Za przyjęciem nowelizacji Kodeksu postępowania karnego oraz Kodeksu karnego skarbowego, która wprowadza możliwość sądowej kontroli decyzji prokuratora o odmowie dopuszczenia do udziału w przesłuchaniu pełnomocnika świadka, głosowało 435 posłów, tylko jeden był przeciw, nikt nie wstrzymał się od głosu.
Śmierć Barbary Skrzypek impulsem do zmian w prawie
Przypomnijmy, iż prace nad nowymi przepisami zostały podjęte po śmierci Barbary Skrzypek, sekretarki prezesa Prawa i Sprawiedliwości Jarosława Kaczyńskiego, która nastąpiła kilka dni po przesłuchaniu przez prokuraturę. Chociaż nie stwierdzono związku pomiędzy tymi dwoma zdarzeniami, był to impuls do wznowienia dyskusji o potrzebie zmian w k.p.k. zmierzających do realnego zapewnienia m.in. świadkom prawa do obecności pełnomocnika w czynnościach podejmowanych z ich udziałem.
Obecnie, jeśli prokurator uzna, że udział pełnomocnika w postępowaniu (np. adwokata lub radcy prawnego) osoby niebędącej stroną (np. świadka) jest niepotrzebny, wydaje postanowienie o odmowie. Od tej decyzji przysługuje zażalenie, jednak jest ono rozpatrywane wyłącznie wewnątrz struktury prokuratury – przez prokuratora wyższego szczebla.
Na mocy nowelizacji, jeśli prokurator odmówi dopuszczenia pełnomocnika do udziału w sprawie, zażalenie na tę decyzję rozpatrzy właściwy dla miejsca prowadzenia postępowania sąd rejonowy. Będzie miał na to 7 dni od momentu otrzymania akt sprawy.
Czytaj więcej
Rada Ministrów przyjęła we wtorek projekt nowelizacji Kodeksu postępowania karnego, który wprowadza sądową kontrolę decyzji prokuratora o odmowie d...
Prokuratura nie zawsze będzie musiała czekać na decyzję sądu
Jak pisaliśmy na łamach rp.pl, rozwiązania proponowane w tzw. „Lex Skrzypek” krytycznie ocenili Rzecznik Praw Obywatelskich, Sąd Najwyższy czy Naczelna Rada Adwokacka. Chodzi o projektowany § 5 tej regulacji, zgodnie z którym do czasu uprawomocnienia się tego postanowienia czynności, w których udział zgłosił pełnomocnik, mogą być dokonywane bez jego udziału w „wypadkach niecierpiących zwłoki albo gdy przemawia za tym ważny interes śledztwa”.
Zdaniem krytyków projekt z jednej strony zapewnia kontrolę sądową decyzji prokuratora o odmowie obecności pełnomocnika, a z drugiej daje prokuraturze możliwość przeprowadzenia czynności bez oczekiwania na decyzję sądu. – Z jednej strony kontrola niezależnego organu w postaci sądu jest wprowadzana celem wyeliminowania potencjalnej arbitralności decyzji prokuratora o odmowie dopuszczenia pełnomocnika osoby niebędącej stroną do udziału w postępowaniu, a z drugiej dopuszcza się w projekcie przeprowadzenie czynności procesowych z udziałem osoby niebędącej stroną, która zaskarżyła rozstrzygnięcie o niedopuszczeniu do udziału w postępowaniu pełnomocnika, na podstawie arbitralnej decyzji prokuratora opartej na bardzo ogólnych klauzulach generalnych (wypadek niecierpiący zwłoki, ważny interes śledztwa). Wprowadzone rozwiązanie nie chroni zatem efektywnie przed wadliwymi decyzjami prokuratora – wskazano w opinii Biura Studiów i Analiz Sądu Najwyższego.
Z kolei Rzecznik Praw Obywatelskich, prof. Marcin Wiącek, stwierdził wprost, że w oparciu o tak skonstruowane wyjątki „prokuratorowi stworzono warunki do natychmiastowego przeprowadzenia czynności bez udziału pełnomocnika osoby niebędącej stroną, niezależnie od prawomocności postanowienia, o którym mowa w art. 87 § 3 k.p.k.”.
Czytaj więcej
MS jedną ręką zapewnia kontrolę sądową decyzji prokuratora o odmowie obecności pełnomocnika np. dla świadka, a drugą daje prokuraturze możliwość pr...
