Trybunał Konstytucyjny miał 9 maja, obradując w pełnym składzie, zająć się sporem kompetencyjnym pomiędzy Sądem Najwyższym a prezydentem w sprawie ułaskawień. Do rozprawy jednak nie doszło ponieważ na naradę przyszło 10 z 15 sędziów, a obradowanie Trybunału Konstytucyjnego w pełnym składzie oznacza, że zebrać się musi co najmniej 11 sędziów.
Z tego samego powodu (niemożności zebrania pełnego składu) Trybunał Konstytucyjny nie jest w stanie zająć się wnioskiem prezydenta, Andrzeja Dudy, o sprawdzenie zgodności z konstytucją ustawy reformującej m.in. Sąd Najwyższy, która została wcześniej uzgodniona z UE a jej wejście w życie jest warunkiem wypłaty Polsce środków z Funduszu Odbudowy.
Na czym polega konflikt w Trybunale Konstytucyjnym?
Trybunał Konstytucyjny nie jest w stanie obradować w pełnym składzie ze względu na spór dotyczący długości kadencji obecnej prezes TK, Julii Przyłębskiej. Pięciu sędziów TK (do niedawna sześciu, ale sędzia Bogdan Święczkowski zaczął brać udział w rozprawach): Wojciech Sych, Jakub Stelina, Andrzej Zielonacki, Zbigniew Jędrzejewski i wiceprezes TK Mariusz Muszyński uważają, że Julia Przyłębska przestała być prezesem TK po zakończeniu sześcioletniej kadencji (w grudniu 2022 roku) i sędziowie ci oczekują wybrania nowego prezesa Trybunału Konstytucyjnego. Z kolei sama Przyłębska jest zdania, że jej kadencja trwa dziewięć lat.
Spór wynika z faktu znowelizowania ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Ustawa z 30 listopada 2016 r. ogłoszona została 19 grudnia 2016 r, a weszła w życie 21 grudnia 2016 r. (niektóre jej przepisy później - 3 stycznia 2017 r.). Wśród przepisów, które weszły w życie 3 stycznia 2017 roku był także ten głoszący, że kadencja prezesa TK trwa 6 sześć lat i nie może być powtórzona.
Prezes Julia Przyłębska została powołana przez prezydenta 21 grudnia 2016 r.
Czytaj więcej
Julia Przyłębska powinna sama zwolnić fotel prezesa Trybunału Konstytucyjnego. Czy jednak postawi interes kraju nad własnymi ambicjami?
Spór w Trybunale Konstytucyjnym dotyczy tego, czy wobec prezes Przyłębskiej należy stosować aktualnie obowiązujące przepisy czy przepisy sprzed nowelizacji, jako że przepis o krótszej kadencji prezes TK wszedł w życie już po tym, jak prezydent powołał Przyłębską na stanowisko prezesa Trybunału Konstytucyjnego.
Aby wyjść z impasu grupa posłów PiS przygotowała nowelizację ustawy o TK zmniejszającą liczbę sędziów potrzebnych do orzekania w pełnym składzie z 11 do 9. Nie wiadomo jednak czy dla ustawy tej znajdzie się większość w parlamencie - z wypowiedzi polityków opozycji wynika, że nie zamierzają oni poprzeć projektu PiS, jest też bardzo prawdopodobne, że przeciw zagłosuje Suwerenna Polska, ponieważ w tle konfliktu w Trybunale Konstytucyjnym rozgrywa się konflikt między PiS a Suwerenną Polską ("zbuntowanych" sędziów wiąże się z tą drugą formacją).
Co czwarta kobieta nie słyszała o konflikcie w TK
Uczestników sondażu SW Research dla rp.pl spytaliśmy czy - ich zdaniem - Julia Przyłębska powinna ustąpić ze stanowiska prezesa Trybunału Konstytucyjnego, by zakończyć konflikt w Trybunale?
Na tak zadane pytanie "tak" odpowiedziało 46,8 proc. respondentów.
Odpowiedzi "nie" udzieliło 11,2 proc. ankietowanych.
Zdania w tej kwestii nie ma 23 proc. respondentów.
19 proc. ankietowanych nie słyszało o konflikcie w TK.
- Co piąta osoba badana deklaruje, że nie słyszała o tym konflikcie i częściej są to kobiety (24% vs 14% wśród mężczyzn). Odsetek osób będących zdania, że Prezes Trybunału Konstytucyjnego powinna zrezygnować z pełnionej funkcji wzrasta razem z wiekiem badanych (29% wśród respondentów do 24 roku życia, 53% wśród respondentów, którzy skończyli 50 lat). Ustąpienie Julii Przyłębskiej ze stanowiska jako dobre rozwiązanie częściej wskazują badani z miast liczących od 200 tys. do 499 tys. mieszkańców (56%), posiadający wykształcenie wyższe (53%)oraz o dochodach wyższych niż 5000 zł netto (66%) - komentuje wyniki badania Wiktoria Maruszczak, senior project manager w SW Research.
Metodologia badania
Badanie zostało przeprowadzone przez agencję badawczą SW Research wśród użytkowników panelu on-line SW Panel w dniach 9-10 maja 2023 r. Analizą objęto grupę 800 internautów powyżej 18. roku życia. Próba została dobrana w sposób losowo-kwotowy. Struktura próby została skorygowana przy użyciu wagi analitycznej tak, by odpowiadała strukturze Polaków powyżej 18. roku życia pod względem kluczowych cech związanych z przedmiotem badania. Przy konstrukcji wagi uwzględniono zmienne społeczno-demograficzne.
