[b]RZ: Jakie jest główne zadanie psychologa w przypadku takich katastrof jak trzęsienie ziemi?[/b]

[b]Anna Rokita-Pawłowska:[/b] Dawanie wsparcia i informacji, zabezpieczenie podstawowych potrzeb fizjologicznych, czyli zaopiekowanie się ofiarami. One mają zaburzone poczucie bezpieczeństwa. Ich świat się zawalił. Katastrofa zabrała im wiarę w sprawiedliwy świat, osłabiła poczucie wartości i zaufanie we własne siły. Podobnie jest w przypadku powodzi, gdy woda zabiera wszystko. Rzeczy osobiste, pamiątki, zwierzęta, sklep, w którym ktoś przez 40 lat robił zakupy. Każda katastrofa bardzo rozluźnia relacje społeczne. Zmuszeni jesteśmy interesować się swoimi problemami i rodzinami. Nie mamy czasu zajmować się niepełnosprawnymi, osobami starszymi, samotnymi. Unikamy kontaktów towarzyskich, żeby nie usłyszeć kolejnej dramatycznej opowieści. Po trzęsieniu ziemi w San Francisco ludzie nosili koszulki z napisem: „Dziękuję za to, że nie dzielisz się ze mną swoimi przeżyciami z trzęsienia ziemi”.

[b]Mieli dosyć i chcieli zapomnieć?[/b]

Tak, gdyż na dużym terenie katastrofa obejmuje praktycznie wszystkich mieszkańców. Średnio na jedną osobę, która ucierpiała fizycznie, przypada około 200, które ucierpiały psychicznie.

[b]Czy takie osoby łatwo wyodrębnić w tłumie ofiar?[/b]

Łatwo je przegapić. Trzeba pamiętać, że osoby, które nic nie mówią, często cierpią najbardziej. Z emocjami ludzkimi jest jak ze zbyt napompowanym kołem – jeśli jest za duże ciśnienie, trzeba je zmniejszyć.

[b]A czy nie jest tak, że pierwszym odruchem jest chęć opowiedzenia innym o tym, co się czuje?[/b]

Reakcje są bardzo różne: chęć ucieczki z miejsca tragedii, zagadywanie ratowników, płacz, krzyk, milczenie. Gdy zaczyna się pierwsza faza po katastrofie, tzw. faza miodowego miesiąca, kiedy tragedią interesują się media, a wszyscy obiecują dary, ludzie mają nadzieję na odbudowanie swoich zasobów materialnych. Potem jednak przychodzi szara rzeczywistość. Pieniędzy i darów nie ma, wyjechała telewizja. Człowiek zostaje sam. Ale są i takie osoby, które zaczynają mówić o tragedii dopiero po pewnym czasie. Ostrą reakcję może wywołać podobne wydarzenie. Np. ludzie po powodzi bardzo często mówili o „kontrolowaniu” padającego deszczu. Jeszcze kilka miesięcy później wychodzili i obserwowali rzekę. Każde bębnienie deszczu o szybę powodowało niepokój.

[b]Czy takie osoby wracają potem do normalnego życia?[/b]

Czasami związane jest to z utratą pracy, koniecznością rehabilitacji, regresją rozwojową u dzieci. Osoby, z którymi niedawno rozmawiałam, a były ofiarami zawalenia się Hali Targów Katowickich w Chorzowie, mówiły, że boją się wchodzić do supermarketów.

[b]Jak im pomóc?[/b]