Przekazywanie szkół spółkom nie będzie możliwe

Cieszanów w województwie podkarpackim czy Biłgoraj nie zaoszczędzą już na prowadzeniu placówek oświatowych przez spółki gminne.

Publiczne placówki oświatowe wrócą w ręce samorządów. Tak wynika z poprawki do projektu nowelizacji ustawy o systemie oświaty, przyjętej na ostatnim posiedzeniu sejmowej podkomisji stałej do spraw jakości kształcenia i wychowania. Zgodnie z nią gmina nie będzie mogła przekazać szkoły czy przedszkola spółce komunalnej ani udzielić jej zezwolenia na ich prowadzenie. A te, które obecnie są prowadzone przez takie spółki, wrócą w ręce samorządów do 31 sierpnia 2016 r. Tego dnia wygasną zezwolenia na ich prowadzenie.

– Poprawkę przygotowaliśmy na prośbę samych nauczycieli – wyjaśnia Domicela Kopaczewska.

Z projektowanych zmian cieszy się Sławomir Broniarz, prezes Związku Nauczycielstwa Polskiego. – Po nowelizacji gmina nie będzie mogła przekazać gminnym spółkom prawa handlowego nawet małych szkół – dodaje.

Mniej zadowoleni są samorządowcy.

– Ma na celu ochronę miejsc pracy nauczycieli, a nie dobro ucznia. Związek Powiatów Polskich kategorycznie sprzeciwia się poprawce nieprzedyskutowanej z Komisją Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego – mówił na posiedzeniu komisji Grzegorz Kubalski, radca prawny ZPP.

Gminy ze względów ekonomicznych wynajdują coraz to nowe sposoby na oddawanie szkół innym podmiotom, ale będącym pod ich kontrolą.  Dzięki temu oszczędzają. Jak?

– Można w nich zatrudniać nauczycieli na podstawie kodeksu pracy, a nie Karty nauczyciela – wyjaśnia Mirosław Wróblewski z Biura Rzecznika Praw Obywatelskich. Dzięki temu nie muszą wypłacać wynagrodzenia zasadniczego w wysokości określonej przez ministra edukacji, trzynastek, dodatków wiejskich czy nagród jubileuszowych.

Mechanizm przekazywania szkół jest prosty. Gmina może zakładać spółki do wykonywania zadań o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności przez świadczenie usług powszechnie dostępnych. Z kolei art. 58 ustawy o systemie oświaty daje możliwość zakładania placówek oświatowych przez osoby fizyczne i prawne, które nie są jednostkami samorządu terytorialnego. I zdaniem części samorządów utworzona przez j.s.t. spółka prawa handlowego jest uprawniona do prowadzenia placówek oświatowych, ponieważ nie jest jednostką organizacyjną gminy.

Ustawa umożliwia przekazanie tylko małych szkół, liczących do 70 uczniów.

– Samorządy i na to znalazły sposób. Wstrzymują nabór do szkoły na rok, a potem ją przekazują – twierdzi Sławomir Broniarz.