W piątek Naczelny Sąd Administracyjny przesądził ważną kwestię dotyczącą tzw. exit tax, czyli wywołującego kontrowersje podatku od wyjścia.

Sprawa dotyczyła mężczyzny, który planował podarować udziały żonie i córce. Z wniosków o interpretacje wynikało, że z żoną, która na razie mieszka w Polsce, ale planuje wyprowadzkę do innego kraju UE, ma rozdzielność. Pełnoletnia córka w Polsce nie mieszka już od lat.

Czytaj więcej

Kiedy przekazanie akcji bez podatku od spadków i darowizn

Podatnik tłumaczył, że jest wspólnikiem cypryjskiej spółki kapitałowej. Nie prowadzi jednak działalności gospodarczej. Rozważa podarowanie jej udziałów córce i żonie. A ponieważ ich wartość będzie przekraczała 4 000 000 zł i wskutek tej operacji Polska utraci w całości lub w części prawo do opodatkowania dochodów ze zbycia udziałów w spółce, zapytał, czy będzie musiał rozliczyć podatek od dochodów z niezrealizowanych zysków (exit tax, podatek od wyjścia). Sam był przekonany, że nie, ale fiskus nie potwierdził tego stanowiska.

Urzędnicy tłumaczyli, że składniki majątkowe o charakterze niematerialnym, np. udziały czy akcje w spółkach, obligacje, pochodne instrumenty finansowe, przypisane do działalności podatnika prowadzonej na terytorium Polski, będą składnikiem majątku „położonym na terytorium Polski”. I dla opodatkowania nie ma znaczenia np. ani miejsce siedziby spółki, której udziały posiada podatnik, ani miejsce siedziby emitenta obligacji. Darowizny udziałów będą więc skutkować powstaniem obowiązku w exit tax.

Podatnik zaskarżył interpretację, ale w pierwszej instancji przegrał. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zgodził się z fiskusem, że udziały, które skarżący posiada w spółce z siedzibą na Cyprze, są składnikiem majątku „położonym na terytorium Polski” w rozumieniu spornych przepisów. A podlegają polskiej jurysdykcji podatkowej z uwagi na ich „przypisanie” do skarżącego jako osoby mającej rezydencję podatkową w Polsce.

Zupełnie inaczej na problem spojrzał dopiero NSA. Uwzględniając skargi kasacyjne podatnika, stwierdził, że w opisanych przez niego przypadkach darowizny udziałów na rzecz żony i córki nie będą podpadać pod podatek od wyjścia. A istotna okazała się jedna okoliczność.

Jak bowiem zauważyła sędzia NSA Beata Cieloch, wnioskodawca – choć oczywiście podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce i posiada udziały w cypryjskiej spółce – to jednak podkreślił, że nie prowadzi działalności gospodarczej. A ta okoliczność jest bardzo istotna w sprawie, bo opodatkowaniem objęte jest przeniesienie składnika majątku poza terytorium Polski, ale związanego z działalnością gospodarczą. W spornym przypadku mamy zaś do czynienia z rozporządzeniem majątkiem osobistym, ponieważ skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej.

NSA zaznaczył, że w przypadku składnika majątku niezwiązanego z działalnością opodatkowanie może wchodzić w grę, ale przy zmianie rezydencji podatkowej. Tymczasem tej skarżący nie planuje, zatem jest to inny przypadek. Wyroki są prawomocne.

Sygnatury akt: II FSK 1186-1187/20