Ministerstwo Finansów przedstawiło właśnie projekt ustawy zmieniającej przepisy dotyczące wojewódzkiego janosikowego. To efekt wyroku Trybunału Konstytucyjnego z marca ?2014 r. (sygn. K 13/11).

– Proponujemy rozwiązanie tymczasowe, które ma obowiązywać w latach 2015–2016 – mówi Mirosław Stańczyk, zastępca dyrektora Departamentu Finansów Samorządu Terytorialnego w Ministerstwie Finansów. – W tym czasie opracujemy rozwiązanie docelowe i dla wszystkich samorządów – dodaje.

Mazowsze proponuje własną alternatywę

Ministerialne propozycje zmian w ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego są ostro krytykowane.

– Fragmentaryczny, epizodyczny, tymczasowy – tak Rafał Szczepański, pełnomocnik inicjatywy Stop Janosikowe podsumowuje zaprezentowany przez resort projekt nowelizacji. Dodaje, że krótkoterminowość projektu uniemożliwia zaplanowanie przez samorządy jakichkolwiek wydatków i inwestycji, hamując tym samym ich rozwój.

Podobnie uważa Piotr Zgorzelski, przewodniczący sejmowej Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej.

– Zaprezentowany przez resort projekt to proteza. W obecnym kształcie nie powinien w ogóle trafić pod obrady Sejmu – mówi Zgorzelski.

– Ten projekt to nic innego jak próba obejścia wyroku TK możliwie najmniejszym kosztem – ocenia Adam Struzik, marszałek województwa mazowieckiego.

Mazowsze  jako alternatywę  proponuje nowelizację ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego opracowaną przez własnych ekspertów. Z dokumentem tym posłowie zapoznali się na jednym z ostatnich posiedzeń sejmowej Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej.

– Konsekwentnie  stoimy na stanowisku, że wpłata na podatek janosikowy nie powinna być traktowana jako wydatek bieżący, bo nie służy wykonywaniu zadań płacącego samorządu – wyjaśnia marszałek Struzik. – Proponujemy też utworzenie Wojewódzkiego Funduszu Solidarnościowego tworzonego z wpłat na janosikowe. 95 proc. byłoby rozdzielane na bieżąco, a 5 proc. służyłoby wyrównywaniu ujemnych różnic pomiędzy sumą wpłat faktycznie dokonanych przez samorząd a otrzymywaną częścią regionalną subwencji ogólnej – wyjaśnia marszałek.

Eksperci Mazowsza proponują także, aby wpłaty na janosikowe odbywały się systemem zaliczkowym i były korygowane w ciągu roku budżetowego, w zależności od faktycznie osiąganych przez samorząd dochodów podatkowych.

Bez gmin i powiatów

– Zarówno projekt rządowy, jak i opracowany przez samorząd Mazowsza dotyczą tylko i wyłącznie wojewódzkiego systemu wyrównawczego. Pomijają natomiast sprawę gmin i powiatów – komentuje Marek Wójcik ze Związku Powiatów Polskich.

– System wyrównywania dochodów powinien spłaszczać różnice pomiędzy samorządami, ale bez stawiania na głowie rankingu najbogatszych – mówi Andrzej Porawski ze Związku Miast Polskich. – Powinien też uwzględniać różny zakres zadań wykonywanych przez samorządy. Rządowa propozycja tych wytycznych nie realizuje, co pokazuje, że ministerstwo nie rozumie finansów samorządowych – komentuje Porawski.

Przepisy o podatku janosikowym powstały w 2003 r. W tym czasie Mazowsze, jedyny wśród województw płatnik netto tej daniny, odprowadziło do budżetu państwa 6,54 mld zł. W 2014 r. ma wpłacić prawie 650 mln zł.