Tak „doktor Bot” leczy Polaków. Czy AI zastąpi lekarza?

Ponad 50 proc. osób uznaje odpowiedzi ChatGPT dotyczące zdrowia za przydatne, a 70 proc. pacjentów nie chce zdawać się tylko na opinie lekarzy i wspiera się informacjami od AI. Najnowsze statystyki od Bain & Company pokazują wyraźnie, że – wraz z dynamicznym rozwojem tej technologii – rodzi się nowy trend, a jego konsekwencje mogą być daleko idące.

Czy ufamy AI w kwestii zdrowia?

Sztuczna inteligencja podbija kolejne sfery naszego życia, w tym również tę związaną z ochroną zdrowia. Pozytywnych efektów tej rewolucji będzie cała masa, od szybszych i bardziej precyzyjnych diagnoz, po nowatorskie terapie. Paradoksalnie AI stanowi jednak też poważne zagrożenie dla służby zdrowia, wpływając na fundament relacji na linii pacjent–lekarz.

Odpowiedzi na schorzenia szukamy coraz częściej w popularnych narzędziach AI. Wcześniej wielu z nas informacje zdrowotne „googlowało” w sieci lub szukało ich na TikToku, a teraz doszedł kolejny wirtualny doradca – tzw. dr Bot. Badania pokazują, że pacjenci, zanim jeszcze dojdzie do prawdziwej konsultacji z lekarzem, sięgają po poradę m.in. ChataGPT. I to właśnie algorytmy kształtują oczekiwania co do diagnoz i sposobów leczenia. Jak wyjaśnia Jerzy Krawczyk, prezes TrustMate.io, branża stanęła w obliczu „fundamentalnego kryzysu zaufania”. Bot może podważyć kompetencje specjalisty. Efekt? – Poważne implikacje etyczne, prawne i zawodowe – wylicza Krawczyk.

Foto: Paweł Krupecki

O tym, że zjawisko tzw. samodiagnozy staje się powszechne, mówi również Patryk Rudnicki, partner zarządzający warszawskim biurem Bain & Company.

– Nasze badania pokazują, że sztuczna inteligencja staje się kluczowym narzędziem w ochronie zdrowia. Pacjenci na całym świecie coraz częściej sięgają m.in. do ChatGPT, poszukując informacji o możliwościach leczenia. Ponad połowa badanych uznaje je za co najmniej umiarkowanie przydatne, przy czym najwyższe zaufanie, sięgające 71 proc., odnotowano w regionie Azji i Pacyfiku – komentuje Patryk Rudnicki.

Czytaj więcej

Technologie

AI osłabia umiejętności lekarzy? O badaniu z Polski rozpisują się światowe media

Korzystanie przez medyków z rutynowego wsparcia narzędzi sztucznej inteligencji zmniejsza ich czu...

Jak tłumaczy, AI zaczyna pełnić podwójną rolę – z jednej strony staje się analitycznym partnerem lekarzy, wspierając ich w podejmowaniu decyzji, zwiększając efektywność i minimalizując ryzyko błędów. Z drugiej, dostarcza pacjentom wiedzy, która ułatwia „świadome uczestnictwo w procesie leczenia”.

– Wspólnym mianownikiem dla obu stron jest potrzeba wiarygodnych i prostych w interpretacji informacji – kontynuuje Rudnicki. I dodaje, że to z kolei rodzi nowe wyzwanie dla sektora zdrowia – jak korzystać z rozwoju narzędzi AI, przy jednoczesnej edukacji i budowaniu zaufania.

– Sztuczna inteligencja nie zastąpi relacji pacjent–lekarz, ale odpowiedzialnie stosowana może ją znacząco wzmocnić – przekonuje.

Gdy bot staje się wyrocznią

Co ciekawe, botów radzą się nie tylko pacjenci, ale i lekarze. Adam Rodman, wykładowca Harvard Medical School, przekonuje, że to nic zdrożnego, gdyż to tylko poprawi opiekę zdrowotną. Według analiz Bain & Company, i jedni, i drudzy nadal korzystają z „tradycyjnych” wyszukiwarek internetowych. Badania wskazują, że dla lekarzy to drugie co do znaczenia źródło wiedzy – zaraz po czasopismach naukowych, a przed konsultacjami z innymi specjalistami. Ale i wyszukiwarki, coraz częściej, pokazują gotowe podsumowania tworzone przez AI. W konsekwencji użytkownicy rzadziej klikają w linki prowadzące do stron firm farmaceutycznych czy medycznych.

Raport Bain, w którym przepytano ponad 1100 konsumentów, ujawnia, że aż 80 proc. respondentów polega na tego typu wynikach, przy tym w co najmniej 40 proc. takich przypadków, badani nie podjęli nawet wysiłku kliknięcia w link do źródła streszczonej informacji. Efekty tego zjawiska dają do myślenia: współczynnik „klikalności” dla haseł związanych z kategorią „biofarmaceutyka”. spadł w ciągu ostatniego roku z 32 do 27 proc. Pacjentom i lekarzom coraz częściej najwyraźniej wystarczą podsumowania generowane w wyszukiwarce przez AI.

Czytaj więcej

Biznes Ludzie Startupy

Polski start-up rewolucjonizuje medycynę. AI wykryje chorobę szybciej niż człowiek

Platforma radiologiczna połączy lekarzy z AI, a wszystko z poziomu przeglądarki. Cel? Szybka i pr...

Na tym nie koniec, bo widocznie wzrasta także aktywność pacjentów, zwłaszcza w młodszych pokoleniach, w procesie omawiania z lekarzem kolejnych kroków diagnozy czy terapii. Eksperci twierdzą, że to następstwo „zdobywania wiedzy” dzięki AI jeszcze przed wizytą w gabinecie. Wedle statystyk 70 proc. pacjentów deklaruje, że chce brać czynny udział w podejmowaniu decyzji wspólnie z lekarzem. Z jednej strony większa świadomość chorych cieszy, z drugiej, wiedza pozyskana od bota może być pełna fałszywych treści i podważać zaufanie do drugiego człowieka – specjalistów dbających o nasze zdrowie.

Patryk Rudnicki zauważa, że w sumie już przeszło 60 proc. pacjentów poszukuje dziś informacji o możliwościach leczenia jeszcze przed wizytą u lekarza.

– Budowanie zaufania i dostarczanie wiarygodnych informacji będzie kluczowym wyzwaniem dla całego sektora ochrony zdrowia – podkreśla partner w Bain & Company.