To efekt przyjęcia do rozpoznania skargi czworga nowych sędziów TK, którzy nie zostali dopuszczeni do orzekania i wydania środka ochrony tymczasowej w tej sprawie. 5 maja ETPC w składzie siedmiu sędziów wydał jednomyślnie zabezpieczenie nakazujące dopuszczenie do orzekania skarżących. Chodzi o Marcina Dziurdę, Annę Korwin-Piotrowską, Krystiana Markiewicza oraz Macieja Taborowskiego, którzy zostali wybrani na sędziów Trybunału Konstytucyjnego 13 marca.

Trybunał zakwalifikował wniesioną sprawę jako priorytetową i nadał skardze pierwszeństwo.

Zabezpieczenie udzielone przez ETPC jest natychmiast skuteczne i wykonalne. Jest wiążące dla wszystkich władz i instytucji Rzeczpospolitej Polskiej, w tym dla prezesa Trybunału Konstytucyjnego – informują skarżący.

„Europejski Trybunał Praw Człowieka rozstrzygnął jednoznacznie sprawę wybranych przez Sejm sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Państwo ma obowiązek usunięcia wszelkich przeszkód uniemożliwiających im orzekanie” – skomentował w serwisie X premier Donald Tusk.

Wszystkie praworządne państwa respektują orzeczenia ETPC

– Wszystkie organy państwa polskiego obowiązane są przestrzegać tego orzeczenia. Żaden organ nie może utrudniać podjęcia i wykonywania obowiązków sędziowskich przez czworo sędziów Trybunału Konstytucyjnego prawidłowo wybranych przez Sejm 13 marca 2026 r., którzy nie zostali dotychczas dopuszczeni do orzekania – mówi „Rzeczpospolitej” prof. Marcin Dziurda, sędzia TK niedopuszczony do orzekania i jeden ze skarżących. – Wszystkie praworządne europejskie państwa respektują orzeczenia ETPC, stojącego na straży Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, do której Polska dołączyła na początku lat 90. XX wieku, po obaleniu komunizmu. Nie przestrzegała orzeczeń ETPC Rosja, która ostatecznie została usunięta z Rady Europy – przypomina sędzia.

Czytaj więcej

Spór między prezydentem a Sejmem. Znamy treść wniosku do Trybunału

Dodatkowo ETPC wystąpił do rządu o przedstawienie informacji dotyczących sytuacji skarżących do 20 maja 2026 r. Trybunał niezwłocznie zawiadomił o zastosowanym środku również Komitet Ministrów Rady Europy.

 – Polska jest stroną Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i musi respektować orzeczenia wydawane przez Trybunał w Strasburgu. Niezastosowanie się do środka zastosowanego przez ETPC stanowiłoby naruszenie prawa, dlatego nie widzę możliwości, by prezes TK nie wykonał tego środka tymczasowego – mówi prof. Artur Nowak-Far, były wiceminister spraw zagranicznych i specjalista od prawa międzynarodowego. 

W świetle tego zabezpieczenia prezes TK Bogdan Święczkowski zobowiązany jest do niezwłocznego wykonania obowiązków ciążących na nim na mocy ustawy o statusie sędziego Trybunału Konstytucyjnego, w tym w szczególności art. 5 tej ustawy, który wskazuje, że prezes przydziela sędziom sprawy i stwarza warunki umożliwiające wypełnianie obowiązków sędziego.

Skarżący zwracają także uwagę, że zabezpieczenie zostało wydane m.in. na podstawie orzeczenia ETPC w sprawie Xero Flor, z którego wynika, że skład TK z udziałem sędziego dublera nie stanowi sądu w rozumieniu ustawy. A taki właśnie skład został wybrany do rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturze akt K 3/26, w której zakwestionowano konstytucyjność trybu wyłaniania członków TK.

Czy prezes TK wykona postanowienie ETPC? Czekamy na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego w tej sprawie.

Czytaj więcej

Spór o zasady i tryb wyboru sędziego TK. Wyrok TK w maju