W art. 7a ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej przyjęto, że jednostki samorządu terytorialnego (w tym gminy) mogą ustanawiać i przyznawać doroczne nagrody za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechniania i ochrony kultury. Nagrody można przyznawać osobom fizycznym lub prawnym, a także innym podmiotom – na podstawie oceny całokształtu działalności lub osiągnięć o istotnym znaczeniu. W takim przypadku organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego (w przypadku gminy – rada gminy), w drodze uchwały, określają szczegółowe warunki i tryb przyznawania powyższych nagród, biorąc pod uwagę:

- charakter działalności osoby fizycznej lub prawnej bądź

- rangę osiągnięcia

w zakresie twórczości artystycznej oraz upowszechniania lub ochrony kultury.

Ustalanie przez radę gminy sposobu i metod postępowania przy przyznawaniu nagrody obejmuje m.in. określenie poczynań służących realizacji tego zadania, w tym o charakterze doradczym. Uprawnienia organu doradczego nie mogą jednak naruszać ustawowych kompetencji organów gminy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 grudnia 2007 r., sygn. II OSK 1333/07, NZS 2008/4/74). Zgodnie z wyjaśnieniami zawartymi w rozstrzygnięciu nadzorczym Wojewody Dolnośląskiego z 6 maja 2010 r. (znak NK.II.JK8.0911-15/10, LEX nr 1731837) rada gminy może powoływać stałe i doraźne komisje do określonych zadań, ustalając ich przedmiot działania i skład osobowy, ale ze swojego grona. Natomiast kompetencja do ewentualnego powołania członków komisji spoza składu rady przysługuje wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) w ramach jego właściwości do wykonania uchwały rady. W ramach określenia trybu przyznania nagrody mieści się postanowienie o utworzeniu organu opiniodawczo-doradczego, jakim jest np. komisja mająca za zadanie wyłonienie kandydatów, którym zostaną przyznane nagrody. Nie można jednak powierzyć komisji przyznania nagrody. Nagrody konkretnym podmiotom przyznaje wójt, zgodnie z trybem określonym uchwałą rady. W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że charakter i funkcja omawianej nagrody wykluczają wydawanie decyzji o jej przyznaniu (por. m.in. wyrok NSA z 15 września 2010 r., sygn. II OSK 1409/10, LEX nr 746517).

Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 30 sierpnia 2018 r. (sygn. IV SA/Gl 671/18, LEX nr 2541610) przyznanie nagród za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechniania i ochrony kultury nie następuje w formie decyzji administracyjnej, lecz w innej formie przyjętej w akcie prawa miejscowego (uchwale rady). Przyznanie nagrody nie jest jednak wyjęte spod kontroli zewnętrznej, gdyż jest to akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlegający zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

—Anna Puszkarska, radca prawny

Podstawa prawna:art. 7a ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (tekst jedn. DzU z 2018 r. poz. 1983)

art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. DzU z 2018 r. poz. 1302 ze zm.)

art. 21, art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. DzU z 2018 r. poz. 994 ze zm.)