W Polsce z roku na rok przybywa cudzoziemców. Coraz więcej osób z Ukrainy, Białorusi, Gruzji, Indii czy Kolumbii decyduje się na pracę i stały pobyt nad Wisłą. Zmiany demograficzne oraz sytuacja na rynku pracy sprawiają, że obcokrajowcy stają się ważną częścią polskiej gospodarki i systemu ubezpieczeń społecznych. Z najnowszego raportu ZUS za 2025 r. wynika, że liczba osób fizycznych, które podlegały ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym oraz posiadają obywatelstwo inne niż polskie wzrosła z 293,2 tys. w grudniu 2016 r. do 1 288 800 w grudniu 2025 r. Oznacza to ponad 4-krotny wzrost liczby cudzoziemców, przy czym obcokrajowców z krajów UE jest więcej o 40 proc., natomiast liczba ekspatów spoza UE poszybowała w górę prawie 5-krotnie. Z kolei w porównaniu do grudnia 2024 r. liczba ubezpieczonych cudzoziemców wzrosła o 95,8 tys. osób (wzrost o 8 proc.).
Czytaj więcej
Ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk wraz z wiceministrem Sebastianem Gajewskim ogłosiła we wtorek, że przygotowują reformę kierowaną do rodziców c...
Więcej wypłaconych świadczeń emerytalnych
Wraz ze wzrostem legalnie zatrudnionych cudzoziemców rośnie także liczba wypłacanych im świadczeń emerytalnych i rentowych.
Z raportu ZUS wynika, że osobom, które posiadają obywatelstwo inne niż polskie w grudniu 2025 r. wypłacono 27,4 tys. świadczeń emerytalnych i rentowych, z tego: 24,3 tys. emerytur, 1,2 tys. rent z tytułu niezdolności do pracy oraz 1,9 tys. rent rodzinnych. W porównaniu do grudnia 2024 r. liczba wypłacanych przez ZUS świadczeń emerytalno-rentowych dla cudzoziemców wzrosła o 7,2 tys., co stanowi wzrost o prawie 36 proc. Ale to nie wszystko. Największy bezwzględny wzrost odnotowano dla emerytur, których liczba wzrosła z 17,5 tys. w grudniu 2024 r. do 24,3 tys. w grudniu 2025 r. (wzrost o 6,8 tys., czyli o ponad 39 proc.).
Natomiast liczba świadczeń emerytalnych i rentowych wypłacanych cudzoziemcom stanowiła zaledwie 0,32 proc. ogółu wypłat z tego tytułu zrealizowanych przez ZUS w 2025 r. Natomiast ich łączna kwota wyniosła 376,1 mln zł (w 2024 r. 305,2 mln zł). Stanowiła ona 0,094 proc. (w 2024 r. 0,083 proc.) ogólnej kwoty świadczeń emerytalnych i rentowych w ZUS.
Przeciętna wysokość przysługującej cudzoziemcom emerytury i renty w grudniu 2025 r. wyniosła z kolei 1,2 tys. zł i była dużo niższa niż przeciętna wysokość wypłacanego w tym okresie świadczenia emerytalno-rentowego z ZUS (4 tys. zł).
Trend ten pokazuje, że Polska stopniowo staje się krajem nie tylko pracy, ale również osiedlania się na stałe.
Trzeba też zwrócić uwagę na to, że łączny roczny przypis składek za cudzoziemców na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wzrósł z 3 mld zł w 2017 r. do 21,5 mld zł w 2025 r.
Czytaj więcej
Blisko 20 tys. najmniej zarabiających twórców ma skorzystać z rządowej pomocy w regulowaniu należności do ZUS.
Więcej emerytur dla cudzoziemców? To dopiero początek
– Wzrost świadczeń emerytalno-rentowych był nieunikniony i oczywiście może następować nawet w krótkim okresie po przyjeździe cudzoziemców do kraju. Natomiast zwiększenie liczby wypłat o ponad 30 proc. rzeczywiście robi wrażenie, choć przypuszczam, że wynika ono przede wszystkim z niskiej bazy wyjściowej. Stąd też tak wysoka dynamika, jeśli chodzi o przyrost wypłat z tego tytułu – mówi Łukasz Kozłowski z Federacji Przedsiębiorców Polskich.
Jak wskazuje ekspert, trzeba zwrócić uwagę na to, że struktura demograficzna ludzi przyjeżdżających i pracujących w naszym kraju jest zróżnicowana.
– Oczywiście w przeważającej mierze są to osoby młodsze, które mają przed sobą jeszcze wiele lat, często nawet dekady aktywności zawodowej, ale nie jest to grupa jednorodna. Nie są to wyłącznie osoby w wieku 30 czy 40 lat. W tej grupie zdarzają się również osoby w wieku okołoemerytalnym i one już nabywają konkretne uprawnienia emerytalne – tłumaczy.
Ekspert spodziewa się, że większą skalę zjawisko to osiągnie dopiero za około 10 lat lub później.
– Teraz obserwujemy dopiero pierwszą falę osób, które zaczynają pobierać tego rodzaju świadczenia – mówi Łukasz Kozłowski.
Sam ZUS przyznaje, że z uwagi na rosnącą liczbę cudzoziemców podlegających ubezpieczeniom społecznym w Polsce w przyszłości wydatki na emerytury cudzoziemców będą coraz większe, a skala wypłat w tym obszarze zależeć będzie głównie od tego, ilu obcokrajowców będzie pracowało w Polsce w przyszłości.
Czytaj więcej
Rok do roku rośnie kwota wypłat z tytułu 800+ dla obcokrajowców. W 2024 r. było to 3,4 mld zł. Z drugiej strony cudzoziemcy sporo wpłacają też do p...
Łukasz Kozłowski zaznacza natomiast, że nie należy tego trendu traktować jako biernego obciążenia systemu ubezpieczeń społecznych, ponieważ obowiązuje tutaj zasada ekwiwalentności składek.
– Oznacza to, że emerytury są wypłacane w oparciu o aktywność zawodową realizowaną w Polsce. Nasz kraj, co do zasady, nie dopłaca do emerytur za okresy zatrudnienia poza granicami kraju, pomijając szczególne przypadki związane z emeryturą minimalną i ewentualnymi dopłatami do niej – mówi.
Jak podkreśla ekspert, stąd bierze się też spora dysproporcja w wypłacanych świadczeniach cudzoziemcom i polskim obywatelom.
– Na dużą skalę cudzoziemcy są obecni na polskim rynku pracy od maksymalnie około 12 lat, ponieważ dopiero po 2014 r. ich liczba zaczęła wyraźnie rosnąć. To oznacza, że osoby te nie mają jeszcze długiej historii ubezpieczeniowej w Polsce. Nie zdążyły odprowadzić dużej liczby składek, a same składki nie były waloryzowane przez tak długi czas, jak w przypadku osób, które całe życie zawodowe spędziły w Polsce. Ta dysproporcja nie powinna więc budzić zaskoczenia – mówi.
Jak wskazuje, z biegiem lat różnice te prawdopodobnie będą się zmniejszać, w miarę jak coraz większa grupa cudzoziemców będzie miała za sobą 20 czy 30 lat pracy w Polsce i odpowiednio długi okres odprowadzania składek do systemu ubezpieczeń społecznych.
