Decyzja zapadła we wtorek podczas spotkania najwyższych władz w Tokio. Oznacza ona odejście od restrykcji obowiązujących od dziesięcioleci, wprowadzonych po II wojnie światowej w duchu konstytucyjnego pacyfizmu. – Żadne państwo nie jest dziś w stanie samodzielnie zagwarantować sobie bezpieczeństwa – podkreśliła premier.
Choć decyzja wygląda na przełomową, Japonia od lat stopniowo odchodzi od ścisłego pacyfizmu. Już w 2014 r. premier Shinzo Abe dopuścił eksport broni na potrzeby misji międzynarodowych.
Kolejny krok nastąpił w 2023 r., gdy Tokio zgodziło się na sprzedaż systemów obrony powietrznej do USA – co pomogło uzupełnić zapasy wykorzystywane w wojnie na Ukrainie.
Premier Takaichi zapewnia jednak, że fundamenty polityki się nie zmieniają: Japonia nadal pozostaje państwem pokojowym.
Czytaj więcej
Kraj Kwitnącej Wiśni nie ustaje w pomocy Ukrainie. Kolejne wsparcie – 1,3 mld dolarów – już trafiło do ukraińskiego budżetu. Łącznie od początku ro...
Koniec epoki powojennego pacyfizmu w Japonii
Zgodnie z przyjętymi regulacjami japońskie koncerny zbrojeniowe będą mogły eksportować śmiercionośne systemy uzbrojenia do 17 państw. Z krajów europejskich dwustronną umowy dotyczące eksportu uzbrojenia Japonia ma podpisane z Wielką Brytanią, Włochami, Francją i Niemcami.
W praktyce oznacza to m.in. możliwość sprzedaży nowoczesnych fregat Filipinom czy okrętów podwodnych Indonezji.
Czytaj więcej
Czy nabycie samochodu może być tak proste, jak zamówienie sprzętu online? O tym, jak wygląda transformacja tego sektora oraz jak należy odpowiedzie...
Jednocześnie utrzymano formalny zakaz dostaw do krajów aktywnie uczestniczących w konfliktach zbrojnych, chyba że rząd uzna to za kluczowe dla bezpieczeństwa narodowego.
Wprowadzone zmiany wpisują się w szerszą strategię władz w Tokio, którym zależy na wzmocnieniu własnego przemysłu obronnego, dywersyfikacji sojuszy i budowie globalnego łańcucha dostaw uzbrojenia wśród państw demokratycznych. To szczególnie istotne w kontekście napięć z Chinami, Koreą Północną i Rosją.
Czytaj więcej
Amerykański prezydent wstrzymał pomoc dla Ukrainy. Czy zostawiłby też Japończyków w obliczu chińskiego zagrożenia? Tokio woli się na taki scenarius...
Japonia będzie eksportować broń. Sygnał dla NATO i Europy
Decyzja Japonii została pozytywnie przyjęta przez państwa zachodnie. W ostatnich dniach Tokio odwiedziła delegacja ponad 30 przedstawicieli NATO – największa od czasu nawiązania partnerstwa ponad dekadę temu.
Zdaniem Anity Nergaard, byłej ambasador Norwegii w Singapurze, zwiększenie eksportu broni przez Japonię będzie „bardzo wartościowe dla Europy i całego sojuszu”. Chodzi przede wszystkim o rozwój współpracy przemysłowej i zwiększenie zdolności produkcyjnych. Jest to szczególnie istotne w związku z trwającymi wojnami na Ukrainie i Iranie, które znacząco uszczupliły globalne zapasy amunicji i sprzętu.
Zmiana polityki Tokio to także reakcja na rosnącą nieprzewidywalność Stanów Zjednoczonych. Administracja Donalda Trumpa przeniosła część zasobów wojskowych z Azji na Bliski Wschód, co wzbudziło niepokój w regionie Indo-Pacyfiku.
Eksperci wskazują, że Japonia zaczyna „ubezpieczać się” na wypadek osłabienia amerykańskich gwarancji bezpieczeństwa. – Przekonanie, że USA będą filarem globalnego ładu, okazało się iluzją – ocenił w rozmowie z „New York Times” Michito Tsuruoka z Uniwersytetu Keio.
Czytaj więcej
Rosja i Japonia do dziś nie zawarły traktatu pokojowego, który formalnie kończyłby wojnę, jaką ZSRR wypowiedział Cesarstwu Japonii w sierpniu 1945...
Chiny reagują na decyzję Japonii
Nowa polityka Tokio wywołała ostrą reakcję Pekinu. Chiny oskarżają Japonię o powrót do militaryzmu z czasów II wojny światowej i w ostatnich miesiącach wprowadziły szereg retorsji gospodarczych.
Rzeczniczka chińskiego MSZ, Mao Ning, wezwała Tokio do „zachowania ostrożności i zejścia z błędnej drogi”.
Polska liczy na Japonię
Decyzja władz w Tokio to także dobra informacja dla Polski. Premier Donald Tusk w kwietniu odbył wizyty w Korei Południowej i Japonii. Podkreślał, że przemysł obronny jest głównym obszarem rozmów z azjatyckimi partnerami.
– Postanowiliśmy dalej wzmacniać naszą współpracę w wielu obszarach. Chodzi m.in. o współdziałanie w dziedzinie bezpieczeństwa, w tym przemysłu obronnego – mówił Tusk po spotkaniu z premier Takaichi. – Wynieśliśmy relacje polsko-japońskie do strategicznego, kompleksowego partnerstwa. Będziemy maksymalnie ułatwiać współpracę i działalność polskich firm w Japonii oraz japońskich w Polsce – podkreślał premier.
Czytaj więcej
Umowę otwierającą drzwi dla polskiej wołowiny i przetworzonego drobiu przyniosła wizyta premiera Donalda Tuska i ministra rolnictwa Stefana Krajews...
– Postanowiliśmy dalej wzmacniać naszą współpracę w wielu obszarach. Chodzi m.in. o współdziałanie w dziedzinie bezpieczeństwa, w tym przemysłu obronnego – mówiła premier Japonii.
Przywódcy podpisali również wspólne oświadczenie o „Budowaniu ram partnerstwa strategicznego na rzecz wolności, wzrostu i solidarności”.