Dziś proces inwestycyjny, od projektu do oddania przedsięwzięcia do użytkowania, trwa kilka, a czasem nawet kilkanaście lat. Niechlubne rekordy biją zwłaszcza inwestycje drogowe. Resort infrastruktury doszedł do wniosku, że niektóre procedury można uprościć. Temu służyć ma przyjęty we wtorek przez rząd projekt ustawy o usprawnieniu procesu inwestycyjnego kluczowych inwestycji infrastrukturalnych.

Czytaj więcej

Ministerstwo Infrastruktury szykuje pieniądze na Drogę Czerwoną

Inwestycje strategiczne to drogi, lotniska i kolej

Za taką została uznana np. budowa drogi krajowej nr 7 od ul. Morskiej do publicznego terminala promowego w Porcie Morskim w Gdyni, rozbudowa portu zewnętrznego w Porcie Morskim w Świnoujściu wraz z budową i rozbudową infrastruktury zapewniającej dostęp od strony morza. To też inwestycje w transport kolejowy realizowane np. na liniach kolejowych Szczecin–Świnoujście, Wrocław–Szczecin, Chorzów Batory–Tczew czy Warszawa–Gdańsk, a także przeciwpowodziowe, jak np. odbudowa suchego zbiornika retencyjnego Stronie Śląskie. Na podstawie uproszczonych procedur zawartych w procedowanej ustawie mają być też prowadzone budowy, rozbudowy i przebudowy lotnisk: Chopina w Warszawie, Kraków-Balice, Rzeszów-Jasionka i Warszawa-Modlin.

Szybszą realizację tych inwestycji rząd chce osiągnąć na kilka sposobów – skracając terminy wydawania decyzji, zmniejszając liczbę uzgodnień, nadając im uprzywilejowany status rozpatrywania wniosków poza kolejką i wreszcie ograniczając możliwość prowadzenia przewlekłych sporów sądowych, blokujących prowadzenie prac.

Czytaj więcej:

Biznes Deregulacja przed KIO – mniej formalności czy więcej dyscypliny?

Pro

Infrastruktura ma przywileje. Uproszczone przepisy 

Zgodnie z projektem wnioski o wydanie decyzji środowiskowych i pozwoleń wodnoprawnych dotyczące wymienionych w ustawie inwestycji mają być rozpatrywane poza kolejnością. W przypadku niektórych odstępstw od projektu budowlanego, które nie naruszają warunków decyzji środowiskowych, nie trzeba będzie występować o zmianę pozwolenia na budowę. Aby zminimalizować ryzyko blokowania inwestycji strategicznych przez spory sądowe projekt wprowadza skrócone terminy postępowań przed sądami administracyjnymi. Organ, do którego wpłynie skarga będzie miał siedem dni na odpowiedź na nią i przekazanie akt do sądu. Następnie wojewódzki sąd administracyjny będzie miał 30 dni na wydanie wyroku, a NSA dwa miesiące na rozpatrzenie skargi kasacyjnej. Ministerstwo spodziewa się, że efektem tej zmiany będzie skrócenie postępowań z kilkunastu do góra do czterech miesięcy. Ograniczyć komplikacje wywołane skargami na inwestycje ma też wprowadzenie obowiązku formułowania zarzutów, zakresu żądania oraz obligatoryjnego wskazywania dowodów w treści odwołania czy zażalenia, pod rygorem zwrotu wniosku w trybie pilnego wezwania do ich uzupełnienia w ciągu 14 dni.

Istotnie, bo z ok. pięciu miesięcy do 21 dni, ma skrócić się też czas potrzebny na rozpoczęcie robót. Będzie to możliwe dzięki rozszerzeniu w prawie budowlanym listy inwestycji podlegających zgłoszeniu.

Resort narzuca też procedowanym projektem ustawy szybsze tempo prac służbom geodezyjnym i kartograficznym. Daje im siedem dni roboczych na weryfikację wyników zgłoszonych prac, czym chce przyspieszyć start budowy o kilkanaście tygodni. Przyspieszenie nie ominie też procedur konserwatorskich. W przypadku odkrycia przedmiotu o potencjalnej wartości zabytkowej konserwator będzie miał pięć dni po oględzinach na wydanie decyzji. Inwestycje realizowane na podstawie tych przepisów nie będą musiały uwzględniać ustaw o: ochronie przyrody oraz ochronie gruntów rolnych i leśnych. Ministerstwo ocenia, że przyroda na tym nie ucierpi, bo strategiczne inwestycje podlegają już ocenie oddziaływania na środowisko, więc nie ma uzasadnienia dla prowadzenia odrębnych postępowań o wydanie zgód na usunięcie zieleni.

Kluczowe inwestycje drogowe, jak planowana strategiczna trasa szybkiego ruchu, która ma połączyć port w Gdyni z drogami krajowymi czy dojazd do elektrowni jądrowej mają być, zgodnie z projektem, objęte przyspieszoną procedurą wydawania zezwoleń na realizację inwestycji drogowej. Tzw. decyzja ZRID ma być wydana do 60 dni od złożenia wniosku. Ministerstwo Infrastruktury szacuje, że proponowane rozwiązania mogą skrócić proces przygotowania inwestycji w przypadku np. DK7 w Gdyni nawet o ok. 16 miesięcy.

Czytaj więcej

Wywłaszczenia pod inwestycje infrastrukturalne. Jakie mamy prawa?

Dla jednych uproszczenia, dla innych wysiedlenia z nieruchomości

Jak każda specustawa, której celem jest przyspieszenie realizacji inwestycji, również ta przygotowana przez Ministerstwo Infrastruktury zawiera przepisy, regulujące przejmowanie nieruchomości. Projektodawca przyznaje Radzie Ministrów prawo do wyznaczania gmin objętych programem dobrowolnych przejęć i do wdrożenia preferencyjnych warunków dla właścicieli nieruchomości zajmowanych pod inwestycje strategiczne.

Jak wyjaśnia resort infrastruktury, specjalną ścieżkę dla inwestycji strategicznych, poza korzyścią dla gospodarki, poprawą zabezpieczeń przed żywiołami, wymusza też sytuacja geopolityczna.

„Mając na uwadze działania wojenne prowadzone za naszą wschodnią granicą, jest niezbędna modernizacja istniejącej oraz budowa nowej infrastruktury strategicznej. Powinna ona służyć nie tylko ludności cywilnej, ale także spełniać warunki techniczne umożliwiające jej wykorzystanie przez Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej. (…) Podsumowując, zidentyfikowana grupa projektów o kluczowym znaczeniu dla państwa wymaga jak najszybszego wdrożenia. Wiąże się to z koniecznością zastosowania odrębnej ścieżki ich przygotowania i realizacji, co uzasadnia pilne wprowadzenie proponowanych zmian przepisów” – piszą autorzy projektu w uzasadnieniu.