„Imię Polski trwa w chwale”. Prezydent RP i ambasador USA oddają cześć Polakom ratującym Żydów

We wtorek obchodzony jest Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. Święto to przypada 24 marca, zostało ustanowione w 2018 r. w rocznicę śmierci rodziny Ulmów z Markowej, zamordowanych przez Niemców za pomaganie Żydom w czasie II wojny światowej.

W krajach pod okupacją niemiecką w czasie II wojny światowej pomoc Żydom była w różny sposób karana, jednak na polskich terenach okupowanych przez Niemców za pomoc Żydom karano śmiercią. Rozporządzenie o karze śmierci dla Polaków pomagających Żydom wydał w 1941 r. zbrodniarz nazistowski, generalny gubernator okupowanych ziem polskich Hans Frank. Według szacunków, za pomoc Żydom podczas niemieckiej okupacji zginęło blisko tysiąc Polaków.

Czytaj więcej

Kościół

Rodzina Ulmów błogosławiona. To pierwsza taka beatyfikacja w historii

Józef i Wiktoria Ulmowie oraz ich siedmioro dzieci zostali przez papieskiego delegata ogłoszeni błogosławionymi. W mszy beatyfikacyjnej rodziny Ulm...

Prezydent Karol Nawrocki mówi, że Polska była dobrym domem dla Żydów

Rodzina Ulmów została zamordowana 24 marca 1944 r. W masakrze w Markowej zginęło wówczas kilkanaście osób. Najpierw Niemcy zabili Żydów, których przed niemieckimi prześladowaniami ukrywali u siebie Ulmowie, a następnie rozstrzelali Józefa Ulmę i jego żonę Wiktorię, która była w siódmym miesiącu ciąży. Na końcu Niemcy zamordowali dzieci Ulmów: 8-letnią Stanisławę, 6-letnią Barbarę, 5-letniego Władysława, 4-letniego Franciszka, 3-letniego Antoniego i półtoraroczną Marię.

We wtorek o tragicznej śmierci rodziny Ulmów oraz o bohaterstwie Polaków ratujących Żydów mówił prezydent Karol Nawrocki, który w Kaplicy Pamięci w Toruniu wziął udział w uroczystości odsłonięcia kolejnych nazwisk na tablicach pamięci poświęconych pomordowanym Polakom ratującym Żydom pod niemiecką okupacją. W okolicznościowym wystąpieniu prezydent wspomniał o wartościach chrześcijańskich, które stanowiły fundament postaw Polaków.

– To wszystko dawało naszej narodowej wspólnocie, tej tworzącej się w I Rzeczpospolitej, w II i w III, przekonanie o tym, że wartości chrześcijańskie dają nam możliwość dawania i oddawania dobra, miłości i miłosierdzia, które są najważniejszym atrybutem Pana Boga. To dlatego I Rzeczpospolita stała się miejscem życia tak wielu Żydów, którzy nie mogli znaleźć sobie innego miejsca w Europie. A II Rzeczpospolita, gdy stała się wolna i niepodległa, gdy Polacy swoje państwo odzyskali w 1918 r., stała się miejscem życia kilku milionów Żydów – mówił. Dodał, że Polska była „domem dobrym” dla Żydów, który zmienił się w „dom zły”, gdy na polskie ziemie wkroczyli Niemcy.

Karol Nawrocki przypomniał zbrodnicze plany niemieckiej III Rzeszy wobec Polaków. – Niemcy zanim zaczęli mordować Żydów, już od 1 września 1939 r. mordowali Polaków, polskich duchownych, przedstawicieli Kościoła katolickiego, polskich urzędników, polskie kobiety i polskie dzieci. Amerykański historyk Richard Lukas nazwał lata 1939–1941 „zapomnianym Holokaustem”. Niemcy mieli w planie wymordowanie wszystkich Żydów i Romów na terenie Rzeczypospolitej, w całej Europie, ale mieli też plan wymordowania 50 milionów Słowian, 85 proc. Polaków. Tak brzmiały zapisy Generalnego Planu Wschód – zaznaczył.

– Nasi bohaterowie, Polacy ratujący Żydów w czasie II wojny światowej pod okupacją niemiecką, nie mieli być może świadomości strategicznych zapisów państwa niemieckiego, ale mieli świadomość, że na terenach Rzeczypospolitej rozpętało się prawdziwe pandemonium, a za próbę ratowania Żyda groziła śmierć. I robili to dlatego, bo w naszej wspólnocie narodowej była tożsamość chrześcijańska. Miłość i miłosierdzie i to wprost płynie z życiorysów Józefa i Wiktorii Ulmów – kontynuował.

Prezydent przypomniał, że Niemcy zabijali Polaków za pomaganie Żydom, wspomniał m.in. o rodzinie Pochwatków z Kolczyna. Podkreślił, że pamięć o bohaterskich czynach Polaków będzie trwała. Mówił, że Polska jest dumna z tych, którzy ryzykowali, by bronić innych. – Jesteśmy im głęboko wdzięczni, że stali się żywym, choć tragicznym świadectwem naszej narodowej wspólnoty otwartej na innych, przywiązanej do wartości miłości i miłosierdzia. Wspólnoty, która współczuje i która jest gotowa poświęcić się dla drugiego człowieka. Ale jest też zdeterminowana, by bronić tych wartości, które nas ukształtowały jako naród – zaznaczył.

Czytaj więcej

Historia

Niemiecka zbrodnia w Łańcucie. Polka zamordowana, bo ukrywała Żydów

Instytut Pileckiego upamiętni mieszkankę Łańcuta na Podkarpaciu, którą Niemcy zamordowali za ukrywanie Żydów. Wśród oprawców był żandarm Józef Koko...

We wtorek podczas uroczystości prezydent odsłonił na tablicy pamięci siedem nazwisk Polaków zamordowanych za pomoc udzieloną Żydom w czasie II wojny światowej. Ich sylwetki dodano do 1242 nazwisk wyrytych na ścianie Kaplicy Pamięci Polskich Męczenników w Sanktuarium pw. Najświętszej Maryi Panny Gwiazdy Nowej Ewangelizacji i św. Jana Pawła II w Toruniu.

Ambasador USA oddaje cześć bohaterskim Polakom ratującym Żydów

Do obchodów Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów nawiązał też ambasador Stanów Zjednoczonych w Polsce, który opublikował w mediach społecznościowych kilkuminutowe wystąpienie. Tom Rose powiedział w nagraniu, że 24 marca to dzień pamięci o Polakach, którzy „w najczarniejszej godzinie ludzkości ryzykowali swoim życiem, by ratować Żydów” i „wybrali odwagę ponad strach i miłość ponad zło”.

– Podczas nazistowskiego Holokaustu, gdy machina śmierci pochłonęła tyle milionów, tu, w Polsce, było wielu, którzy ryzykowali wszystko: swe domy, swoje rodziny i swe własne życia, by ratować Żydów – mówił dyplomata, podkreślając, że „tysiące Polaków zginęły, ratując Żydów”.

Tom Rose wspomniał, iż od „wielkiego żydowskiego przywódcy” usłyszał, że historię tego polskiego męstwa można odnaleźć w dwóch pierwszych pytaniach stawianych w Biblii. Ambasador wspomniał o Księdze Rodzaju, w której Bóg pytał Adama „gdzie jesteś?”. – Gdzie jesteś, gdy pojawia się zło? Gdzie jesteś, gdy niewinni są prześladowani? Gdzie jesteś, gdy czynienie tego, co słuszne, może cię drogo kosztować? – wyjaśnił.