Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak reżim Iranu może przenosić swoje zapasy złota do Rosji?
- Dlaczego irańska strategia opiera się na złocie w obliczu sankcji?
- Jakie są domniemane powody tajemniczych lotów między Iranem a Rosją?
- Jak reżimy autorytarne wykorzystują Rosję jako miejsce przechowywania zasobów?
- W jaki sposób były ukraiński prezydent Janukowycz przeniósł swój majątek do Rosji?
- Jakie zasoby mógł przetransportować do Rosji syryjski dyktator Baszar Asad?
W kwietniu ubiegłego roku Bank Centralny Iranu informował o przekształceniu 20 proc. swoich rezerw walutowych w rezerwy w złocie. W latach 2024–2025 do kraju zaimportowano około 100 ton złota o wartości 8 mld dol. Z kolei kilka tygodni temu rządowa irańska agencja Nournews informowała, że posiadane przez państwo rezerwy złota wynoszą w sumie ponad 320 ton. Z publikacji tej wynikało, że niemal odcięty od międzynarodowego systemu finansowego kraj postawił na złoto m.in. po to, by mieć „pole manewru” w warunkach „zewnętrznych wstrząsów gospodarczych”. Inne źródła wskazywały też, że złoto dla irańskiego reżimu było jednym z narzędzi do omijania zachodnich sankcji. Teraz atak Izraela i USA na Iran oraz zabójstwo ajatollaha Alego Chameneiego i innych wysokiej rangi przedstawicieli władz reżimowych stawia pod dużym znakiem zapytania przyszłość władz w Teheranie.
Dlaczego samoloty transportowe latały z Iranu do Rosji?
Wiele wskazuje na to, że reżim ajatollahów zabezpieczał się również na wypadek „wewnętrznych wstrząsów”. Brytyjski portal branżowy Aircargoweek, zajmujący się transportem i logistyką powietrzną, na początku stycznia zwrócił uwagę na serię powtarzających się lotów ciężkich samolotów transportowych Ił-76TD pomiędzy Iranem a południem Rosji. Z informacji tych wynika, że w ten sposób kraje musiały przemieszczać wrażliwy ładunek, celowo omijając, poprzez Kaukaz, przestrzeń powietrzną państw NATO.
„Powtarzające się loty Ił-76TD między Rosją a Iranem pokazują świadomą, czasowo krytyczną logistykę ze starannie dobranymi trasami, sekwencyjnym planowaniem ładunku oraz cywilnymi operatorami, mającą na celu zmniejszenie widoczności operacji przy zachowaniu ciągłości działań” – czytamy w artykule.
Do tajemniczych lotów (z użyciem samolotów rosyjskich, ale też białoruskich linii lotniczych) doszło, gdy w Iranie trwały wielkie protesty. W tym samym czasie brytyjski deputowany Tom Tugendhat, cytowany przez irański opozycyjny portal Iran International (redakcja w Londynie), mówił m.in. o wywożonym z Iranu złocie. Zarówno Moskwa, jak i Teheran nie komentowały tych informacji. Wtedy też zachodnie i izraelskie media spekulowały o planach Teheranu dotyczących możliwej ucieczki do Moskwy Alego Chameneiego oraz kilkudziesięciu przedstawicieli władz.
Czytaj więcej
Władimir Putin waży słowa po ataku Izraela i USA na Iran, podlicza potencjalne zyski i biernie przygląda się upadkowi swojego kolejnego sojusznika.
– Na Kremlu się cieszą, że nie będą musieli oddawać złota i waluty, które ajatollahowie przetransportowali na terytorium Rosji w czasie zamieszek – mówił w niedzielę w rozmowie z opozycyjnym rosyjskim radiem Żiwoj Gwozd znany rosyjski spiskolog prof. Walerij Sołowiej, który przez wiele lat wykładał w MGIMO – kuźni kadr kierowniczych w Rosji. Przypominał, że przywędrowały też majątki zbiegłego z Ukrainy po rewolucji na Majdanie prezydenta Wiktora Janukowycza oraz syryjskiego dyktatora Baszara Asada, uratowanego przez Moskwę w grudniu 2024 r.
Jak miliardy Wiktora Janukowycza trafiły do Rosji Władimira Putina
Oleh Machnicki, który po rewolucji w 2014 r. pełnił obowiązki prokuratora generalnego Ukrainy, mówił wówczas, że Janukowycz, który na całym świecie zasłynął dzięki złotym sedesom w swojej rezydencji Meżyhirja, zdążył w gotówce ciężarówkami do Rosji wywieźć 32 mld dol. Wtedy służby szacowały, że były prezydent okradł kraj na ponad 100 mld dol., ukrywając część środków na rachunkach w rajach podatkowych, a następnie częściowo sprowadzając je do Rosji. Ukrainie udało się odzyskać jedynie niewielki ułamek tych środków (1,5 mld dol.). Skazany zaocznie w ojczyźnie na 15 lat więzienia za zdradę państwa i korupcję Janukowycz wygrał kilka procesów w europejskich sądach i udało mu się nawet doprowadzić do częściowego zniesienia sankcji przeciwko niemu, choć po 2022 r. wprowadzono kolejne – już z powodu wspierania przez niego rosyjskiej agresji w Ukrainie. Janukowycz jednak nie ustępuje i wraz ze swoim starszym synem Ołeksandrem (młodszy Wiktor zginął na jeziorze Bajkał w 2015 r.) dalej się procesuje, jesienią ubiegłego roku przegrał w Trybunale Sprawiedliwości UE.
Od lat miejscem zamieszkania Janukowycza jest podmoskiewska Barwicha, strzeżona elitarna wieś uważana za „państwo w państwie” rosyjskim, w której mieszkają politycy, miliarderzy i celebryci. To niejedyna posiadłość zbiegłego ukraińskiego prezydenta w Rosji. Dziennikarze niezależnej „Nowej Gazety” w sierpniu ubiegłego roku znaleźli jego willę w Soczi. Co ciekawe, wybudowana od podstaw posiadłość bardzo przypomina jego byłą podkijowską rezydencję, z której pośpiesznie uciekał 22 lutego 2014 r.
Czytaj więcej
Ukrainie nie udało się odnaleźć lwiej części pieniędzy ukradzionych przez ekipę zbiegłego prezydenta.
Janukowycz nie był zresztą pierwszym przywódcą innego kraju, który uciekł do Rosji. W 2005 r. udał się tam obalony prezydent Kirgizji Askar Akajew. Wówczas kirgiska opozycja mówiła, że wywiózł do Rosji setki milionów dolarów. Toczące się przeciwko niemu w ojczyźnie sprawy karne w sprawie korupcji ostatecznie zostały umorzone w 2023 r.
Baszar Asad i jego majątek też trafiły do Rosji
Syryjski dyktator również nie przyjechał do Władimira Putina z pustymi rękami i wiele wskazuje na to, że do swojej ucieczki przygotowywał się przez kilka lat. W grudniu 2024 r. z doniesień „Financial Times” wynikało, że Bank Centralny Syrii w latach 2018–2019 wywiózł samolotami do Rosji 250 mln dol. Kurdyjskie media szacowały zaś, że przed obaleniem rodzina Asada dysponowała kilkunastoma miliardami dolarów w postaci rozmaitych aktywów (również w rajach podatkowych) oraz 200 tonami złota. Nie wiadomo, jaką część tych środków Asadowi udało się ostatecznie zabrać do Rosji.
Czytaj więcej
Ponad rok po upadku swego wasala Baszara Asada Moskwa utrzymała strategiczne pozycje w Syrii. Władimir Putin znów przyjął na Kremlu syryjskiego prz...
Z przecieków medialnych wynikało, że rodzina syryjskiego dyktatora dysponuje w prestiżowej biznesowej dzielnicy Moskwa-City 19 luksusowymi apartamentami o wartości 40 mln dol. W październiku ubiegłego roku „Die Zeit” informowało, że Asad mieszka w trzech apartamentach naraz i spędza czas w swoim podmoskiewskim domu. Z doniesień tych wynikało, że po przeprowadzce do Rosji ma sporo wolnego czasu, który poświęca na czytanie gazet i gry wideo.
