Tymczasem Małgorzata Manowska poleciła już zarejestrować jako złożone w terminie swoje zażalenie w tej sprawie i przeprowadzi losowanie sędziego, który to zażalenie rozpatrzy.

Prezes Małgorzata Manowska odwołała się od kary porządkowej. Rozpatrzy je sędzia wylosowany w jej sekretariacie

Chodzi o karę porządkową, którą Trybunał Stanu nałożył na swoją przewodniczącą przed dwoma tygodniami. Powód? Prezes Manowska nie zwołała w wyznaczonym terminie do 4 kwietnia posiedzenia pełnego składu, który miałby odpowiedzieć na zadane w marcu pytania prawne. Co istotne, seria tych zagadnień prawnych dotyczy mechanizmu wyznaczania składów orzekających Trybunału Stanu, które obecnie są formowane poprzez ich losowanie przez przewodniczącą Trybunału.

Czytaj więcej

Manowska ukarana przez Trybunał Stanu. Musi zapłacić kilka tysięcy złotych

Do zwołania posiedzenia w tej sprawie nie doszło. W rezultacie trzyosobowy skład Trybunału Stanu nałożył na Manowską karę 3 tys. zł i ponownie wezwał ją do zwołania posiedzenia pełnego składu Trybunału, tym razem do 12 maja. Postanowienie o karze jest nieprawomocne i jak się okazuje, prezes Manowska złożyła od niego zażalenie.

Przewodnicząca Trybunału na tym nie poprzestała. Dotarliśmy bowiem do zarządzenia wydanego przez Manowską, w którym poleciła ona zarejestrowanie jej zażalenia jako złożonego w terminie. Zarządziła też, że jej zażalenie rozpatrzy sędzia wyznaczony w drodze losowania, które odbędzie się 21 maja o godz. 12 w sekretariacie I prezesa SN Małgorzaty Manowskiej.

Jak przebiega takie losowanie? Zgodnie z przepisami do nieprzezroczystego pojemnika trafiają kartki z imionami i nazwiskami członków Trybunału Stanu. Sędziego losuje przewodnicząca, czyli Małgorzata Manowska albo osoba przez nią do tego wyznaczona. Jak wynika z zarządzenia Manowskiej, z losowania tego będą wykluczeni sędziowie, którzy orzekli o karze porządkowej oraz ona sama.

W zarządzeniu prezes Manowska zwróciła się też do biura organizacyjnego swojej kancelarii o sporządzenie listy członków Trybunału Stanu oraz kartek niezbędnych do przeprowadzenia losowania.

Przemysław Rosati: Nie można być sędzią we własnej sprawie

– Przewodnicząca Trybunału powinna powstrzymać się od wykonywania jakichkolwiek, nawet technicznych, czynności w tej sprawie i przekazać sprawę jednemu z wiceprzewodniczących. Powinna trzymać się jak najdalej od własnej sprawy. Sprawa kary porządkowej dotyczy pani Małgorzaty Manowskiej i nie może ona pełnić w tej sprawie funkcji organu procesowego. Procedura nie dopuszcza łączenia ról, a osoby pełniące funkcje publiczne muszą działać na podstawie i w granicach prawa. Regulamin Trybunału Stanu wyraźnie przewiduje w tym wypadku obowiązek działania zastępcy przewodniczącego – twierdzi adwokat Przemysław Rosati, sędzia Trybunału Stanu.

Jak wyjaśnia, zgodnie z par. 6 regulaminu Trybunału Stanu uprawnienia i obowiązki przewodniczącego przysługują wyznaczonemu zastępcy przewodniczącego, a w przypadku niemożności jego wyznaczenia – starszemu wiekiem. – Oznacza to, że czynności takie jak rejestrowanie, stwierdzanie zachowania terminu do wniesienia zażalenia czy wyznaczanie składu orzekającego powinien przeprowadzać wiceprzewodniczący Trybunału Stanu, a nie przewodnicząca Manowska – uważa Rosati.

– Zachowanie pani Manowskiej w tej sprawie jest pozbawione podstaw prawnych i narusza podstawowe zasady postępowania przed Trybunałem Stanu. Nie można być sędzią we własnej sprawie. Nie można we własnej sprawie podejmować czynności procesowych. Samo nadanie biegu zażaleniu i rozpoczęcie procedury losowania oznacza podjęcie czynności w sprawie własnego zażalenia. Dodatkowo z wydanego przez przewodniczącą zarządzenia wynika, że będzie losowała sędziego, który rozpozna jej zażalenie. Jeśli do takiego losowania dojdzie, to będzie ono bezprawne – przekonuje mec. Rosati.

Czytaj więcej

Wezwali przewodniczącą Trybunału Stanu pod rygorem kary. Oto odpowiedź Manowskiej

Jak losowani są sędziowie orzekający w Trybunale Stanu?

Mec.  Rosati wskazuje przy tym, że zagadnienia prawne, które zostały skierowane do pełnego składu Trybunału Stanu dotyczą właśnie procedury wyznaczania składów orzekających tego Trybunału. Obecnie bowiem zasadą jest, że składy rozstrzygające sprawy wpływające do TS wyznacza przewodnicząca, czyli Małgorzata Manowska, opierając się na przeprowadzonym wcześniej losowaniu. Co ważne, ten mechanizm wyznaczania składu został wprowadzony zarządzeniem wydanym w 2024 r. przez samą Manowską.

W zagadnieniach wskazano, że zasady formowania składów powinny być określone w ustawie i w regulaminie Trybunału. Uzasadniając pytania, stwierdzono też, że zarządzenie TS Małgorzaty Manowskiej w sprawie wyznaczania składów orzekających na podstawie wyników losowania „jest bezprawne i ma wymiar uzurpacji kompetencji” i „nie ma żadnej mocy prawnej”.

Jak się okazuje, jeszcze w marcu Manowska wydała zarządzenie, w którym wyznaczyła siebie jako sprawozdawcę w sprawie rozpoznania tych pytań prawnych i określiła termin na przygotowanie referatu w tej sprawie do 30 września. Problem w tym, że kadencja Manowskiej na stanowisku I prezesa SN upływa w maju, co skutkuje także koniecznością zmiany przewodniczącego Trybunału Stanu.

Czytaj więcej

Adam Koczyk: Klucz do rozwiązania sporu wokół Trybunału Stanu

Poprosiliśmy Trybunał Stanu o odniesienie się do wątpliwości dotyczących działania prezes Manowskiej w sprawie własnego zażalenia i odpowiedź na pytania. Do czasu publikacji nie otrzymaliśmy jednak na nie odpowiedzi. Pytania są analizowane przez Biuro Studiów i Analiz SN.

Co mówi regulamin Trybunału Stanu?
Przewodniczący Trybunału Stanu

Przewodniczący Trybunału Stanu kieruje pracami Trybunału Stanu, w szczególności:1) wyznacza składy orzekające działające w pierwszej instancji oraz poza rozprawą główną, w tym przewodniczących tych składów;2) wyznacza sędziów sprawozdawców oraz protokolantów;3) wyznacza do sprawy, w razie potrzeby, dodatkowego sędziego Trybunału Stanu, jeżeli istnieje prawdopodobieństwo, że będzie ona trwać czas dłuższy, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach przydziela dwóch dodatkowych sędziów Trybunału Stanu, wskazując kolejność, w której będą oni wstępować do udziału w naradzie i głosowaniu;4) kieruje sprawy na posiedzenia i rozprawy oraz wyznacza ich terminy i ustala porządek dzienny;5) wydaje zarządzenia poza rozprawą;6) załatwia korespondencję Trybunału Stanu.