Ustawa o prawach pacjenta i rzeczniku praw pacjenta (DzU z 2009 r. nr 52, poz. 417 ze zm.)
w art. 33 ust. 1 wskazuje, że chory w zakładzie opieki zdrowotnej przeznaczonym dla osób wymagających całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych może kontaktować się osobiście, telefonicznie lub korespondencyjnie z innymi osobami.
Co więcej, z przepisu tego wynika, że chory ma prawo do obecności osoby bliskiej nie tylko w szpitalach czy placówkach pomagających całodobowo, ale także w przychodniach lekarzy rodzinnych czy w poradniach u lekarzy specjalistów.
Szczególnie wskazana jest nawet obecność osoby bliskiej, czyli rodzica lub opiekuna, gdy medyk udziela świadczenia zdrowotnego dziecku. Obecność tych osób ma istotny wpływ na przebieg samego świadczenia, a młodemu człowiekowi zapewnia też poczucie bezpieczeństwa.
Oprócz tego, że pacjent ma prawo do obecności osoby bliskiej, ma także możliwość korzystania z dodatkowej opieki pielęgnacyjnej świadczonej przez kogoś z rodziny. Tak stanowi art. 33 cytowanej ustawy.
Szpitale mogą wprowadzić opłaty za pobyt osoby bliskiej pacjenta
Opieka, o której mowa, nie polega na udzielaniu pomocy medycznej, ale np. na pomocy choremu przy poruszaniu. Szczególnie ważne jest to w opiece, którą może sprawować ojciec nad dzieckiem bądź ktoś z rodziny nad pacjentką ciężarną lub rodzącą.
Należy jednak pamiętać, że opieka pielęgnacyjna osoby bliskiej choremu przebywającemu w szpitalu pociąga za sobą także dodatkowe obciążenia dla świadczeniodawcy,
np. poprzez fakt, że osoba z zewnątrz korzysta z prądu czy toalety.
Dlatego jeśli z realizacją tych praw chorego wiążą się dla placówki medycznej dodatkowe koszty, może ona je sobie zrekompensować. Dyrektor szpitala – zgodnie z art. 34 ustawy o prawach pacjenta – ma prawo wprowadzić opłaty z tytułu pobytu kogoś z rodziny w placówce medycznej.
Ustalając ich wysokość, zarządzający zakładem opieki zdrowotnej powinien brać pod uwagę rzeczywiste koszty pobytu osoby bliskiej pacjenta. Ponadto cennik powinien być jawny i wywieszony w lokalu ZOZ.
