Dedykuję Jakubowi Ekierowi. 

Kilka dni w Niemczech i udział w Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa przywołały stare emocje. Sprzed prawie 40 lat, kiedy tułałem się jako świeży emigrant po Republice Federalnej, ucząc się czegoś nowego o świecie, a przede wszystkim o Zachodzie. Nie byłem całkiem naiwny; miałem już za sobą niezłą edukację, kiedy wybrałem się z Polski w podróż w jedną stronę. W kraju dogasały właśnie majowe strajki roku 1988; ja niespecjalnie sobie radziłem z panami z bezpieki, którzy zaczęli nachodzić mnie w domu. Przyszłość wydała się marna i mało perspektywiczna, spakowałem więc plecak i wybrałem się dzięki posiadanej portugalskiej wizie na Zachód.