Przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stanowią, że w sytuacji przekazania przez gminę kompetencji do gospodarowania odpadami komunalnymi (w zakresie wskazanym przepisami tej ustawy) związkowi komunalnemu, organy tej gminy tracą (na rzecz organów związku) swoje prawa i obowiązki, w tym do uchwalania aktów prawa miejscowego. Oznacza to, że w sytuacji, gdy rada gminy - członka związku komunalnego - podejmie uchwałę np. w sprawie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, to taka uchwała będzie nieważna.
Przekonała się o tym rada gminy Głogówek, która podjęła uchwałę w sprawie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.
- Rada podjęła tę uchwałę, pomimo że w dniu jej uchwalenia Gmina Głogówek była członkiem związku gmin funkcjonującego na terenie Województwa Opolskiego, tj. Związku Międzygminnego „Czysty Region" - wyjaśnia Paweł Jóźków, kierownik Oddziału Organizacji w Wydziale Nadzoru i Kontroli Opolskiego Urzędu Wojewódzkiego. - Gmina będzie także członkiem Związku w dniu wejścia w życie tej uchwały – dodaje.
Członkiem Związku gmina Główek jest od 2008 r.
- Przystępując do Związku Gmina Głogówek przekazała swoje kompetencje w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi Związkowi – mówi Paweł Jóźków.
Oznacza to, że jej organy utraciły kompetencje do stanowienia przepisów prawa miejscowego na podstawie upoważnień zawartych w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminie.
Potwierdził to wojewoda opolski wydając 4 lutego 2013 r. rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność podjętej przez radnych uchwały (sygn. akt NK.III.4131.1.7.2013.KN). - Uchwałę tą rada podjęła bowiem z istotnym naruszeniem art. 3 ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez podjęcie uchwały wbrew przysługującym jej, w związku z członkostwem w Związku Międzygminnym Czysty Region, kompetencjom – uzasadniał wojewoda.
Wojewoda opolski uchwałę w sprawie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne uchylił pomimo, że Rada Miejska w Głogówku podjęła uchwałę w sprawie wystąpienia gminy „Czysty Region", postanawiając w jej treści, że o uchwale zostanie poinformowany Związek oraz, że wchodzi ona w życie w dniu podjęcia.
- Nie można na tej podstawie przyjąć, że z chwilą podjęcia uchwały Gmina Głogówek przestała być członkiem Związku związanym jego statutem - mówi Paweł Jóźków. - Dla skuteczności wypowiedzenia i wystąpienia gminy-członka ze związku istotne jest zachowanie stosownej procedury związanej z wystąpieniem, którą określa statut Związku - wyjaśnia.
Zgodnie z postanowieniami statutu Związku Czysty Region gmina przestaje być jego członkiem za wypowiedzeniem w formie uchwały rady gminy i z zachowaniem sześciomiesięcznego okresu wypowiedzenia rozpoczynającego się z dniem doręczenia tej uchwały Zarządowi Związku i kończącego się w ostatnim dniu roku kalendarzowego
. - Zatem skutek wypowiedzenia nastąpi zawsze na koniec roku kalendarzowego, w którym upłynie sześciomiesięczny okres wypowiedzenia - wyjaśnia Paweł Jóźków.
Innymi słowy Gmina Głogówek na skutek wypowiedzenia członkostwa w Związku przestanie do niego należeć z końcem roku 2013. Oznacza to, że do końca 2013 r. prawa i obowiązki organów gminy wynikające z ustawy o czystości i porządku w gminach wykonywać będą za wójta i radę władze tego Związku.
>