Projekt przewiduje uproszczenie postępowań w sprawach rejestracji pojazdu oraz nabywania uprawnień do kierowania pojazdami. Będzie to możliwe dzięki usługom online, zmniejszeniu liczby wizyt w urzędach, zminimalizowaniu uzyskiwania zbędnych zaświadczeń i dowodów w postaci papierowej. W tym celu resort cyfryzacji zamierza zmodernizować system Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) i rozszerzyć katalog gromadzonych w nim danych.

Nowe przepisy mają też zapewnić ministrowi cyfryzacji oraz organom rejestrującym pojazdy dostęp w trybie ciągłym do faktur ustrukturyzowanych gromadzonych w KSeF.  Jak twierdzi ministerstwo, jest to niezbędne do pełnej cyfryzacji procesów związanych z rejestracją pojazdów i innymi czynnościami podejmowanymi przez organy rejestrujące.

Papierowy dowód rejestracyjny tylko na wniosek

Zgodnie z propozycją resortu cyfryzacji, że od 5 czerwca 2028 r. dowód rejestracyjny pojazdu będzie wydawany w postaci dokumentu elektronicznego, wygenerowanego w systemie teleinformatycznym obsługującym CEPiK. Jeśli właściciel pojazdy będzie chciał mieć ten dokument w wersji papierowej, taka zostanie wydana na jego wniosek. Dokument będzie można odebrać osobiście w urzędzie albo otrzymać pocztą. To ukłon w stronę osób starszych, z ograniczoną zdolnością do poruszania się oraz osób mieszkających w dużej odległości od urzędu.

Dodatkowo projekt przewiduje możliwość wydania pozwolenia czasowego po wygenerowaniu dowodu rejestracyjnego w postaci dokumentu elektronicznego. „Potrzeba  wprowadzenia takiego rozwiązania jako opcji uzależnionej od woli wnioskującego będzie  jest istotna z punktu widzenia interesów osób, które często przemieszczają się między różnymi państwami i chcą posiadać przy sobie papierowy dokument potwierdzający rejestrację pojazdu na wypadek ewentualnych kontroli drogowych” - czytamy w uzasadnieniu projektu.

Czytaj więcej

Nadchodzą zmiany w egzaminach na prawo jazdy. Oto, co planuje rząd

Sprzedasz samochód online

Zupełną nowością będzie wprowadzenie możliwości zawarcia umowy sprzedaży już zarejestrowanego pojazdu za pomocą usługi online w aplikacji mObywatel np. na smartfonie. Taką umowę będą mogły zawrzeć jedynie osoby fizyczne posiadające numer PESEL lub osoby prawne posiadające siedzibę na terytorium RP. Numer PESEL lub siedziba osoby prawnej w Polsce mają służyć jednoznacznej i wiarygodnej weryfikacji tożsamości stron umowy. 

Umowa zawierana w ten sposób zostanie opatrzona kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym. Trafi do centralnej ewidencji pojazdów, gdzie będzie przechowywana w formie dokumentu elektronicznego. To sprawi, że sprzedający nie będzie już musiał zgłaszać zbycia pojazdu, zgłoszenie nastąpi automatycznie w systemie. A wszystko to będzie możliwe od 13 listopada 2028 r.

Nowe przepisy umożliwią zgłoszenie elektronicznie utraty tablic rejestracyjnych lub dowodu rejestracyjnego oraz zniosą obowiązek legalizacji tablic dla tablic innych niż nowe. Wyeliminują też wydawanie decyzji administracyjnych w sprawie: rejestracji pojazdu, czasowej rejestracji pojazdu oraz czasowego wycofania pojazdu z ruchu. Zlikwidowana zostanie czasowa rejestracja pojazdu dokonywana z urzędu.

Nowelizacja wprowadzi też istotną zmianę w przepisach o ubezpieczeniach obowiązkowych: zgłoszenie zbycia pojazdu w starostwie wyeliminuje obowiązek powiadamiania zakładu ubezpieczeń o przeniesieniu prawa własności. Informacja o sprzedaży zostanie automatycznie przekazana zakładowi ubezpieczeń za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, w którym dane z centralnej ewidencji pojazdów będą udostępniane Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu.

Czytaj więcej

mObywatel z długo oczekiwaną funkcją dla kierowców

Prawo jazdy bez chodzenia po urzędach

Rewolucyjne zmiany czekają też świeżo upieczonych kierowców i osoby, które będą wymieniać prawo jazdy albo wnioskować o jego wtórnik. Otóż od 29 listopada 2027 r. podstawowym sposobem złożenia wniosku o wydanie prawa jazdy będzie  usługa udostępniona na portalu obywatel.gov.pl i w aplikacji mobilnej mObywatel. Jeśli ktoś woli tradycyjną drogę, zyska możliwość złożenia wniosku o wydanie prawa jazdy u dowolnego starosty.

„Wnioskodawca wypełni kilka czytelnych i prostych w obsłudze formularzy, które niejako „przeprowadzą” go przez cały proces. System będzie pobierał automatycznie (z możliwością edycji po stronie wnioskującego) te dane wnioskodawcy, które już zostały zgromadzone w systemach państwowych, co oznacza mniejszą ilość danych wprowadzanych przy wypełnianiu wniosku. Po skutecznym złożeniu wniosku, wnioskodawca będzie mógł od razu rozpocząć proces uzyskiwania uprawnień” - czytamy w uzasadnieniu projektu. Online możliwe ma być również wyrażenie przez rodziców zgody na przystąpienie dziecka do procesu uzyskiwania uprawnień do kierowania pojazdami. 

Zrezygnowano z obowiązku uzyskania profilu kandydata na kierowcę oraz profilu kierowcy zawodowego jako numerów identyfikujących wnioskodawcę w centralnej ewidencji kierowców na rzecz numeru PESEL. Wszelkie informacje i dane dotyczące wnioskodawcy będą przypisywane do konkretnego numeru PESEL. Zakłada się również możliwość wyszczególnienia różnych kategorii praw jazdy w ramach tego samego numeru PESEL. 

Jak twierdzi projektodawca, cały proces uzyskiwania uprawnień nie będzie wymagał dostarczania do urzędu dokumentów czy zaświadczeń - organ będzie bazował na danych zawartych w centralnej ewidencji kierowców. Tym sposobem zniknie kolejny powód wizyty w urzędzie. Po rozpatrzeniu wniosku, starosta wyda odpowiednią decyzję, która – co do zasady – zostanie dostarczona wnioskodawcy w postaci elektronicznej.

Sam dokument prawa jazdy będzie można odebrać we wskazanym przez wnioskodawcę urzędzie albo u listonosza lub w urzędzie pocztowym. W sytuacji, gdy prawo jazdy zostało wymienione, stary dokument trzeba będzie unieważnić przez uszkodzenie (obcięcie lewego rogu).

Wprowadzenie w życie planów pełnego scyfryzowania procedur wydania praw jazdy i rejestracji pojazdów wymagać będzie współpracy kilku resortów i zmian w procesie komunikacji wielu instytucji.  Modernizacja centralnej ewidencji kierowców ma umożliwić zdalne przekazywanie do centralnej ewidencji kierowców danych o ukończeniu szkolenia czy kursu reedukacyjnego przez osobę ubiegającą się o uzyskanie uprawnień, a także o wyniku badań lekarskich i psychologicznych. Lekarze mają być podłączeni do systemu od 29 listopada 2027 r. Natomiast od 15 stycznia 2029 r. sądy przekażą do centralnej ewidencji kierowców dane o zakazie prowadzenia pojazdów za pomocą systemu teleinformatycznego, którego administratorem jest Minister Sprawiedliwości, z uwzględnieniem odstąpienia w ramach procedury od wysyłania odpisów prawomocnych rozstrzygnięć do organów samorządowych w sprawach o naruszenia przepisów ruchu drogowego.