Gala podczas której przyznawana jest tegoroczna nagroda zaczęła się o 16.
Redakcja „Rzeczpospolitej" ustanowiła nagrodę w 2001 roku, w pierwszą rocznicę śmierci wielkiego patrioty, znakomitego redaktora i dalekowzrocznego polityka, twórcy „Kultury" i Instytutu Literackiego w Paryżu.
Nazywał siebie zwierzęciem politycznym. Był państwowcem, zwolennikiem „demokracji kierowanej", doceniania roli Polski na Wschodzie. Od Józefa Piłsudskiego przyjął realizm polityczny.
Urodził się 27 lipca 1906 r. w Mińsku, który należał do Rzeczypospolitej Obojga Narodów, a po II zaborze znalazł się w granicach Imperium Rosyjskiego. Ojciec Ignacy, potomek starego rodu książąt litewskich, skończył farmację i pracował jako aptekarz. Matka, z domu Starzycka, zajmowała się domem i wychowywaniem synów Jerzego oraz Zygmunta i Henryka.
Z domu rodzinnego wyniósł tolerancję i umiłowanie do książek, którymi się zaczytywał od wczesnego dzieciństwa. Czytał głównie literaturę polską i rosyjską.
Pierwszym laureatem nagrody był prof. Jan Kłoczowski, powstaniec warszawski, wybitny intelektualista, historyk i twórca Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej w Lublinie.
W ostatnich latach redakcja "Rzeczpospolitej" wyróżniła:
Tomas Venclova i Instytut Wielkiego Księstwa Litewskiego (2015),
Bogumiła Berdychowska i Myrosław Marynowycz (2016),
Andrzej Sulima Kamiński i Leon Tarasewicz (2017).
Kto w tym roku może liczyć na nagrodę? Nominowani w 2018 r. to:
Aleksandra Hnatiuk – ukrainistka, tłumaczka i literaturoznawca;
Piotr Kłoczowski – historyk literatury, wydawca, edytor, kurator wystaw, eseista;
Wiera Meniok i Fundacja „Muzeum i Festiwal Brunona Schulza";
Uroczystość wręczenia nagród została objęta Patronatem Narodowym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy w Stulecie Odzyskania Niepodległości.
