Wielu przedsiębiorców zatrudniających pracowników zawiera dobrowolne umowy ubezpieczenia o charakterze grupowym, na podstawie których towarzystwo ubezpieczeniowe obejmuje ochroną pracowników firmy w zakresie ryzyk wskazanych taką polisą. Jest to dodatkowe, niewymagane przepisami prawa pracy świadczenie na rzecz zatrudnionych osób, które wywołuje skutki w PIT i CIT.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o PIT (art. 15 ust. 1 ustawy o CIT) za koszty uzyskania przychodów uznaje się wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia jego źródła, z wyjątkiem tych, które zostały wyłączone z tej grupy w art. 23 ust. 1 ustawy o PIT (art. 16 ust. 1 ustawy o CIT). Powstaje zatem pytanie, czy wydatki na dodatkowe ubezpieczenia dla pracowników spełniają ww. warunki i czy tym samym można je uznać za koszty poniesione w związku z osiąganym przychodem.
Niewątpliwie są to wydatki związane z zatrudnieniem pracowników, a więc z tego punktu widzenia nie sposób im odmówić wymaganego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Trzeba jednak szczególnie pamiętać o treści art. 23 ust. 1 pkt 57 ustawy o PIT (art. 16 ust. 1 pkt 59 ustawy o CIT), zgodnie z którym nie uznaje się za koszty podatkowe składek opłaconych przez pracodawcę z tytułu zawartych lub odnowionych umów ubezpieczenia na rzecz pracowników. Wyjątkiem są umowy dotyczące ryzyka grupy 1, 3 i 5 działu I oraz grupy 1 i 2 działu II wymienionych w załączniku do ustawy z 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej. Uprawnionym do otrzymania świadczenia nie może być jednak pracodawca. Poza tym umowa ubezpieczenia w okresie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym ją zawarto lub odnowiono, musi wykluczać:
a) wypłatę kwoty stanowiącej wartość odstąpienia od umowy,
b) możliwość zaciągania zobowiązań pod zastaw praw wynikających z umowy,
c) wypłatę z tytułu dożycia wieku oznaczonego w umowie.
Pracodawca nie ma zatem co do zasady możliwości zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodów składek na ubezpieczenie pracowników, ale ustawa przewiduje tu wyjątki. Dotyczą one wskazanych przedmiotowo typów ubezpieczeń, spełniających dodatkowo ww. warunki.
Czytaj więcej
Czy nabycie samochodu może być tak proste, jak zamówienie sprzętu online? O tym, jak wygląda transformacja tego sektora oraz jak należy odpowiedzie...
Istnieją zatem typy umów ubezpieczenia zawieranych przez pracodawcę, które przy zachowaniu wskazanych powołanym przepisem warunków uprawniają go do zaliczenia składek w ciężar kosztów uzyskania przychodów. I tak kosztem podatkowym pracodawcy (przedsiębiorcy) będą składki z tytułu:
- ubezpieczenia na życie,
- ubezpieczenia na życie, jeżeli są związane z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym,
- ubezpieczenia wypadkowego i chorobowego, jeśli są uzupełnieniem ubezpieczeń na życie wymienionych w grupach 1–4 załącznika do ustawy o działalności ubezpieczeniowej,
- ubezpieczenia od ryzyka wypadku, w tym wypadku przy pracy i choroby zawodowej (świadczenia jednorazowe, powtarzające się, połączone, a także przewóz osób),
- ubezpieczenia od ryzyka choroby (świadczenia jednorazowe, powtarzające się i kombinowane).
Pracodawca wykupujący grupowe ubezpieczenie pracowników w ramach zawartych lub odnowionych umów ubezpieczenia może więc zaliczyć do kosztów podatkowych tylko te składki, które zostały ściśle wskazane przez ustawodawcę w art. 23 ust. 1 pkt 57 ustawy o PIT (art. 16 ust. 1 pkt 59 ustawy o CIT), pamiętając zarazem o konieczności dochowania pozostałych warunków wskazanych tymi przepisami. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w interpretacjach fiskusa, przykładowo w piśmie Izby Skarbowej w Łodzi z 20 stycznia 2012 r. (IPTPB1/415-264/11-2/ KSU).
Autor jest doradcą podatkowym
