NATO nie zorganizuje w 2027 r. szczytu przywódców w Albanii, choć Tirana została wcześniej wskazana jako gospodarz. Jak informuje Associated Press (AP), Sojusz ogranicza również liczbę spotkań ministerialnych. Zmiany następują w czasie napięć dotyczących wydatków obronnych, wojny w Ukrainie i konfliktu z Iranem.
Premier Albanii Edi Rama potwierdził, że spotkanie nie odbędzie się w przyszłym roku. Państwa NATO nie uzgodniły jeszcze terminu kolejnego szczytu, ale 2027 r. jest wykluczony. Jeśli przywódcy zbiorą się w 2028 r., gospodarzem będzie Tirana.
Sekretarz generalny NATO Mark Rutte podkreślił w rozmowie z AP, że szczyty są organizowane wtedy, gdy są potrzebne. W ostatnich latach odbywały się rokrocznie: w 2026 r. w Ankarze, rok wcześniej w Hadze, a w 2024 r. w Waszyngtonie.
Czytaj więcej
Minister budownictwa Serbii Aleksandra Sofronijević poinformowała o rozwiązaniu przez rząd kontrowersyjnej umowy z firmą należącą do Jareda Kushner...
NATO ogranicza spotkania ministerialne
Spotkanie ministrów obrony, zwykle organizowane w październiku, nie odbyło się w tym roku. Nie zaplanowano go również na październik 2027 r. Ministrowie spraw zagranicznych mają natomiast spotkać się w przyszłym roku raz, zamiast dwóch razy. NATO określa te zmiany jako pakiet reorganizacyjny.
AP przypomina, że Pete Hegseth i Marco Rubio opuścili po jednym spotkaniu Sojuszu lub nie uczestniczyli w nich do końca. Hegseth podczas narad krytykował europejskich sojuszników i Kanadę.
Wątpliwości dotyczące wydatków Albanii
Albanię wskazano jako gospodarza szczytu w 2025 r., ale jej nazwa zniknęła z deklaracji po lipcowym spotkaniu. Według AP część sojuszników uważa, że Tirana wydaje zbyt mało na obronność i niechętnie widziała przyznanie jej organizacji najważniejszego wydarzenia NATO.
Prognozy wskazują, że Albania przeznaczy w tym roku na obronność 2,15 proc. PKB. Cel Sojuszu na 2035 r. to 3,5 proc. PKB na podstawowe zdolności obronne oraz 1,5 proc. na infrastrukturę związaną z obronnością. AP zaznacza, że Albania nie należy do państw osiągających najsłabsze wyniki. Gorzej wypadają m.in. Hiszpania, Belgia i Słowenia.
Czytaj więcej
Czy jeśli Ukraina będzie w NATO, wycofa się z Donbasu? – takie pytanie, jak relacjonuje prezydent Wołodymyr Zełenski, postawili mu amerykanie. To p...
Organizacja szczytów pochłania miliony
Przygotowanie szczytu w Hadze w 2025 r. zajęło Holandii około roku i kosztowało blisko 100 mln dolarów. Decyzja w sprawie Albanii musiałaby zapaść do października, by kraj zdążył przygotować wydarzenie na 2027 r.
Podczas tegorocznego spotkania w Ankarze Turcja przystosowała wojskowe lotnisko dla delegacji i skierowała do ochrony dziesiątki tysięcy funkcjonariuszy. Część stolicy zamknięto. Rutte powiedział AP, że zgromadzenie 32 państw NATO i partnerów, m.in. Japonii, Korei Południowej, Australii i Nowej Zelandii, jest kosztowne. Zapytany, czy szczyty są warte tych nakładów, odpowiedział twierdząco.
Trump, Grenlandia i przyszłość szczytów NATO
AP opisuje napięcia towarzyszące ostatniemu szczytowi. Donald Trump ponownie poruszył kwestię przejęcia kontroli nad Grenlandią, autonomicznym terytorium Danii, oraz zarzucał sojusznikom brak „lojalności” i wsparcia dla działań USA przeciwko Iranowi.
Szczyty mają pokazywać jedność Sojuszu i odstraszać przeciwników. Europejscy członkowie NATO obawiają się, że Rosja może chcieć sprawdzić jego spójność. W Ankarze Rutte zorganizował prezentację przemysłu obronnego, by pokazać Trumpowi skalę wydatków sojuszników na zbrojenia.
Czytaj więcej
W ramach nowej architektury bezpieczeństwa Europy, omawianej przy okazji rozmów dotyczących zakończenia wojny na Ukrainie, Rosja mogłaby zawrzeć pa...
Ekspert cytowany przez AP, David Cattler z Center for European Policy Analysis i były wysoki rangą urzędnik wywiadu NATO, ocenił, że po ustaleniu nowych celów wydatkowych i wojskowych kolejny szczyt może nie być potrzebny. Jego zdaniem przerwa mogłaby potrwać dwa lub trzy lata. W sytuacji kryzysowej możliwe są konsultacje zdalne: w lutym 2022 r., po rozpoczęciu rosyjskiej inwazji na Ukrainę, NATO przeprowadziło pierwszy w historii wirtualny szczyt.
