Z budżetu jednostki samorządu terytorialnego może być udzielona pomoc finansowa w formie dotacji celowej. Tak stanowi art. 175 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Podstawą prawną przekazania środków finansowych na realizację pomocy jest umowa określająca przeznaczenie i zasady ich rozliczenia. Wysokość i cel dofinansowania określa, w drodze uchwały, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, która dotacji udziela. Celem dotacji może być zaś dofinansowanie zadań własnych realizowanych przez beneficjenta, czyli inny samorząd. Jednostki samorządu terytorialnego, które skorzystały z pomocy finansowej, mają obowiązek przedłożyć z tego stosowne rozliczenie.

[srodtytul]Przekazanie zadań [/srodtytul]

Odrębną kategorię stanowią dotacje celowe udzielane na podstawie porozumień zawieranych pomiędzy jednostkami samorządu na podstawie art. 8 ust. 2 – 5 ustawy o samorządzie gminnym, art. 5 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym oraz art. 8 ust. 2 ustawy o samorządzie województwa. Porozumienia te wiążą przekazywanie środków publicznych z jednoczesnym przyjęciem przez daną jednostkę określonego (zleconego) zadania publicznego. Przykładem jest np. porozumienie między gminą a powiatem o zimowym zarządzaniu drogami powiatowymi na terenie gminy.

Samorząd korzystający z dotacji musi się z niej rozliczyć.

[srodtytul]Pożyczki z budżetu[/srodtytul]

Jednostki samorządu terytorialnego mają możliwość udzielania pożyczek ze swoich budżetów, stanowiących środki publiczne, co wynika zarówno z przepisów kształtujących ustrój samorządu terytorialnego, jak i z art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. c ustawy o finansach publicznych. Dopuszczalność udzielania pożyczek przewiduje też ustawa o dochodach jednostek samorządu. Mówi, że odsetki od udzielanych pożyczek stanowią dochody własne gmin, powiatów i województw.

Pomimo prywatnoprawnego rodowodu umowy pożyczki należy uznać za dopuszczalne zawieranie takich umów pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego, jeśli środki finansowe przekazane w formie pożyczki będą służyły do realizacji działań i inicjatyw z zakresu zadań publicznych danego samorządu.

O maksymalnej wysokości pożyczek i poręczeń w danym roku budżetowym decydują organy stanowiące. [b]Stosowna uchwała określa personalia osób upoważnionych do dokonywania czynności prawnych związanych z udzielaniem pożyczek. [/b]W przypadku powiatu i województwa czynności tych dokonuje dwóch członków zarządu wskazanych w uchwale, natomiast w przypadku gminy – wójt (burmistrz, prezydent miasta), przy czym dla ważności czynności wymagana jest kontrasygnata skarbnika.

[ramka][b]Sąd o pomocy finansowej[/b]

Uchwała organu samorządu terytorialnego, w tym samorządu województwa, w sprawie udzielenia pomocy finansowej dla innej jednostki winna w sposób konkretny i jasny określać zadanie, na realizację którego pomoc finansowa jest przeznaczona, a także zawierać kategoryczne sformułowanie o udzieleniu takiej pomocy, ponieważ organ tej jednostki na mocy podjętej uchwały uprawniony jest do podjęcia decyzji o udzieleniu takiej pomocy [b](wyrok WSA w Warszawie z 6 marca 2007 r. (V SA /Wa 668/07)[/b].[/ramka]

[i]Autor jest prawnikiem w Kancelarii Masiota i Wspólnicy w Poznaniu[/i]