To sedno czwartkowej uchwały Izby Cywilnej SN.
Kwestia ta wynikła w sprawie o zadośćuczynienie (i nieco mniejsze odszkodowanie) za skutki wypadku, jaki przytrafił się w 2017 r. 14-letniej wtedy dziewczynie w dużej, dobrze wyposażonej pływalni w jednej z podpoznańskich gmin. Przystępując do trzeciego z kolei zjazdu na dmuchanej zjeżdżalni, dziewczyna poślizgnęła się i skręciła rzepkę kolanową. Ból jej był tak dotkliwy, że aż zemdlała, a potem przechodziła kilkutygodniową rehabilitację. Przed tym wypadkiem dziewczyna była bardzo aktywna fizycznie, jeździła na rowerze, rolkach, nartach i pływała.
Czytaj więcej
Po tragedii na drodze konsekwencje finansowe ponosi zarówno odpowiedzialny za nią kierowca, jak i ubezpieczyciel. Tylko pełna zapłata przez jednego...
Ubezpieczyciel nie chciał nic wypłacić za wypadek na basenie
Towarzystwo ubezpieczeń, w którym gmina była ubezpieczona, odmówiło zapłaty zadośćuczynienia i odszkodowania, twierdząc, że nie można gminie przypisać zawinionego działania. Sprawa trafiła więc do miejscowego sądu rejonowego, który uwzględnił w części żądanie powódki, zasądzając jej 20 tys. zł zadośćuczynienia.
SR podzielił stanowisko pełnomocników powódki, że w tej sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy o szerszej odpowiedzialności zakładu wprawianego w ruch za pomocą sił przyrody (uregulowane w art. 435 par. 1 k.c.), czemu pozwany ubezpieczyciel oponował. Wskazywał, że to, czy przedsiębiorstwo należy do tej kategorii zakładów, powinno być ustalane każdorazowo z uwzględnieniem stosowanych tam technologii, a tak wyposażona pływalnia musi wykorzystywać przynajmniej elektryczność i siłę spadającej wody (grawitację), bez których nie mogłaby funkcjonować.
Czy basen powinien odpowiadać tak jak przedsiębiorcy korzystający z sił przyrody?
Rozpoznając apelację TU, Sąd Okręgowy w Poznaniu zaznaczył, że w orzecznictwie pojawiają się w tej kwestii rozbieżności. Stąd pytanie prawne SO: – Czy pływalnia gminna, całoroczna, mieszcząca pod jednym dachem trzy baseny (sportowy, rekreacyjny i brodzik dziecięcy) o łącznej powierzchni ok. 450 m2 i głębokości do 1,8 m, gdzie utrzymywana jest podwyższona stała temperatura wody, ponadto znajdują się tam dodatkowe urządzenia zwiększające atrakcyjność obiektu (m.in. gejzer powietrzny, urządzenia do masażu wodnego, zjeżdżalnie, jacuzzi), jest w rozumieniu art. 435 par. 1 kodeksu cywilnego przedsiębiorstwem wprawianym w ruch za pomocą sił przyrody?
W uzasadnieniu pytania do SN sędzia SO Tomasz Żak podkreślił, że odpowiedzialności na tej podstawie nie wyklucza nawet fakt, że działalność przedsiębiorstwa byłaby w pełni zgodna z prawnie określonymi wymaganiami. W razie zaś niezastosowania tej szczególnej regulacji, a zastosowania ogólnej zasady z art. 415 k.c. („Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia”), to powódka byłaby zobowiązana do wykazania, że szkoda powstała z winy właściciela obiektu (jego ubezpieczyciela).
Czytaj więcej
Poszerzony skład SN ma rozstrzygnąć , czy odszkodowanie za nienależyte wykonanie prac budowlanych sąd może ustalić jako koszt potencjalnych prac ni...
Zdaniem Sądu Najwyższego pływalnia odpowiada tak jak inni przedsiębiorcy korzystający z prądu czy gazu
Przypomnijmy, że art. 435 par. 1 k.c. stanowi, że prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.) ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności.
Trójka sędziów SN (Tomasz Szanciło, Beata Janiszewska i Kamil Zaradkiewicz) opowiedziała się za tą ostrzejszą odpowiedzialnością właścicieli obiektów i ich ubezpieczycieli, jak ten podpoznański basen, wyposażony w urządzenia techniczne. W uchwale Sąd Najwyższy stwierdził, że przedsiębiorstwem, o którym mowa w art. 435 par. 1 k.c., może być pływalnia, jeżeli wchodzące w jej skład urządzenia infrastruktury rekreacyjnej lub sportowej wprawane są w ruch za pomocą sił przyrody i są niezbędne do funkcjonowania pływalni i realizacji celów działalności gospodarczej.
Uzasadnienie uchwały będzie w terminie późniejszym na piśmie.
Sygnatura akt III CZP 3/26
