Po piątkowym trzęsieniu ziemi w elektrowni Fukushima I, 240 km na północ od Tokio, nie działa chłodzenie trzech z sześciu reaktorów. Pracownicy elektrowni schładzają reaktory wodą morską. W dwóch reaktorach doszło do wybuchu.

Nad okolicą unosi się gęsty dym. W wyniku uszkodzenia z reaktorów wydostała się radioaktywna chmura, gnana wiatrem zmierza w kierunku Pacyfiku. W sumie spośród 54 reaktorów w Japonii zamkniętych jest 11.

– Sytuacja w uszkodzonej elektrowni jest bardzo poważna – przyznał w poniedziałek premier Japonii Naoto Kan. Dodał, że władze robią wszystko, co w ich mocy, aby zapobiec dalszym zniszczeniom.

Firma Tokyo Electric Power Co (TEPCO) podała, że poziom promieniowania w jednym z punktów pomiarowych przekroczył 1557 mikrosiwertów. Normalna roczna dawka promieniowania to 1000 mikrosiwertów. W promieniu 20 km od elektrowni władze ewakuowały już 80 tys. osób.

Bezpieczny fundament

To najgorsza katastrofa nuklearna od czasów wybuchu w elektrowni atomowej w Czarnobylu na Ukrainie w roku 1986. Ale według ekspertów powtórka dramatu tym razem nam nie grozi.

– Miałem okazję się przekonać, że struktura obudowy reaktora nie została naruszona, co jest bardzo dobrą wiadomością – powiedział agencji AP Murray Jennex, ekspert nuklearny z Uniwersytetu Stanowego San Diego. – Tego nie można porównać z katastrofą w Czarnobylu. Tam uległa zniszczeniu obudowa reaktora i wszystko wyleciało w powietrze.

Japonia słynie ze swych zabezpieczeń przeciw trzęsieniom ziemi. Nowoczesne budynki mają specjalne fundamenty. Reaktory w strefie sejsmicznej mają szczególnie solidne ławy fundamentowe ze zbrojonego betonu, które projektowane są tak, by cała konstrukcja wytrzymała nawet osunięcie się ziemi pod reaktorem.

Wybucha wodór

Reaktory typu BWR w elektrowni Fukushima projektowane były w drugiej połowie lat 60. Mają za sobą 40 lat pracy.

– Są to pierwsze typy reaktorów z wodą wrzącą, tzw. I generacji. Cała instalacja prawdopodobnie nie była projektowana w taki sposób, aby wytrzymać wstrząs o sile 8,9 stopnia w skali Richtera – powiedział specjalista ds. bezpieczeństwa jądrowego Andrzej Strupczewski w rozmowie z PAP.

Japońskim specjalistom udało się schłodzić dwa reaktory z Fukushimy, w trzecim poziom wody spadł na tyle, że częściowo odsłonięte zostały elementy paliwowe.

W chwili gdy nastąpił wstrząs, zgodnie z założeniami bezpieczeństwa, reaktory zostały wyłączone. Zabrakło napięcia w sieci, uruchomione zastało awaryjne na generatorach dieslowskich. Fala tsunami uderzyła jednak w budynki z generatorami. Nastąpiła przerwa w chłodzeniu rdzenia reaktora, która sprawiła, że poziom wody w rdzeniu zaczął spadać i prawdopodobnie nastąpiło odsłonięcie górnej części prętów paliwowych.