Podszepty rodziny nie unieważnią testamentu - SN o wywieraniu wpływu na spadkodawcę

Sąd Okręgowy w Poznaniu był innego zdania i orzekł nabycie całego spadku na podstawie testamentu przez wdowę.

Syn nie dał jednak za wygraną i odwołał się do Sądu Najwyższego, wskazując, że dla stwierdzenia braku swobody w wyrażeniu woli nie jest niezbędne, by podległość spadkodawcy osobom na niego naciskającym miała charakter patologiczny.

Sąd Najwyższy nie zmienił jednak werdyktu. Wskazał, że art. 945 § 1 pkt 1 kodeksu cywilnego, który chroni swobodę testowania, nie wymienia przyczyn mogących ją wyłączać. Należy zatem przyjąć, że choroba testatora i ogólny stan zdrowia, które nie pozwoliły mu, mimo świadomości, przeciwstawić się naciskom osób, bez których opieki nie mógł egzystować, wyłączyły swobodę testowania.

– W tej sprawie jednak takiego stanu nie stwierdzono. Sugestie innych osób nie pozbawiają testatora swobody podjęcia decyzji. W przeciwnym wypadku niemal każde oświadczenie woli dotknięte byłoby omawianą wadą, rzadko bowiem człowiek działa zupełnie swobodnie – wskazała w uzasadnieniu sędzia Sądu Najwyższego Monika Koba. – Co się tyczy wydziedziczenia, nie podlega ono badaniu w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku.

– Stwierdzenie nieważności testamentu każdorazowo wymaga wnikliwej analizy sprawy przez sąd, ponieważ autor testamentu nie ma już możliwości obrony swej ostatniej woli, a ustawodawca nakazuje testament tak tłumaczyć, żeby zapewnić możliwie najpełniejsze jego urzeczywistnienie. Dlatego przesłanek nieważności testamentu nie należy interpretować rozszerzająco – komentuje Anna Wojniusz, adwokata z Kancelarii Radców Prawnych M. Woziński A. Kulisz. – Co się tyczy wywierania wpływu na testatora, o nieważności testamentu możemy mówić dopiero wtedy, gdy takim naciskom nie był w stanie się przeciwstawić – dodaje.

Sygnatura akt: II CSK 574/19