Hakerzy mają się bać

Sieciowi przestępcy na dobre rozwinęli skrzydła: włamują się do systemów bankowych, kradną poufne dane, żądając okupu, czyszczą konta, nie mówiąc o tysiącach innych oszustw internetowych. Są coraz zuchwalsi.

Dlatego policja chce sięgnąć po ekstraśrodki i stworzyć w Komendzie Głównej wyspecjalizowaną komórkę, która od strony informatycznej będzie szukać sposobów, jak wykryć i wyeliminować hakerów.

– Centrum będzie służyć policji wiedzą i dostarczać myśl technologiczną, a także narzędzia, sprzęt i specjalistyczne systemy informatyczne do walki z cyberprzestępczością – mówi „Rzeczpospolitej" Marcin Golizda-Bliziński, naczelnik Wydziału do Walki z Cyberprzestępczością Komendy Głównej Policji (KGP).

Prace nad powołaniem nowej komórki ruszyły. – Zamierzamy ściągnąć do Centrum informatyków z pasją i wiedzą na takim poziomie wtajemniczenia, by byli groźnymi przeciwnikami dla hakerów. W policji jest wiele takich osób – tłumaczy Golizda-Bliziński.

Dzięki analizie m.in. modus operandi sprawców i nowych trendów Centrum opracuje narzędzia do ujawniania nadużyć w sieci. Będzie wspierać policjantów z wydziałów ds. cyberprzestępczości z komend wojewódzkich w kraju.

Sieciowi przestępcy urządzają dzisiaj wręcz polowanie na ofiary: instytucje, firmy i zwykłych ludzi. Sprawcy stosują najróżniejsze chwyty.

– Wysyłają faktury do zapłaty, rachunki od komornika, rzekomo „zamówione" zdjęcia lub – jak ostatnio – wnioski do wypłat na dziecko z Programu 500+. Wystarczy otworzyć przysłany plik, by ściągnąć wirusa, który pozwoli oszustowi śledzić naszą aktywność w sieci, przejąć hasła i loginy do kont bankowych.

Dochodzi do niespotykanych kiedyś ataków na systemy instytucji i firm.

Najgłośniejszy: 31-letni Tomasz G. ps. Polsilver, uważany za najlepszego hakera w kraju, wiosną 2015 roku wykradł poufne dane kilkuset klientów Plus Banku. Za ich zwrot zażądał 200 tys. lub 400 tys. zł w ratach. Wytropiło go CBŚ Policji.

Także w ubiegłym roku haker wywołał awarię systemów, która uziemiła samoloty PLL LOT na Lotnisku Chopina w Warszawie. Podróży nie rozpoczęło wtedy 1,4 tys. pasażerów. Atak był wymierzony w serwery innych podmiotów, ale „ze względu na charakter i skalę" ustalenie sprawców było niemożliwe – orzekła prokuratura.

Liczba oszustw komputerowych, czyli włamań do systemów (czynów z art. 287 k.k.), rośnie. Dekadę temu było ich tysiąc, w ubiegłym roku ponad 3 tys.

Skala problemu jest jednak nieporównanie większa, ponieważ za pośrednictwem sieci dokonywana jest również lawina oszustw – policja szacuje, że nawet co trzecie.

Na Lubelszczyźnie wpadł oszust udający adwokata, który działał na dwa fronty: na portalu randkowym poznawał kobiety, rozkochiwał je, a potem, wykorzystując ich dane, zakładał konta na portalu aukcyjnym, sprzedając fikcyjne towary. – Opony, a później sprzęt elektroniczny. Poszkodowani stracili ok. 100 tys. zł – mówi Iwona Kuc z KGP.

Śledczy zwracają uwagę na nowe trendy. – Coraz częściej spotykamy się z przypadkami szantażu i żądania okupu za zwrot wykradzionych danych. Od firm i osób prywatnych – mówi Andrzej Borowiak, rzecznik wielkopolskiej policji. Opowiada, że w jednej ze spraw haker wykradł prywatnej osobie materiały mogące ją skompromitować i zażądał za nie okupu w bitcoinach.

Zwykle celem cyberprzestępców jest zysk – to motyw działań hakerów, którzy łamią systemy, szantażystów i prymitywnych oszustów.

Jednak śledczy zauważają, że nasila się wykorzystywanie sieci przez pedofilów do dystrybucji dziecięcej pornografii. W międzynarodowych akcjach jest zatrzymywanych coraz więcej takich sprawców.

Wielu cyberprzestępców jest wyłapywanych, ale część pozostaje nieuchwytna. Dzięki stworzeniu policyjnego Centrum walka z nimi ma być jeszcze bardziej efektywna.