Martin McDonagh to dzisiaj jeden z najciekawszych twórców kina europejskiego. Mieszkający w Londynie pisarz i dramaturg irlandzkiego pochodzenia jako reżyser zadebiutował w 2008 r. filmem „Najpierw strzelaj, potem zwiedzaj”. I już wiadomo było, że narodził się niesztampowy artysta. A jego „Trzy billboardy od Ebbing, Missouri” z 2017 r. i nakręcone pięć lat później „Duchy Inisherin” to już mistrzostwo świata.
Akcja pierwszego z nich – opowieści o bólu po stracie dziecka, zemście, wybaczeniu – toczyła się na amerykańskiej prowincji, drugiego – o potrzebie bliskości, ale i o tym, jak twardniejemy pod wpływem odrzucenia i niesprawiedliwości, które nas spotykają – na odciętej od świata irlandzkiej wysepce. Jednak gdziekolwiek McDonagh się znajdzie, tam opowiada o ludziach, którzy mają „drugie dno”. Żadna z jego filmowych postaci nie daje się łatwo zdefiniować. Tak jest również w „Dzikim Koniu Dziewięć”, w którym Martin McDonagh przeniósł się na Rapa Nui, czyli Wyspę Wielkanocną.
Czytaj więcej
Do gali wręczenia Oscarów został jeszcze niecały tydzień. Dla większości nominowanych filmów będzie ona szansą na zapisanie się w historii kina. Ra...
„Dziki Koń Dziewięć”: Nigdy nie wiadomo, kto jest turystą, a kto oficerem CIA
Rok 1973. Chile kilka miesięcy przed przewrotem, w którym obalony zostanie rząd Salvadora Allende, a władzę przejmie junta wojskowa na czele z Pinochetem. Dwaj stacjonujący w Santiago agenci CIA należą do tych, którzy ten zamach stanu przygotowywali. Na razie jest jednak spokojnie. Starszy z agentów, Chris, zżerany przez nowotwór i wciąż łykający morfinę, ma przed sobą niewiele życia. Chce jeszcze przed śmiercią zobaczyć moai – monumentalne rzeźby, mające chronić społeczność Rapa Nui. I odejść godnie. Popełnić samobójstwo. A właściwie upozorować je, bo o pomoc prosi Lee – swojego zawodowego partnera. Wie, że potrafi on strzelić profesjonalnie, zabić, nie rozpruwając przy tym nieestetycznie głowy. Lee z kolei, nie dość, że nękają go konflikty ze zdradzającą go żoną, to jeszcze musi utrzymywać kontakt z wysokiej rangi szefem z CIA, który też toczy tu swoją grę.
Bo popadający w demencję, ale wciąż jeszcze przytomny Chris zaczyna zachowywać się nieodpowiedzialnie, wyjawiając tajemnice Agencji. Także te najbardziej chronione.
Martin McDonagh pokazuje, jak siatka agentów oplata świat. Nawet na leżącej z dala od politycznych centrów Wyspie Wielkanocnej nigdy nie wiadomo, kto jest turystą, a kto oficerem CIA. Z ekranu wylewają się cynizm i polityczny despotyzm. Ale reżyser nie byłby sobą, gdyby na tym tle nie zbudował opowieści o uwikłanych w polityczne układy ludziach. Chris, w obliczu śmierci, może już sobie pozwolić na wszystko. Na inne, krytyczne spojrzenie wstecz, na mówienie prawdy. Na wolność, jaką mają dzikie konie na Rapa Nui.
Film o agencie CIA umierającym na raka często wywołuje uśmiech. Ale na happy end miejsca nie ma
Trudno uwierzyć, ale ponury w gruncie rzeczy film często wywołuje śmiech. Przede wszystkim dzięki roli Johna Malkovicha, który jako Chris, rozmawiając ze swoim partnerem, potrafi od niechcenia rzucić: „Zabijałem ludzi, jak jeszcze nie było cię na świecie. Zabijałem ludzi w krajach, których nazwy nie potrafisz nawet wymówić”. Ot, taka robota. Malkovich idealnie wpasowuje się w typ poczucia humoru McDonagha, tworząc wspaniałą kreację. Może oscarową? Dzięki niemu facet, który powinien budzić odrazę, rodzi w widzu sympatię. Bo przecież nic nie jest jednoznaczne. Świetnie partneruje mu Sam Rockwell jako Lee. McDonagh potrafi wygrać niemal ojcowsko-synowskie relacje dwóch agentów. Sprawić, że nie jest nam obojętny los tych poturbowanych ludzi, którzy, mimo swojego profesjonalizmu, nie bardzo dają sobie radę z życiem w świecie, gdzie dobro nie zawsze jest dobrem, zło nie zawsze jest złem, a szarość ma wiele odcieni.
W „Dzikim Koniu Dziewięć” nie ma miejsca na happy end. A jednocześnie trudno sobie wyobrazić piękniejsze i bardziej czułe zakończenie tej historii. Niewielu jest w kinie autorów, którzy tak jak Martin McDonagh omijają łatwiznę i sztampę.
