Tegoroczne wydarzenie odbywa się bez kuratorki, Koyo Kouoh, kameruńsko-szwajcarskiej wybitnej artystki, która zmarła w maju 2025 r. Zespół kuratorski, który powołała – w skład którego wchodzą Marie Hélène Pereira, Rasha Salti, Gabe Beckhurst Feijoo, Rory Tsapayi i Siddhartha Mitter – zrealizował wydarzenie zgodnie z jej planami.

Jury powstrzyma się od rozpatrywania wniosków państw, których przywódcy są obecnie oskarżeni o zbrodnie przeciwko ludzkości przez Międzynarodowy Trybunał Karny

Oświadczenie jury

Jury Biennale di Venezia bojkotuje ocenę Izraela i Rosji

Jednocześnie jury złożyło rezygnację. W oświadczeniu jego członkowie napisali: „Ponosimy również odpowiedzialność za historyczną rolę Biennale jako platformy łączącej sztukę z pilnymi potrzebami jej czasów. Uznajemy złożoną relację między praktyką artystyczną a reprezentacją państwa narodowego, która stanowi centralną strukturę Biennale w Wenecji, a zwłaszcza sposób, w jaki ta relacja wiąże twórczość artystów z działaniami państwa, które reprezentują. Podczas tej edycji Biennale pragniemy wyrazić naszą intencję – wyrazić nasze zaangażowanie w obronę praw człowieka i ducha projektu kuratorskiego Koyo Kouoh. W związku z tym jury powstrzyma się od rozpatrywania wniosków państw, których przywódcy są obecnie oskarżeni o zbrodnie przeciwko ludzkości przez Międzynarodowy Trybunał Karny”.

Chodzi o Rosję i Izrael.

Czytaj więcej

Kantor i Jarema wracają do Wenecji

Korespondent „The Guardian” pisze, że z rosyjskiego pawilonu dochodzi muzyka techno, a na zewnątrz stoją wielkie skrzynki prosecco. Tymczasem w poniedziałek 4 maja włoskie ministerstwo kultury potwierdziło, że rosyjski pawilon nie będzie otwarty dla publiczności, gdy wydarzenie zostanie w pełni otwarte 9 maja (obecnie jest otwarty wyłącznie dla mediów). Media piszą, że przedstawiciele Rosji w czasie Biennale mogą przebywać w środku pawilonu, który jest własnością Rosji, a zwiedzający będą mogli oglądać nagrania z występów muzyków wewnątrz – Rosja chce integrować poprzez muzykę! – na ekranach na zewnątrz.

Biennale di Venezia kontra włoskie Ministerstwo Kultury

Problem polega na tym, że fundacja Biennale jest prywatną instytucją, zaś Pietrangelo Buttafuoco, prezes Biennale zgodził się na obecność Rosji. Gazecie „La Repubblica” powiedział, że cieszy się z udziału Rosji. „Musimy jednoczyć ludzi, którzy są ze sobą w konflikcie” – powiedział. Włoski minister kultury Alessandro Giuli zbojkotuje otwarcie imprezy. Wysłał inspektorów, aby ocenili, czy Biennale naruszyła europejskie sankcje, zezwalając Rosji na udział.

Czytaj więcej

Włoski minister kultury bojkotuje inaugurację Biennale w Wenecji. To protest przeciwko udziałowi Rosji

Przypomnijmy, że oburzenie budzi sama postać komisarki rosyjskiego pawilonu, Anastasii Karniejewej, która ma powiązania z rosyjskimi służbami i przemysłem zbrojeniowym przez swojego ojca, emerytowanego generała Federalnej Służby Bezpieczeństwa i zastępcę dyrektora jednej z największych rosyjskich korporacji zbrojeniowych, Rostiech, objętej sankcjami za udział w aneksji Krymu, producenta dronów i czołgów. W 2014 r. wraz z Jekateriną Ławrową, córką ministra spraw zagranicznych Rosji, założyła firmę doradczą w dziedzinie sztuki, Smart Art.

Tetiana Bereżna, minister kultury Ukrainy, powiedziała dziennikowi „Guardian”, że nieotwarcie rosyjskiego pawilonu dla publiczności było „znaczącym krokiem”, ale „symboliczna obecność” Rosji jest wciąż znacząca.

„Platformy kulturalne kształtują globalną percepcję” – powiedziała. „Określają, co jest uznawane za akceptowalne i czyje głosy są wzmacniane. W tym kontekście każda forma reprezentacji ma znaczenie”.

Ukraiński protest na Biennale di Venezia

Żanna Kadyrowa, reprezentantka Ukrainy na tegorocznym Biennale, powiedziała, że organizatorom Biennale łatwo było twierdzić, że Rosja zasłużyła na powrót, skoro Włosi nie byli narażeni na codzienne groźby ataków dronów, tak jak ona w Kijowie. Prezentuje wystawę zatytułowaną „Gwarancje bezpieczeństwa”, której tytuł nawiązuje do międzynarodowych obietnic złożonych 30 lat temu w sprawie ochrony Ukrainy w zamian za rezygnację z broni jądrowej.

Na wystawie znajduje się 2,5-metrowa statua jelenia origami, którą Kadyrowa pierwotnie wykonała w 2019 r. dla parku publicznego we wschodniej Ukrainie, ale która została usunięta po inwazji Rosji na ten region. W Wenecji statua wisi na dźwigu w pobliżu wejścia na Biennale, około 45 metrów od pawilonu Rosji.

Iran zrezygnował z obecności bez podania przyczyny, ale przyczyną wydaje się kruche zawieszenie broni między USA a Iranem. Odbył się też już protest artystów przeciwko udziałowi Izraela.

Czytaj więcej

Pieśni wielorybów w Pawilonie Polskim na Biennale Sztuki w Wenecji

Ponad 200, w tym Lubaina Himid i Alfredo Jaar, podpisało list otwarty, w którym domagają się zamknięcia izraelskiego pawilonu.

Przypomnijmy, że ministrowie kultury oraz spraw zagranicznych 22 państw, w tym Polski, podpisali się pod protestem przeciw udziałowi Rosji w 61. Międzynarodowej Wystawie Sztuki w Wenecji. Zaapelowali do organizatorów o zmianę decyzji. Pod wspólnym protestem podpisali się przedstawiciele m.in. Austrii, Belgii, Bułgarii, Chorwacji, Danii, Estonii, Finlandii, Francji, Niemiec, Grecji, Hiszpanii, Irlandii, Litwy, Łotwy (inicjatora protestu), Luksemburga, Holandii, Norwegii, Polski, Portugalii, Rumunii, Szwecji i Ukrainy.

KE rozważa cofnięcie dotacji 2,3 mln euro. Według „La Repubblica" Komisja Europejska podejrzewa, że fundacja organizująca Biennale w Wenecji odniosła korzyść ekonomiczną z dopuszczenia Rosji do otwarcia pawilonu.