Podjęta przez radę gminy uchwała w sprawie wyodrębnienia funduszu sołeckiego na przyszły rok jest nieodwoływalna.

Jak wyjaśnia bowiem Wojciech Lachiewicz, członek Kolegium RIO w Krakowie,  uchwały  podjętej w tej sprawie w ustawowym terminie 31 marca 2012 r.  po tej dacie rada nie może ani odwołać, ani też podjąć uchwały przeciwnej: o niewyrażeniu zgody na wyodrębnienie w budżecie gminy funduszu sołeckiego na 2013 r.

Zdaniem eksperta zmiana uchwały byłaby dopuszczalna tylko wówczas, gdyby nowa uchwała (np. w sprawie niewyrażenia zgody na wyodrębnienie funduszu) podjęta została  na tyle wcześnie, by i ona zmieściła się w terminie ustawowym, czyli przed 31 marca.

Aby sołectwo mogło skorzystać w 2013 r. ze środków wyodrębnionych w funduszu sołeckim, wniosek powinien trafić do wójta do końca września. A to dlatego, że każdy taki wniosek musi zostać uwzględniony w projekcie budżetu gminy na 2013 r.

Zebranie wiejskie uchwala wniosek o przyznanie środków z funduszu sołeckiego na podstawie danych przekazanych przez wójta.

Podstawową informacją jest wysokość środków, jakie w danym roku budżetowym przypadają na konkretne sołectwo.

– W związku z opóźnieniami w opracowaniu danych Narodowego Spisu Powszechnego 2011 r. Główny Urząd Statystyczny zaproponował, aby do wyliczenia kwoty bazowej, koniecznej do określenia wysokości środków funduszu sołeckiego, przyjąć ostatnie oficjalne dane dotyczące liczby ludności, czyli według stanu na 31 grudnia 2010 r. – wyjaśnia Magdalena Młochowska, podsekretarz stanu w Ministerstwie Administracji i Cyfryzacji. – Po opublikowaniu przez GUS danych na 31 grudnia 2011 r. wójt miał dokonać niezbędnej korekty przesłanych sołtysom wyliczeń – dodaje wiceminister.

Poprawne dane GUS opublikował 13 sierpnia 2012 r.

Zdaniem MAiC wójtowie mogli skorygować wyliczenia i przekazać prawidłowo obliczone kwoty funduszu przypadające na poszczególne sołectwa, bo termin na dokonanie tych czynności (do 31 lipca) ma charakter jedynie instrukcyjny. Gdy wójtowie przekazali poprawione wyliczenia, a sołectwa uchwaliły już wnioski o przekazanie środków z funduszu sołeckiego na 2013 r., to zebrania wiejskie powinny uchwalić wnioski jeszcze raz.

Na uchwalenie poprawnych wniosków zebrania wiejskie mają zatem zaledwie kilka dni.

Gmina otrzymuje z budżetu państwa zwrot, w formie dotacji celowej, części wydatków poczynionych w ramach funduszu.  Zwrot obejmuje wydatki z roku poprzedzającego rok budżetowy.

W 2012 r. budżet centralny zwróci gminom prawie 51,2 mln zł. To o 17 proc. więcej niż  dostały one przed rokiem. W 2011 r. budżet państwa zwrócił  mianowicie gminom prawie 44 mln zł.