

W narkolepsji o łagodnym przebiegu zmiana stylu życia często wystarcza. Jednak większość chorych wymaga dodatkowo leczenia farmakologicznego. W łagodzeniu nadmiernej senności wynikającej z narkolepsji stosuje się leki psychostymulujące (np. metylofenidat) lub promujące czuwanie (modafinil). Pozwalają one na utrzymanie poziomu czuwania przez kilka godzin w ciągu dnia, np. w szkole lub pracy. W katapleksji (nagłe zwiotczenie mięśni karku, żuchwy, rąk i/lub nóg pod wpływem emocji – także pozytywnych), zakłócającej funkcjonowanie chorych, stosuje się leki przeciwdepresyjne. Środkiem, który jest skuteczny we wszystkich objawach choroby, jest hydroksymaślan sodu. Jego stosowanie jest jednak obostrzone licznymi przeciwwskazaniami.

W Europie Zachodniej leczenie narkolepsji jest częściowo refundowane. W Polsce obecnie żaden lek nie posiada formalnie wskazań w leczeniu tej choroby i nie jest w związku z tą dolegliwością refundowany. Wiele z leków o udowodnionej skuteczności, powszechnie stosowanych w krajach rozwiniętych, nie jest dostępnych w Polsce (m.in. modafinil, hydroksymaślan sodu, pitolisant). Jedynie modafinil w przypadkach uzasadnionych można sprowadzać z zagranicy w ramach importu indywidualnego z refundacją.

W ciągu ostatnich kilku lat obserwuje się postęp w leczeniu farmakologicznym narkolepsji. Pojawiają się nowe cząsteczki chemiczne, poddawane szczegółowym badaniom w zakresie skuteczności i bezpieczeństwa stosowania. Na szczególną uwagę zasługuje nowatorski lek pitolisant, dopuszczony do obrotu w 2016 r. przez Komisję Europejską. Zaletami leku są: potwierdzona w badaniach naukowych skuteczność w zakresie głównych objawów narkolepsji, bardzo dobra tolerancja przez pacjentów, bezpieczeństwo stosowania i stosunkowo rzadkie działania niepożądane.

Unikalny mechanizm działania pitolisantu będzie omówiony w kolejnej części cyklu.

Autorka pracuje w Zakładzie Neurofizjologii Klinicznej w Instytucie Psychiatrii i Neurologii w Warszawie

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA