Wczoraj w siedzibie Krajowej Rady Radców Prawnych odbyło się spotkanie poświęcone działalności Europejskiego Instytutu Prawa (European Law Institue, w skrócie ELI). Podczas spotkania podpisano akt powołania polskiego oddziału tej organizacji.

Otwierający spotkanie dr hab. prof. nadzw. UMCS Arkadiusz Bereza, Wiceprezes Krajowej Rady Radców Prawnych przybliżył działalność i zamierzenia Europejskiego Instytutu Prawa. Jak poinformował, do ELI należy 12 członków z Polski. - Cieszę się, że dwóch Polaków jest reprezentowanych w radzie ELI, a są to prof. Zoll i i prof. Wierzbowski – mówił Bereza.

Głos zabrał też Dariusz Sałajewski, Prezes Krajowej Rady Radców Prawnych. - To, że w Krajowej Radzie Radców Prawnych odbywa się pierwsze spotkanie ELI, świadczy o tym że jesteśmy samorządem podejmującym wyzwania związane z nowoczesnością i z tym wszystkim co dotyczy tworzenia, stanowienia i stosowania prawa – podkreślał Sałajewski.

Z kolei prof. Marek Safjan podkreślał, że jesteśmy już państwem, które ma własne doświadczenia związane z współtworzeniem i stosowaniem prawa europejskiego i nadszedł czas, żeby polskie środowisko prawnicze włączyło się w znacznie szerszym zakresie do tego typu inicjatyw - inicjatyw które mają ogromne znaczenie dla jakości prawa europejskiego. Nie możemy uciec od tej tematyki, bo prawo europejskie promieniuje na wszystkie dziedziny prawa – dodał prof. Safjan.

Maciej Szpunar, rzecznik generalny TSUE pogratulował inicjatywy stworzenia polskiego hubu ELI. - Polska myśl prawnicza ma do zaoferowania wiele, począwszy od doświadczeń wynikających z transformacji, skończywszy na doświadczeniach związanych z korzyściami płynącymi z rozwiązań europejskich, np. rynkiem wewnętrznym. Stworzenie polskiego ELI umożliwi wymianę tych doświadczeń i uświadomienie europejskim prawnikom rzeczy, które na pierwszy rzut oka są niedostrzegalne, ale są niezmiernie wartościowe dla rozwoju prawa - – mówił Szpunar.

Wśród członków na prawach obserwatorów mających charakter instytucji jest tylko jedna reprezentująca Polskę. Dariusz Sałajewski poinformował, iż Krajowa Rada Radców Prawnych rozważa przystąpienie na członka obserwatora Instytutu i tym samym współprace z nim, której celem byłoby uczestnictwo w procesach tworzenia i implementacji prawa europejskiego.

Europejski Instytut Prawa (ELI) utworzony został w 2011 r. Jest organizacją zrzeszającą przedstawicieli nauki i praktykujących prawników z różnych grup zawodowych z całej Europy. Instytut ma za zadanie podejmować działania na rzecz rozwoju prawa UE, w tym inicjować, prowadzić i wspierać badania w celu doskonalenia zasad i przepisów wspólnych dla europejskich systemów prawnych, a także udzielać porad instytucjom tworzącym prawo na szczeblu unijnym, międzynarodowym i krajowym. Stanowi ponadto forum do dyskusji dla zrzeszonych w nim członków reprezentujących państwa o różnej tradycji prawnej, co pozwala na spojrzenie z różnych perspektyw na tworzące się prawo.

Struktura organizacyjna

Najwyższym organem Instytutu jest Zgromadzenie Ogólne, które wybiera spośród swoich członków Radę Instytutu. Rada składa się z 60 członków wybieranych indywidualnie oraz wchodzących w jej skład z urzędu przedstawicieli wybranych instytucji. Obecnie w skład Rady wchodzi dwóch Polaków: prof. Fryderyk Zoll i prof. Marek Wierzbowski.

Rada wybiera spośród swoich członków Komitet Wykonawczy, w którego skład wchodzi Prezydent, Wiceprezydent, Skarbnik i czterech członków zwykłych. Obecnie Prezydentem jest brytyjska polityk i prawnik Diana Wallis. Ponadto organami Instytutu są także Senat i Trybunał Arbitrażowy. W skład Senatu wchodzi 21 członków cieszących się wyjątkową reputacją, służących radą i w razie potrzeby rozwiązujących spory. Trybunał Arbitrażowy składa się z trzech członków Senatu wybieranych na trzyletnią kadencję i ma za zadanie rozwiązywać spory pomiędzy członkami Instytutu, członkami Instytutu i jego organami lub pomiędzy organami Instytutu.

Członkowie

Przewidziane zostały dwie kategorie członków Instytutu: członkowie na pełnych prawach oraz obserwatorzy niemający prawa głosu, którymi mogą być zarówno osoby fizyczne jak i osoby prawne (obserwatorzy instytucjonalni). Obecnie w Instytucie zrzeszonych jest 28 członków z Polski, w tym trzech obserwatorów oraz jeden obserwator instytucjonalny. Członkowie mogą zgłaszać projekty, a także uczestniczyć w Zgromadzeniu Ogólnym Europejskiego Instytutu Prawa. Członkowie Instytutu mogą tworzyć Centra (ELI Hubs) skupiające członków Instytutu z danego państwa lub zrzeszonych na podstawie innego kryterium. Centra służyć mają wymianie doświadczeń i wiedzy pomiędzy ich członkami i umożliwiać omówienie bieżących i przyszłych projektów Instytutu. Dają one możliwość spotkania się członkom Instytutu bliżej ich miejsca zamieszkania, komunikowania się w ojczystym języku i omówienia bieżących i przyszłych projektów. Centra tworzone są po ich zatwierdzeniu przez Komitet Wykonawczy. Wszelkie wydarzenia organizowane przez Centrum mają charakter komplementarny i nie konkurują z wydarzeniami organizowanymi przez Instytut.

Projekty

Projekty Instytutu dotyczą różnych gałęzi prawa i powinny służyć obywatelom i organizacjom europejskim poprzez doskonalenie prawa i ułatwianie jego stosowania, a także dążyć do osiągnięcia rezultatów, które mogą być bezpośrednio praktycznie zastosowane przez organy ustawodawcze, sądy i innych zainteresowanych. Projekty są efektem wspólnej pracy szerokiego grona prawników z różnych środowisk zawodowych i uwzględniają zróżnicowaną tradycję prawną państw europejskich.