Niepokojący bi­lans pierw­sze­go ro­ku rzą­dów pierw­szej pre­zy­dent Bra­zy­lii przed­sta­wi­ła pra­sa, po­wo­łu­jąc się na da­ne Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go za­tro­ska­ne­go pro­ble­mem ude­rza­ją­cym przede wszyst­kim w In­dian.

Pra­wie czte­ry pią­te dra­ma­tów, których tłem są spory o ziemię, roz­gry­wa się w Ama­zo­nii na pół­no­cy kra­ju, w ta­kich sta­nach, jak Pará, Ma­ran­hao, Ron­do­nia To­can­tins, Ma­to Gros­so i Acre. Dwa ty­go­dnie te­mu bra­zy­lij­ski par­la­ment uchwa­lił prze­pi­sy, któ­re spra­wią, że Pusz­cza Ama­zoń­ska bę­dzie słabiej niż dotąd chro­nio­na.

Zda­niem ko­men­ta­to­rów pre­zy­dent Ro­us­seff nie za­we­tu­je kon­tro­wer­syj­nych re­gu­la­cji umoż­li­wia­ją­cych pro­wa­dze­nie no­wych wy­rę­bów la­su, po­nie­waż ule­ga na­ci­skom zwo­len­ni­ków roz­wo­ju go­spo­dar­cze­go osią­ga­ne­go kosz­tem przy­ro­dy.

Przy­czy­ną na­pięć jest zaj­mo­wa­nie przez bez­rol­nych chło­pów ziem, do któ­rych – ich zda­niem – ma­ją oni pra­wo, wal­ka o wo­dę oraz wy­pę­dza­nie drob­nych rol­ni­ków i In­dian z ob­sza­rów, na których miesz­ka­ją.

Do tra­ge­dii, łącznie z zabójstwami, do­cho­dzi naj­czę­ściej, gdy pi­sto­le­iros, uzbro­je­ni pod­wład­ni wiel­kich wła­ści­cie­li ziem­skich, chcą usu­nąć z ja­kie­goś are­ału miesz­kań­ców pusz­czy – In­dian, ry­ba­ków, a tak­że ma­ło­rol­nych chło­pów, czę­sto po­tom­ków zbie­głych nie­wol­ni­ków, zwa­nych qu­ilom­bo­las.

Zda­niem Ko­mi­sji Dusz­pa­ster­stwa Zie­mi Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go powodem wal­ki o zie­mię w Bra­zy­lii, przede wszyst­kim w Ama­zo­nii, jest nie­moż­ność po­go­dze­nia roz­wo­ju wiel­ko­ob­sza­ro­we­go rol­nic­twa czy gór­nic­twa i wspie­ra­nych przez rząd przed­się­wzięć słu­żą­cych go­spo­dar­ce kra­ju, jak bu­do­wa dróg czy elek­trow­ni wod­nych, z po­trze­ba­mi lud­no­ści za­miesz­ku­ją­cej spor­ne te­re­ny. Ofia­rą prze­mo­cy pa­da­ją ci, któ­rzy uzna­wa­ni są za prze­szko­dę na dro­dze po­stę­pu.

Ogó­łem, jak czy­ta­my w opra­co­wa­niu „Kon­flik­ty rol­ne Bra­zy­lia 2011", w ubie­głym ro­ku od­no­to­wa­no aż 1363 star­cia, któ­rych przy­czy­ną by­ły spo­ry o zie­mię. W 2010 ro­ku ta­kich spo­rów by­ło 1186. Nie­mal trzy­krot­nie czę­ściej – bo w aż 347 przypadkach – z po­wo­du kon­flik­tów agrar­nych róż­nym oso­bom gro­żo­no śmier­cią.

Naj­now­sze spra­woz­da­nie Ko­mi­sji Dusz­pa­ster­stwa Zie­mi de­dy­ko­wa­ne jest jej zmar­łe­mu w lu­tym prze­wod­ni­czą­ce­mu. Był nim od 1997 ro­ku, po­cząt­ko­wo ja­ko wi­ce­prze­wod­ni­czą­cy, po­lo­nij­ny bi­skup La­di­slau Bier­na­ski, or­dy­na­riusz die­ce­zji São José dos Pin­ha­is, po­ło­żo­nej w po­bli­żu Ku­ry­ty­by, gdzie żyją duże skupiska Polonii. Jak przy­po­mnia­ło Ra­dio Wa­ty­kań­skie, Ko­ściół w Bra­zy­lii od daw­na wspie­ra ru­chy spo­łecz­ne, któ­rych ce­lem jest obro­na praw chło­pów, prze­pro­wa­dze­nie re­for­my rol­nej, a tak­że praw­ne ogra­ni­cze­nie are­ału wielkich latyfundiów.