Trump rządzi od roku. Ameryka nie stała się wielka

Sondaż przeprowadzony w głównych krajach świata na zlecenie European Council on Foreign Relations (ECFR) uzmysławia, jak wysoką cenę przychodzi płacić Stanom Zjednoczonym za politykę swojego przywódcy. Już tylko 16 proc. respondentów w 10 wybranych krajach UE (Niemcy, Francja, Włochy, Hiszpania, Polska, Dania, Estonia, Portugalia, Węgry i Bułgaria) uważa USA za sojusznika. 51 proc. woli widzieć w Ameryce „niezbędnego partnera”. A dla co piątego ankietowanego w odniesieniu do Stanów Zjednoczonych trzeba mówić o rywalu bądź wręcz przeciwniku. Inaczej mówiąc, przytłaczająca większość Europejczyków już nie sądzi, aby stosunki transatlantyckie były oparte na wspólnych wartościach. Rola Stanów jako przywódcy wolnego świata przeszła więc do historii. 

Czytaj więcej

Komentarze

Jędrzej Bielecki: USA chcą Grenlandii. Polsce zaczyna być nie po drodze z Donaldem Trumpem

Jeszcze w tym roku Donald Trump może sięgnąć po Grenlandię. Wówczas nasz kraj stanie przed egzyst...

Podobne zjawisko odnajdujemy w Wielkiej Brytanii, którą od pokoleń łączyły przecież „specjalne relacje” z USA. Teraz jednak sojusznika w Stanach widzi tylko co czwarty Brytyjczyk. Tak określa Stany jedynie 18 proc. Ukraińców (70 proc. woli mówić o „niezbędnym partnerze”).

To nie jest zmiana przejściowa. Tak przynajmniej to widzą ankietowani. Tylko 25 proc. tych we wspomnianych państwach Unii uważa, że w nadchodzących pięciu latach relacje ich kraju z USA staną się silniejsze. 9 proc. twierdzi, że są one słabe i takimi pozostaną, a 23 proc. obawia się, że będą one jeszcze słabsze. 

Foto: Tomasz Sitarski

Chiny są głównym beneficjentem rodzącego się, nowego świata

Ameryka Donalda Trumpa obronę tradycyjnych wartości Zachodu zastąpiła transakcyjnym podejściem do relacji międzynarodowych. Za czasów Joe Bidena miała ambicje przewodzić wolnemu światu. Teraz widzi siebie tylko jako jednego z wielu graczy na arenie międzynarodowej. Czy dzięki temu zyskała? Trump nie ma co do tego wątpliwości. To jest jeden z filarów jego programu „uczynienie Ameryki znowu wielką” (MAGA). Ale respondenci w sondażu ECFR niekoniecznie tak to widzą. 43 proc. samych Amerykanów uważa, że w ciągu nadchodzącej dekady ich kraj stanie się bardziej wpływowy (21 proc. zachowa takie same wpływy, jak teraz), jednak wśród Europejczyków ten wskaźnik spada do 37 proc. (33 proc. uważa, że sytuacja przez nadchodzące 10 lat się nie zmieni). Wzrostu znaczenia Stanów spodziewa się 31 proc. Brytyjczyków, 20 proc. Rosjan, 32 proc. Ukraińców czy 34 proc. Chińczyków. Wizja Trumpa niespodziewanie znajduje natomiast zwolenników w Brazylii, gdzie 72 proc. pytanych spodziewa się większego znaczenia USA w nadchodzącej dekadzie. A także w Indiach, gdzie 71 proc. ankietowanych podziela takie zdanie. 

Beneficjentem rodzącego się na naszych oczach nowego świata są bez wątpienia Chiny. W odpowiedzi na lustrzane pytanie o to, czy w nadchodzącej dekadzie wpływy ChRL będą rosły, znacząco więcej (53 proc.) Europejczyków odpowiada, że „tak” niż to robiło w stosunku do USA. Podobnie jest zresztą i z samymi Amerykanami: 54 proc. uważa, że chińska potęga znajduje się na fali wznoszącej. Ten sam współczynnik osiąga 50 proc. w przypadku Brytyjczyków, 51 proc. w przypadku Ukraińców i 57 proc. w przypadku Rosjan. 

Jednym z zasadniczych powodów takiej oceny jest potęga technologiczna Chin, która w szczególny sposób objawia się w przewadze chińskich aut elektrycznych. Jednocześnie jednak ChRL wykazuje coraz więcej cech japońskiej gospodarki z końca lat osiemdziesiątych. Wówczas Japonia znajdowała się u progu przeszło czterech „straconych dekad”, kiedy kraj rósł niezwykle anemicznie. W tym roku dochód narodowy Chin ma rosnąć o 4,5 proc. Szanse na dogonienie przez ten kraj Zachodu wydają się więc coraz mniejsze. 

Czytaj więcej

Polityka

Po spotkaniu w Waszyngtonie. Czy Europa może obronić Grenlandię

Francja, Niemcy, Norwegia i Szwecja mają pomóc Duńczykom zabezpieczyć wyspę. I przeciwstawić się...

Pełne podziwu spojrzenie na Chińczyków w żadnym stopniu nie przekłada się jednak na alians polityczny z Pekinem. Ledwie 5 proc. respondentów w Europie widzi w ChRL sojusznika. Znacznie więcej (45 proc.) dostrzega w nim „niezbędnego partnera”. Chiny za alianta uważa 10 proc. Amerykanów, 3 proc. Brytyjczyków, 10 proc. Turków. W Rosji, która tworzy z ChRL blok państw autorytarnych, ten wskaźnik rośnie do 32 proc.